वैशम्पायन उवाच । (१।१)

तस्मिन् नगेन्द्रे वसतां तु तेषां महात्मनां सद्व्रतम् आस्थितानाम् । (१।२)

रतिः प्रमोदश् च बभूव तेषाम् आकाङ्क्षतां दर्शनम् अर्जुनस्य ॥ (१।३)

तान् वीर्ययुक्तान् सुविशुद्धसत्त्वांस् तेजस्विनः सत्यधृतिप्रधानान् । (२।१)

संप्रीयमाणा बहवो ऽभिजग्मुर् गन्धर्वसंघाश्च महर्षयश्च ॥ (२।२)

तं पादपैः पुष्पधरैर् उपेतं नगोत्तमं प्राप्य महारथानाम् । (३।१)

मनःप्रसादः परमो बभूव यथा दिवं प्राप्य मरुद्गणानाम् ॥ (३।२)

मयूरहंसस्वननादितानि पुष्पोपकीर्णानि महाचलस्य । (४।१)

शृङ्गाणि सानूनि च पश्यमाना गिरेः परं हर्षम् अवाप्य तस्थुः ॥ (४।२)

साक्षात् कुबेरेण कृताश् च तस्मिन् नगोत्तमे संवृतकूलरोधसः । (५।१)

कादम्बकारण्डवहंसजुष्टाः पद्माकुलाः पुष्करिणीर् अपश्यन् ॥ (५।२)

क्रीडाप्रदेशांश् च समृद्धरूपान् सुचित्रमाल्यावृतजातशोभान् । (६।१)

मणिप्रवेकान् सुमनोहरांश् च यथा भवेयुर् धनदस्य राज्ञः ॥ (६।२)

अनेकवर्णैश्च सुगन्धिभिश् च महाद्रुमैः संततम् अभ्रमालिभिः । (७।१)

तपःप्रधानाः सततं चरन्तः शृङ्गं गिरेश् चिन्तयितुं न शेकुः ॥ (७।२)

स्वतेजसा तस्य नगोत्तमस्य महौषधीनां च तथा प्रभावात् । (८।१)

विभक्तभावो न बभूव कश्चिद् अहर्निशानां पुरुषप्रवीर ॥ (८।२)

यम् आस्थितः स्थावरजङ्गमानि विभावसुर् भावयते ऽमितौजाः । (९।१)

तस्योदयं चास्तमयं च वीरास् तत्र स्थितास् ते ददृशुर् नृसिंहाः ॥ (९।२)

रवेस् तमिस्रागमनिर्गमांस् ते तथोदयं चास्तमयं च वीराः । (१०।१)

समावृताः प्रेक्ष्य तमोनुदस्य गभस्तिजालैः प्रदिशो दिशश् च ॥ (१०।२)

स्वाध्यायवन्तः सततक्रियाश् च धर्मप्रधानाश्च शुचिव्रताश्च । (११।१)

सत्ये स्थितास् तस्य महारथस्य सत्यव्रतस्यागमनप्रतीक्षाः ॥ (११।२)

इहैव हर्षो ऽस्तु समागतानां क्षिप्रं कृतास्त्रेण धनंजयेन । (१२।१)

इति ब्रुवन्तः परमाशिषस् ते पार्थास् तपोयोगपरा बभूवुः ॥ (१२।२)

दृष्ट्वा विचित्राणि गिरौ वनानि किरीटिनं चिन्तयताम् अभीक्ष्णम् । (१३।१)

बभूव रात्रिर् दिवसश् च तेषां संवत्सरेणैव समानरूपः ॥ (१३।२)

यदैव धौम्यानुमते महात्मा कृत्वा जटाः प्रव्रजितः स जिष्णुः । (१४।१)

तदैव तेषां न बभूव हर्षः कुतो रतिस् तद्गतमानसानाम् ॥ (१४।२)

भ्रातुर् नियोगात् तु युधिष्ठिरस्य वनाद् असौ वारणमत्तगामी । (१५।१)

यत् काम्यकात् प्रव्रजितः स जिष्णुस् तदैव ते शोकहता बभूवुः ॥ (१५।२)

