महाभारतMahābhārata

MBh, 7, 59

1037 of 1995 · 45 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

yudhiṣṭhira uvāca

1.2१.२

सुखेन रजनी व्युष्टा कच्चित् ते मधुसूदन । (१।२)

sukhena rajanī vyuṣṭā kaccit te madhusūdana |

1.3१.३

कच्चिज्ज्ञानानि सर्वाणि प्रसन्नानि तवाच्युत ॥ (१।३)

kaccijjñānāni sarvāṇi prasannāni tavācyuta ||

2.1२.१

संजय उवाच । (२।१)

saṃjaya uvāca

2.2२.२

वासुदेवो ऽपि तद् युक्तं पर्यपृच्छद् युधिष्ठिरम् । (२।२)

vāsudevo 'pi tad yuktaṃ paryapṛcchad yudhiṣṭhiram |

2.3२.३

ततः क्षत्ता प्रकृतयो न्यवेदयद् उपस्थिताः ॥ (२।३)

tataḥ kṣattā prakṛtayo nyavedayad upasthitāḥ ||

3.1३.१

अनुज्ञातश्च राज्ञा स प्रावेशयत तं जनम् । (३।१)

anujñātaśca rājñā sa prāveśayata taṃ janam |

3.2३.२

विराटं भीमसेनं च धृष्टद्युम्नं च सात्यकिम् ॥ (३।२)

virāṭaṃ bhīmasenaṃ ca dhṛṣṭadyumnaṃ ca sātyakim ||

4.1४.१

शिखण्डिनं यमौ चैव चेकितानं च केकयान् । (४।१)

śikhaṇḍinaṃ yamau caiva cekitānaṃ ca kekayān |

4.2४.२

युयुत्सुं चैव कौरव्यं पाञ्चाल्यं चोत्तमौजसम् ॥ (४।२)

yuyutsuṃ caiva kauravyaṃ pāñcālyaṃ cottamaujasam ||

5.1५.१

एते चान्ये च बहवः क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभम् । (५।१)

ete cānye ca bahavaḥ kṣatriyāḥ kṣatriyarṣabham |

5.2५.२

उपतस्थुर् महात्मानं विविशुश्चासनेषु ते ॥ (५।२)

upatasthur mahātmānaṃ viviśuścāsaneṣu te ||

6.1६.१

एकस्मिन्न् आसने वीरावुपविष्टौ महाबलौ । (६।१)

ekasminn āsane vīrāvupaviṣṭau mahābalau |

6.2६.२

कृष्णश्च युयुधानश्च महात्मानौ महाद्युती ॥ (६।२)

kṛṣṇaśca yuyudhānaśca mahātmānau mahādyutī ||

7.1७.१

ततो युधिष्ठिरस्तेषां शृण्वतां मधुसूदनम् । (७।१)

tato yudhiṣṭhirasteṣāṃ śṛṇvatāṃ madhusūdanam |

7.2७.२

अब्रवीत् पुण्डरीकाक्षम् आभाष्य मधुरं वचः ॥ (७।२)

abravīt puṇḍarīkākṣam ābhāṣya madhuraṃ vacaḥ ||

8.1८.१

एकं त्वां वयम् आश्रित्य सहस्राक्षम् इवामराः । (८।१)

ekaṃ tvāṃ vayam āśritya sahasrākṣam ivāmarāḥ |

8.2८.२

प्रार्थयामो जयं युद्धे शाश्वतानि सुखानि च ॥ (८।२)

prārthayāmo jayaṃ yuddhe śāśvatāni sukhāni ca ||

9.1९.१

त्वं हि राज्यविनाशं च द्विषद्भिश्च निराक्रियाम् । (९।१)

tvaṃ hi rājyavināśaṃ ca dviṣadbhiśca nirākriyām |

9.2९.२

क्लेशांश्च विविधान् कृष्ण सर्वांस्तान् अपि वेत्थ नः ॥ (९।२)

kleśāṃśca vividhān kṛṣṇa sarvāṃstān api vettha naḥ ||

10.1१०.१

त्वयि सर्वेश सर्वेषाम् अस्माकं भक्तवत्सल । (१०।१)

tvayi sarveśa sarveṣām asmākaṃ bhaktavatsala |

10.2१०.२

सुखम् आयत्तम् अत्यर्थं यात्रा च मधुसूदन ॥ (१०।२)

sukham āyattam atyarthaṃ yātrā ca madhusūdana ||

11.1११.१

स तथा कुरु वार्ष्णेय यथा त्वयि मनो मम । (११।१)

