संजय उवाच । (१।१)

तस्मिंस्तु निहते शूरे शाल्वे समितिशोभने । (१।२)

तवाभज्यद् बलं वेगाद् वातेनेव महाद्रुमः ॥ (१।३)

तत् प्रभग्नं बलं दृष्ट्वा कृतवर्मा महारथः । (२।१)

दधार समरे शूरः शत्रुसैन्यं महाबलः ॥ (२।२)

संनिवृत्तास्तु ते शूरा दृष्ट्वा सात्वतम् आहवे । (३।१)

शैलोपमं स्थितं राजन् कीर्यमाणं शरैर् युधि ॥ (३।२)

ततः प्रववृते युद्धं कुरूणां पाण्डवैः सह । (४।१)

निवृत्तानां महाराज मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ (४।२)

तत्राश्चर्यम् अभूद् युद्धं सात्वतस्य परैः सह । (५।१)

यद् एको वारयामास पाण्डुसेनां दुरासदाम् ॥ (५।२)

तेषाम् अन्योन्यसुहृदां कृते कर्मणि दुष्करे । (६।१)

सिंहनादः प्रहृष्टानां दिवःस्पृक् सुमहान् अभूत् ॥ (६।२)

तेन शब्देन वित्रस्तान् पाञ्चालान् भरतर्षभ । (७।१)

शिनेर् नप्ता महाबाहुर् अन्वपद्यत सात्यकिः ॥ (७।२)

स समासाद्य राजानं क्षेमधूर्तिं महाबलम् । (८।१)

सप्तभिर् निशितैर् बाणैर् अनयद् यमसादनम् ॥ (८।२)

तम् आयान्तं महाबाहुं प्रवपन्तं शिताञ् शरान् । (९।१)

जवेनाभ्यपतद् धीमान् हार्दिक्यः शिनिपुंगवम् ॥ (९।२)

तौ सिंहाविव नर्दन्तौ धन्विनौ रथिनां वरौ । (१०।१)

अन्योन्यम् अभ्यधावेतां शस्त्रप्रवरधारिणौ ॥ (१०।२)

पाण्डवाः सह पाञ्चालैर् योधाश्चान्ये नृपोत्तमाः । (११।१)

प्रेक्षकाः समपद्यन्त तयोः पुरुषसिंहयोः ॥ (११।२)

नाराचैर् वत्सदन्तैश्च वृष्ण्यन्धकमहारथौ । (१२।१)

अभिजघ्नतुर् अन्योन्यं प्रहृष्टाविव कुञ्जरौ ॥ (१२।२)

चरन्तौ विविधान्मार्गान् हार्दिक्यशिनिपुंगवौ । (१३।१)

मुहुर् अन्तर्दधाते तौ बाणवृष्ट्या परस्परम् ॥ (१३।२)

चापवेगबलोद्धूतान्मार्गणान् वृष्णिसिंहयोः । (१४।१)

आकाशे समपश्याम पतंगान् इव शीघ्रगान् ॥ (१४।२)

तम् एकं सत्यकर्माणम् आसाद्य हृदिकात्मजः । (१५।१)

अविध्यन्निशितैर् बाणैश्चतुर्भिश्चतुरो हयान् ॥ (१५।२)

स दीर्घबाहुः संक्रुद्धस्तोत्त्रार्दित इव द्विपः । (१६।१)

अष्टाभिः कृतवर्माणम् अविध्यत् परमेषुभिः ॥ (१६।२)

ततः पूर्णायतोत्सृष्टैः कृतवर्मा शिलाशितैः । (१७।१)

सात्यकिं त्रिभिर् आहत्य धनुर् एकेन चिच्छिदे ॥ (१७।२)

निकृत्तं तद् धनुःश्रेष्ठम् अपास्य शिनिपुंगवः । (१८।१)

अन्यद् आदत्त वेगेन शैनेयः सशरं धनुः ॥ (१८।२)