तथा तु तं चिन्तयतां सिताश्वम् अस्त्रार्थिनं वासवम् अभ्युपेतम् । (१६।१)

मासो ऽथ कृच्छ्रेण तदा व्यतीतस् तस्मिन् नगे भारत भारतानाम् ॥ (१६।२)

ततः कदाचिद्धरिसम्प्रयुक्तं महेन्द्रवाहं सहसोपयातम् । (१७।१)

विद्युत्प्रभं प्रेक्ष्य महारथानां हर्षो ऽर्जुनं चिन्तयतां बभूव ॥ (१७।२)

स दीप्यमानः सहसान्तरिक्षं प्रकाशयन् मातलिसंगृहीतः । (१८।१)

बभौ महोल्केव घनान्तरस्था शिखेव चाग्नेर् ज्वलिता विधूमा ॥ (१८।२)

तम् आस्थितः संददृशे किरीटी स्रग्वी वराण्याभरणानि बिभ्रत् । (१९।१)

धनंजयो वज्रधरप्रभावः श्रिया ज्वलन् पर्वतम् आजगाम ॥ (१९।२)

स शैलम् आसाद्य किरीटमाली महेन्द्रवाहाद् अवरुह्य तस्मात् । (२०।१)

धौम्यस्य पादावभिवाद्य पूर्वम् अजातशत्रोस् तदनन्तरं च ॥ (२०।२)

वृकोदरस्यापि ववन्द पादौ माद्रीसुताभ्याम् अभिवादितश् च । (२१।१)

समेत्य कृष्णां परिसान्त्व्य चैनां प्रह्वो ऽभवद् भ्रातुर् उपह्वरे सः ॥ (२१।२)

बभूव तेषां परमः प्रहर्षस् तेनाप्रमेयेण समागतानाम् । (२२।१)

स चापि तान् प्रेक्ष्य किरीटमाली ननन्द राजानम् अभिप्रशंसन् ॥ (२२।२)

यम् आस्थितः सप्त जघान पूगान् दितेः सुतानां नमुचेर् निहन्ता । (२३।१)

तम् इन्द्रवाहं समुपेत्य पार्थाः प्रदक्षिणं चक्रुर् अदीनसत्त्वाः ॥ (२३।२)

ते मातलेश् चक्रुर् अतीव हृष्टाः सत्कारम् अग्र्यं सुरराजतुल्यम् । (२४।१)

सर्वं यथावच्च दिवौकसस् तान् पप्रच्छुर् एनं कुरुराजपुत्राः ॥ (२४।२)

तान् अप्यसौ मातलिर् अभ्यनन्दत् पितेव पुत्रान् अनुशिष्य चैनान् । (२५।१)

ययौ रथेनाप्रतिमप्रभेण पुनः सकाशं त्रिदिवेश्वरस्य ॥ (२५।२)

गते तु तस्मिन् वरदेववाहे शक्रात्मजः सर्वरिपुप्रमाथी । (२६।१)

शक्रेण दत्तानि ददौ महात्मा महाधनान्युत्तमरूपवन्ति । (२६।२)

दिवाकराभाणि विभूषणानि प्रीतः प्रियायै सुतसोममात्रे ॥ (२६।३)

ततः स तेषां कुरुपुंगवानां तेषां च सूर्याग्निसमप्रभाणाम् । (२७।१)

विप्रर्षभाणाम् उपविश्य मध्ये सर्वं यथावत् कथयांबभूव ॥ (२७।२)

एवं मयास्त्राण्युपशिक्षितानि शक्राच्च वाताच्च शिवाच्च साक्षात् । (२८।१)

तथैव शीलेन समाधिना च प्रीताः सुरा मे सहिताः सहेन्द्राः ॥ (२८।२)

संक्षेपतो वै स विशुद्धकर्मा तेभ्यः समाख्याय दिवि प्रवेशम् । (२९।१)

माद्रीसुताभ्यां सहितः किरीटी सुष्वाप ताम् आवसतिं प्रतीतः ॥ (२९।२)