धृतराष्ट्र उवाच । (१।१)

ध्वजान् बहुविधाकारान् भ्राजमानान् अतिश्रिया । (१।२)

पार्थानां मामकानां च तान्ममाचक्ष्व संजय ॥ (१।३)

संजय उवाच । (२।१)

ध्वजान् बहुविधाकाराञ् शृणु तेषां महात्मनाम् । (२।२)

रूपतो वर्णतश्चैव नामतश्च निबोध मे ॥ (२।३)

तेषां तु रथमुख्यानां रथेषु विविधा ध्वजाः । (३।१)

प्रत्यदृश्यन्त राजेन्द्र ज्वलिता इव पावकाः ॥ (३।२)

काञ्चनाः काञ्चनापीडाः काञ्चनस्रगलंकृताः । (४।१)

काञ्चनानीव शृङ्गाणि काञ्चनस्य महागिरेः ॥ (४।२)

ते ध्वजाः संवृतास्तेषां पताकाभिः समन्ततः । (५।१)

नानावर्णविरागाभिर् विबभुः सर्वतो वृताः ॥ (५।२)

पताकाश्च ततस्तास्तु श्वसनेन समीरिताः । (६।१)

नृत्यमानाः व्यदृश्यन्त रङ्गमध्ये विलासिकाः ॥ (६।२)

इन्द्रायुधसवर्णाभाः पताका भरतर्षभ । (७।१)

दोधूयमाना रथिनां शोभयन्ति महारथान् ॥ (७।२)

सिंहलाङ्गूलम् उग्रास्यं ध्वजं वानरलक्षणम् । (८।१)

धनंजयस्य संग्रामे प्रत्यपश्याम भैरवम् ॥ (८।२)

स वानरवरो राजन् पताकाभिर् अलंकृतः । (९।१)

त्रासयामास तत् सैन्यं ध्वजो गाण्डीवधन्वनः ॥ (९।२)

तथैव सिंहलाङ्गूलं द्रोणपुत्रस्य भारत । (१०।१)

ध्वजाग्रं समपश्याम बालसूर्यसमप्रभम् ॥ (१०।२)

काञ्चनं पवनोद्धूतं शक्रध्वजसमप्रभम् । (११।१)

नन्दनं कौरवेन्द्राणां द्रौणेर् लक्षणम् उच्छ्रितम् ॥ (११।२)

हस्तिकक्ष्या पुनर् हैमी बभूवाधिरथेर् ध्वजे । (१२।१)

आहवे खं महाराज ददृशे पूरयन्न् इव ॥ (१२।२)

पताकी काञ्चनस्रग्वी ध्वजः कर्णस्य संयुगे । (१३।१)

नृत्यतीव रथोपस्थे श्वसनेन समीरितः ॥ (१३।२)

आचार्यस्य च पाण्डूनां ब्राह्मणस्य यशस्विनः । (१४।१)

गोवृषो गौतमस्यासीत् कृपस्य सुपरिष्कृतः ॥ (१४।२)

स तेन भ्राजते राजन् गोवृषेण महारथः । (१५।१)

त्रिपुरघ्नरथो यद्वद् गोवृषेण विराजते ॥ (१५।२)

मयूरो वृषसेनस्य काञ्चनो मणिरत्नवान् । (१६।१)

व्याहरिष्यन्न् इवातिष्ठत् सेनाग्रम् अपि शोभयन् ॥ (१६।२)

तेन तस्य रथो भाति मयूरेण महात्मनः । (१७।१)

यथा स्कन्दस्य राजेन्द्र मयूरेण विराजता ॥ (१७।२)

मद्रराजस्य शल्यस्य ध्वजाग्रे ऽग्निशिखाम् इव । (१८।१)

सौवर्णीं प्रतिपश्याम सीताम् अप्रतिमां शुभाम् ॥ (१८।२)

सा सीता भ्राजते तस्य रथम् आस्थाय मारिष । (१९।१)

सर्वबीजविरूढेव यथा सीता श्रिया वृता ॥ (१९।२)