तद् आदाय धनुःश्रेष्ठं वरिष्ठः सर्वधन्विनाम् । (१९।१)

आरोप्य च महावीर्यो महाबुद्धिर् महाबलः ॥ (१९।२)

अमृष्यमाणो धनुषश्छेदनं कृतवर्मणा । (२०।१)

कुपितो ऽतिरथः शीघ्रं कृतवर्माणम् अभ्ययात् ॥ (२०।२)

ततः सुनिशितैर् बाणैर् दशभिः शिनिपुंगवः । (२१।१)

जघान सूतम् अश्वांश्च ध्वजं च कृतवर्मणः ॥ (२१।२)

ततो राजन्महेष्वासः कृतवर्मा महारथः । (२२।१)

हताश्वसूतं सम्प्रेक्ष्य रथं हेमपरिष्कृतम् ॥ (२२।२)

रोषेण महताविष्टः शूलम् उद्यम्य मारिष । (२३।१)

चिक्षेप भुजवेगेन जिघांसुः शिनिपुंगवम् ॥ (२३।२)

तच्छूलं सात्वतो ह्याजौ निर्भिद्य निशितैः शरैः । (२४।१)

चूर्णितं पातयामास मोहयन्न् इव माधवम् । (२४।२)

ततो ऽपरेण भल्लेन हृद्येनं समताडयत् ॥ (२४।३)

स युद्धे युयुधानेन हताश्वो हतसारथिः । (२५।१)

कृतवर्मा कृतास्त्रेण धरणीम् अन्वपद्यत ॥ (२५।२)

तस्मिन् सात्यकिना वीरे द्वैरथे विरथीकृते । (२६।१)

समपद्यत सर्वेषां सैन्यानां सुमहद् भयम् ॥ (२६।२)

पुत्रस्य तव चात्यर्थं विषादः समपद्यत । (२७।१)

हतसूते हताश्वे च विरथे कृतवर्मणि ॥ (२७।२)

हताश्वं च समालक्ष्य हतसूतम् अरिंदमम् । (२८।१)

अभ्यधावत् कृपो राजञ् जिघांसुः शिनिपुंगवम् ॥ (२८।२)

तम् आरोप्य रथोपस्थे मिषतां सर्वधन्विनाम् । (२९।१)

अपोवाह महाबाहुस्तूर्णम् आयोधनाद् अपि ॥ (२९।२)

शैनेये ऽधिष्ठिते राजन् विरथे कृतवर्मणि । (३०।१)

दुर्योधनबलं सर्वं पुनर् आसीत् पराङ्मुखम् ॥ (३०।२)

तत्परे नावबुध्यन्त सैन्येन रजसावृते । (३१।१)

तावकाः प्रद्रुता राजन् दुर्योधनम् ऋते नृपम् ॥ (३१।२)

दुर्योधनस्तु सम्प्रेक्ष्य भग्नं स्वबलम् अन्तिकात् । (३२।१)

जवेनाभ्यपतत् तूर्णं सर्वांश्चैको न्यवारयत् ॥ (३२।२)

पाण्डूंश्च सर्वान् संक्रुद्धो धृष्टद्युम्नं च पार्षतम् । (३३।१)

शिखण्डिनं द्रौपदेयान् पाञ्चालानां च ये गणाः ॥ (३३।२)

केकयान् सोमकांश्चैव पाञ्चालांश्चैव मारिष । (३४।१)

असंभ्रमं दुराधर्षः शितैर् अस्त्रैर् अवारयत् ॥ (३४।२)

अतिष्ठद् आहवे यत्तः पुत्रस्तव महाबलः । (३५।१)

यथा यज्ञे महान् अग्निर् मन्त्रपूतः प्रकाशयन् ॥ (३५।२)

तं परे नाभ्यवर्तन्त मर्त्या मृत्युम् इवाहवे । (३६।१)

अथान्यं रथम् आस्थाय हार्दिक्यः समपद्यत ॥ (३६।२)