युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

दानं यज्ञक्रिया चेह किं स्वित् प्रेत्य महाफलम् । (१।२)

कस्य ज्यायः फलं प्रोक्तं कीदृशेभ्यः कथं कदा ॥ (१।३)

एतद् इच्छामि विज्ञातुं याथातथ्येन भारत । (२।१)

विद्वञ् जिज्ञासमानाय दानधर्मान् प्रचक्ष्व मे ॥ (२।२)

अन्तर्वेद्यां च यद् दत्तं श्रद्धया चानृशंस्यतः । (३।१)

किं स्विन्निःश्रेयसं तात तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ (३।२)

भीष्म उवाच । (४।१)

रौद्रं कर्म क्षत्रियस्य सततं तात वर्तते । (४।२)

तस्य वैतानिकं कर्म दानं चैवेह पावनम् ॥ (४।३)

न तु पापकृतां राज्ञां प्रतिगृह्णन्ति साधवः । (५।१)

एतस्मात् कारणाद् यज्ञैर् यजेद् राजाप्तदक्षिणैः ॥ (५।२)

अथ चेत् प्रतिगृह्णीयुर् दद्याद् अहरहर् नृपः । (६।१)

श्रद्धाम् आस्थाय परमां पावनं ह्येतद् उत्तमम् ॥ (६।२)

ब्राह्मणांस्तर्पयेद् द्रव्यैस्ततो यज्ञे यतव्रतः । (७।१)

मैत्रान् साधून् वेदविदः शीलवृत्ततपोऽन्वितान् ॥ (७।२)

यत् ते तेन करिष्यन्ति कृतं तेन भविष्यति । (८।१)

यज्ञान् साधय साधुभ्यः स्वाद्वन्नान् दक्षिणावतः ॥ (८।२)

इष्टं दत्तं च मन्येथा आत्मानं दानकर्मणा । (९।१)

पूजयेथा यायजूकांस्तवाप्यंशो भवेद् यथा ॥ (९।२)

प्रजावतो भरेथाश्च ब्राह्मणान् बहुभारिणः । (१०।१)

प्रजावांस्तेन भवति यथा जनयिता तथा ॥ (१०।२)

यावतो वै साधुधर्मान् सन्तः संवर्तयन्त्युत । (११।१)

सर्वे ते चापि भर्तव्या नरा ये बहुभारिणः ॥ (११।२)

समृद्धः सम्प्रयच्छस्व ब्राह्मणेभ्यो युधिष्ठिर । (१२।१)

धेनूर् अनडुहो ऽन्नानि छत्रं वासांस्युपानहौ ॥ (१२।२)

आज्यानि यजमानेभ्यस्तथान्नाद्यानि भारत । (१३।१)

अश्ववन्ति च यानानि वेश्मानि शयनानि च ॥ (१३।२)

एते देया व्युष्टिमन्तो लघूपायाश्च भारत । (१४।१)

अजुगुप्सांश्च विज्ञाय ब्राह्मणान् वृत्तिकर्शितान् ॥ (१४।२)

उपच्छन्नं प्रकाशं वा वृत्त्या तान् प्रतिपादय । (१५।१)

राजसूयाश्वमेधाभ्यां श्रेयस्तत् क्षत्रियान् प्रति ॥ (१५।२)

एवं पापैर् विमुक्तस्त्वं पूतः स्वर्गम् अवाप्स्यसि । (१६।१)

स्रंसयित्वा पुनः कोशं यद् राष्ट्रं पालयिष्यसि ॥ (१६।२)

ततश्च ब्रह्मभूयस्त्वम् अवाप्स्यसि धनानि च । (१७।१)

आत्मनश्च परेषां च वृत्तिं संरक्ष भारत ॥ (१७।२)

पुत्रवच्चापि भृत्यान् स्वान् प्रजाश्च परिपालय । (१८।१)

योगक्षेमश्च ते नित्यं ब्राह्मणेष्वस्तु भारत ॥ (१८।२)

अरक्षितारं हर्तारं विलोप्तारम् अदायकम् । (१९।१)

तं स्म राजकलिं हन्युः प्रजाः सम्भूय निर्घृणम् ॥ (१९।२)

अहं वो रक्षितेत्युक्त्वा यो न रक्षति भूमिपः । (२०।१)

स संहत्य निहन्तव्यः श्वेव सोन्माद आतुरः ॥ (२०।२)

पापं कुर्वन्ति यत् किंचित् प्रजा राज्ञा ह्यरक्षिताः । (२१।१)

चतुर्थं तस्य पापस्य राजा भारत विन्दति ॥ (२१।२)

अप्याहुः सर्वम् एवेति भूयो ऽर्धम् इति निश्चयः । (२२।१)

चतुर्थं मतम् अस्माकं मनोः श्रुत्वानुशासनम् ॥ (२२।२)

शुभं वा यत् प्रकुर्वन्ति प्रजा राज्ञा सुरक्षिताः । (२३।१)

चतुर्थं तस्य पुण्यस्य राजा चाप्नोति भारत ॥ (२३।२)

जीवन्तं त्वानुजीवन्तु प्रजाः सर्वा युधिष्ठिर । (२४।१)

पर्जन्यम् इव भूतानि महाद्रुमम् इव द्विजाः ॥ (२४।२)

कुबेरम् इव रक्षांसि शतक्रतुम् इवामराः । (२५।१)

ज्ञातयस्त्वानुजीवन्तु सुहृदश्च परंतप ॥ (२५।२)