वराहः सिन्धुराजस्य राजतो ऽभिविराजते । (२०।१)

ध्वजाग्रे ऽलोहितार्काभो हेमजालपरिष्कृतः ॥ (२०।२)

शुशुभे केतुना तेन राजतेन जयद्रथः । (२१।१)

यथा देवासुरे युद्धे पुरा पूषा स्म शोभते ॥ (२१।२)

सौमदत्तेः पुनर् यूपो यज्ञशीलस्य धीमतः । (२२।१)

ध्वजः सूर्य इवाभाति सोमश्चात्र प्रदृश्यते ॥ (२२।२)

स यूपः काञ्चनो राजन् सौमदत्तेर् विराजते । (२३।१)

राजसूये मखश्रेष्ठे यथा यूपः समुच्छ्रितः ॥ (२३।२)

शलस्य तु महाराज राजतो द्विरदो महान् । (२४।१)

केतुः काञ्चनचित्राङ्गैर् मयूरैर् उपशोभितः ॥ (२४।२)

स केतुः शोभयामास सैन्यं ते भरतर्षभ । (२५।१)

यथा श्वेतो महानागो देवराजचमूं तथा ॥ (२५।२)

नागो मणिमयो राज्ञो ध्वजः कनकसंवृतः । (२६।१)

किङ्किणीशतसंह्रादो भ्राजंश्चित्रे रथोत्तमे ॥ (२६।२)

व्यभ्राजत भृशं राजन् पुत्रस्तव विशां पते । (२७।१)

ध्वजेन महता संख्ये कुरूणाम् ऋषभस्तदा ॥ (२७।२)

नवैते तव वाहिन्याम् उच्छ्रिताः परमध्वजाः । (२८।१)

व्यदीपयंस्ते पृतनां युगान्तादित्यसंनिभाः ॥ (२८।२)

दशमस्त्वर्जुनस्यासीद् एक एव महाकपिः । (२९।१)

अदीप्यतार्जुनो येन हिमवान् इव वह्निना ॥ (२९।२)

ततश्चित्राणि शुभ्राणि सुमहान्ति महारथाः । (३०।१)

कार्मुकाण्याददुस्तूर्णम् अर्जुनार्थे परंतपाः ॥ (३०।२)

तथैव धनुर् आयच्छत् पार्थः शत्रुविनाशनः । (३१।१)

गाण्डीवं दिव्यकर्मा तद् राजन् दुर्मन्त्रिते तव ॥ (३१।२)

तवापराधाद्धि नरा निहता बहुधा युधि । (३२।१)

नानादिग्भ्यः समाहूताः सहयाः सरथद्विपाः ॥ (३२।२)

तेषाम् आसीद् व्यतिक्षेपो गर्जताम् इतरेतरम् । (३३।१)

दुर्योधनमुखानां च पाण्डूनाम् ऋषभस्य च ॥ (३३।२)

तत्राद्भुतं परं चक्रे कौन्तेयः कृष्णसारथिः । (३४।१)

यद् एको बहुभिः सार्धं समागच्छद् अभीतवत् ॥ (३४।२)

अशोभत महाबाहुर् गाण्डीवं विक्षिपन् धनुः । (३५।१)

जिगीषुस्तान्नरव्याघ्राञ् जिघांसुश्च जयद्रथम् ॥ (३५।२)

तत्रार्जुनो महाराज शरैर् मुक्तैः सहस्रशः । (३६।१)

अदृश्यान् अकरोद् योधांस्तावकाञ् शत्रुतापनः ॥ (३६।२)

ततस्ते ऽपि नरव्याघ्राः पार्थं सर्वे महारथाः । (३७।१)

अदृश्यं समरे चक्रुः सायकौघैः समन्ततः ॥ (३७।२)

संवृते नरसिंहैस्तैः कुरूणाम् ऋषभे ऽर्जुने । (३८।१)

महान् आसीत् समुद्धूतस्तस्य सैन्यस्य निस्वनः ॥ (३८।२)