sa tathā kuru vārṣṇeya yathā tvayi mano mama |

11.2११.२

अर्जुनस्य यथा सत्या प्रतिज्ञा स्याच्चिकीर्षिता ॥ (११।२)

arjunasya yathā satyā pratijñā syāccikīrṣitā ||

12.1१२.१

स भवांस्तारयत्वस्माद् दुःखामर्षमहार्णवात् । (१२।१)

sa bhavāṃstārayatvasmād duḥkhāmarṣamahārṇavāt |

12.2१२.२

पारं तितीर्षताम् अद्य प्लवो नो भव माधव ॥ (१२।२)

pāraṃ titīrṣatām adya plavo no bhava mādhava ||

13.1१३.१

न हि तत् कुरुते संख्ये कार्तवीर्यसमस्त्वपि । (१३।१)

na hi tat kurute saṃkhye kārtavīryasamastvapi |

13.2१३.२

रथी यत् कुरुते कृष्ण सारथिर् यत्नम् आस्थितः ॥ (१३।२)

rathī yat kurute kṛṣṇa sārathir yatnam āsthitaḥ ||

14.1१४.१

वासुदेव उवाच । (१४।१)

vāsudeva uvāca

14.2१४.२

सामरेष्वपि लोकेषु सर्वेषु न तथाविधः । (१४।२)

sāmareṣvapi lokeṣu sarveṣu na tathāvidhaḥ |

14.3१४.३

शरासनधरः कश्चिद् यथा पार्थो धनंजयः ॥ (१४।३)

śarāsanadharaḥ kaścid yathā pārtho dhanaṃjayaḥ ||

15.1१५.१

वीर्यवान् अस्त्रसम्पन्नः पराक्रान्तो महाबलः । (१५।१)

vīryavān astrasampannaḥ parākrānto mahābalaḥ |

15.2१५.२

युद्धशौण्डः सदामर्षी तेजसा परमो नृणाम् ॥ (१५।२)

yuddhaśauṇḍaḥ sadāmarṣī tejasā paramo nṛṇām ||

16.1१६.१

स युवा वृषभस्कन्धो दीर्घबाहुर् महाबलः । (१६।१)

sa yuvā vṛṣabhaskandho dīrghabāhur mahābalaḥ |

16.2१६.२

सिंहर्षभगतिः श्रीमान् द्विषतस्ते हनिष्यति ॥ (१६।२)

siṃharṣabhagatiḥ śrīmān dviṣataste haniṣyati ||

17.1१७.१

अहं च तत् करिष्यामि यथा कुन्तीसुतो ऽर्जुनः । (१७।१)

ahaṃ ca tat kariṣyāmi yathā kuntīsuto 'rjunaḥ |

17.2१७.२

धार्तराष्ट्रस्य सैन्यानि धक्ष्यत्यग्निर् इवोत्थितः ॥ (१७।२)

dhārtarāṣṭrasya sainyāni dhakṣyatyagnir ivotthitaḥ ||

18.1१८.१

अद्य तं पापकर्माणं क्षुद्रं सौभद्रघातिनम् । (१८।१)

adya taṃ pāpakarmāṇaṃ kṣudraṃ saubhadraghātinam |

18.2१८.२

अपुनर्दर्शनं मार्गम् इषुभिः क्षेप्स्यते ऽर्जुनः ॥ (१८।२)

apunardarśanaṃ mārgam iṣubhiḥ kṣepsyate 'rjunaḥ ||

19.1१९.१

तस्याद्य गृध्राः श्येनाश्च वडगोमायवस्तथा । (१९।१)

tasyādya gṛdhrāḥ śyenāśca vaḍagomāyavastathā |

19.2१९.२

भक्षयिष्यन्ति मांसानि ये चान्ये पुरुषादकाः ॥ (१९।२)

bhakṣayiṣyanti māṃsāni ye cānye puruṣādakāḥ ||

20.1२०.१

यद्यस्य देवा गोप्तारः सेन्द्राः सर्वे तथाप्यसौ । (२०।१)

yadyasya devā goptāraḥ sendrāḥ sarve tathāpyasau |

20.2२०.२

राजधानीं यमस्याद्य हतः प्राप्स्यति संकुले ॥ (२०।२)

rājadhānīṃ yamasyādya hataḥ prāpsyati saṃkule ||

21.1२१.१

निहत्य सैन्धवं जिष्णुर् अद्य त्वाम् उपयास्यति । (२१।१)

nihatya saindhavaṃ jiṣṇur adya tvām upayāsyati |

21.2२१.२

विशोको विज्वरो राजन् भव भूतिपुरस्कृतः ॥ (२१।२)

viśoko vijvaro rājan bhava bhūtipuraskṛtaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 7, 59

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit