गुरुर् उवाच । (१।१)

निष्कल्मषं ब्रह्मचर्यम् इच्छता चरितुं सदा । (१।२)

निद्रा सर्वात्मना त्याज्या स्वप्नदोषान् अवेक्षता ॥ (१।३)

स्वप्ने हि रजसा देही तमसा चाभिभूयते । (२।१)

देहान्तरम् इवापन्नश्चरत्यपगतस्मृतिः ॥ (२।२)

ज्ञानाभ्यासाज्जागरतो जिज्ञासार्थम् अनन्तरम् । (३।१)

विज्ञानाभिनिवेशात् तु जागरत्यनिशं सदा ॥ (३।२)

अत्राह को न्वयं भावः स्वप्ने विषयवान् इव । (४।१)

प्रलीनैर् इन्द्रियैर् देही वर्तते देहवान् इव ॥ (४।२)

अत्रोच्यते यथा ह्येतद् वेद योगेश्वरो हरिः । (५।१)

तथैतद् उपपन्नार्थं वर्णयन्ति महर्षयः ॥ (५।२)

इन्द्रियाणां श्रमात् स्वप्नम् आहुः सर्वगतं बुधाः । (६।१)

मनसस्तु प्रलीनत्वात् तत् तद् आहुर् निदर्शनम् ॥ (६।२)

कार्यव्यासक्तमनसः संकल्पो जाग्रतो ह्यपि । (७।१)

यद्वन्मनोरथैश्वर्यं स्वप्ने तद्वन्मनोगतम् ॥ (७।२)

संसाराणाम् असंख्यानां कामात्मा तद् अवाप्नुयात् । (८।१)

मनस्यन्तर्हितं सर्वं वेद सोत्तमपूरुषः ॥ (८।२)

गुणानाम् अपि यद् यत् तत् कर्म जानात्युपस्थितम् । (९।१)

तत् तच्छंसन्ति भूतानि मनो यद् भावितं यथा ॥ (९।२)

ततस्तम् उपवर्तन्ते गुणा राजसतामसाः । (१०।१)

सात्त्विको वा यथायोगम् आनन्तर्यफलोदयः ॥ (१०।२)

ततः पश्यत्यसंबद्धान् वातपित्तकफोत्तरान् । (११।१)

रजस्तमोभवैर् भावैस्तद् अप्याहुर् दुरन्वयम् ॥ (११।२)

प्रसन्नैर् इन्द्रियैर् यद् यत् संकल्पयति मानसम् । (१२।१)

तत् तत् स्वप्ने ऽप्युपरते मनोदृष्टिर् निरीक्षते ॥ (१२।२)

व्यापकं सर्वभूतेषु वर्तते ऽप्रतिघं मनः । (१३।१)

मनस्यन्तर्हितं द्वारं देहम् आस्थाय मानसम् ॥ (१३।२)

यत् तत् सदसद् अव्यक्तं स्वपित्यस्मिन्निदर्शनम् । (१४।१)

सर्वभूतात्मभूतस्थं तद् अध्यात्मगुणं विदुः ॥ (१४।२)

लिप्सेत मनसा यश्च संकल्पाद् ऐश्वरं गुणम् । (१५।१)

आत्मप्रभावात् तं विद्यात् सर्वा ह्यात्मनि देवताः ॥ (१५।२)

एवं हि तपसा युक्तम् अर्कवत् तमसः परम् । (१६।१)

त्रैलोक्यप्रकृतिर् देही तपसा तं महेश्वरम् ॥ (१६।२)

तपो ह्यधिष्ठितं देवैस्तपोघ्नम् असुरैस्तमः । (१७।१)

एतद् देवासुरैर् गुप्तं तद् आहुर् ज्ञानलक्षणम् ॥ (१७।२)

सत्त्वं रजस्तमश्चेति देवासुरगुणान् विदुः । (१८।१)

सत्त्वं देवगुणं विद्याद् इतरावासुरौ गुणौ ॥ (१८।२)

ब्रह्म तत् परमं वेद्यम् अमृतं ज्योतिर् अक्षरम् । (१९।१)

ये विदुर् भावितात्मानस्ते यान्ति परमां गतिम् ॥ (१९।२)

हेतुमच्छक्यम् आख्यातुम् एतावज्ज्ञानचक्षुषा । (२०।१)

प्रत्याहारेण वा शक्यम् अव्यक्तं ब्रह्म वेदितुम् ॥ (२०।२)