बृहदश्व उवाच । (१।१)

दमयन्ती तु तच्छ्रुत्वा भृशं शोकपरायणा । (१।२)

शङ्कमाना नलं तं वै केशिनीम् इदम् अब्रवीत् ॥ (१।३)

गच्छ केशिनि भूयस् त्वं परीक्षां कुरु बाहुके । (२।१)

आब्रुवाणा समीपस्था चरितान्यस्य लक्षय ॥ (२।२)

यदा च किंचित् कुर्यात् स कारणं तत्र भामिनि । (३।१)

तत्र संचेष्टमानस्य संलक्ष्यं ते विचेष्टितम् ॥ (३।२)

न चास्य प्रतिबन्धेन देयोऽग्निर् अपि भामिनि । (४।१)

याचते न जलं देयं सम्यग् अत्वरमाणया ॥ (४।२)

एतत् सर्वं समीक्ष्य त्वं चरितं मे निवेदय । (५।१)

यच्चान्यदपि पश्येथास् तच्चाख्येयं त्वया मम ॥ (५।२)

दमयन्त्यैवम् उक्ता सा जगामाथाशु केशिनी । (६।१)

निशाम्य च हयज्ञस्य लिङ्गानि पुनर् आगमत् ॥ (६।२)

सा तत् सर्वं यथावृत्तं दमयन्त्यै न्यवेदयत् । (७।१)

निमित्तं यत् तदा दृष्टं बाहुके दिव्यमानुषम् ॥ (७।२)

केशिन्युवाच । (८।१)

दृढं शुच्युपचारोऽसौ न मया मानुषः क्वचित् । (८।२)

दृष्टपूर्वः श्रुतो वापि दमयन्ति तथाविधः ॥ (८।३)

ह्रस्वम् आसाद्य संचारं नासौ विनमते क्वचित् । (९।१)

तं तु दृष्ट्वा यथासङ्गम् उत्सर्पति यथासुखम् । (९।२)

संकटे ऽप्यस्य सुमहद् विवरं जायते ऽधिकम् ॥ (९।३)

ऋतुपर्णस्य चार्थाय भोजनीयम् अनेकशः । (१०।१)

प्रेषितं तत्र राज्ञा च मांसं सुबहु पाशवम् ॥ (१०।२)

तस्य प्रक्षालनार्थाय कुम्भस् तत्रोपकल्पितः । (११।१)

स तेनावेक्षितः कुम्भः पूर्ण एवाभवत् तदा ॥ (११।२)

ततः प्रक्षालनं कृत्वा समधिश्रित्य बाहुकः । (१२।१)

तृणमुष्टिं समादाय आविध्यैनं समादधत् ॥ (१२।२)

अथ प्रज्वलितस् तत्र सहसा हव्यवाहनः । (१३।१)

तद् अद्भुततमं दृष्ट्वा विस्मिताहम् इहागता ॥ (१३।२)

अन्यच्च तस्मिन् सुमहद् आश्चर्यं लक्षितं मया । (१४।१)

यद् अग्निम् अपि संस्पृश्य नैव दह्यत्यसौ शुभे ॥ (१४।२)

छन्देन चोदकं तस्य वहत्यावर्जितं द्रुतम् । (१५।१)

अतीव चान्यत् सुमहद् आश्चर्यं दृष्टवत्यहम् ॥ (१५।२)

यत् स पुष्पाण्युपादाय हस्ताभ्यां ममृदे शनैः । (१६।१)

मृद्यमानानि पाणिभ्यां तेन पुष्पाणि तान्यथ ॥ (१६।२)

भूय एव सुगन्धीनि हृषितानि भवन्ति च । (१७।१)

एतान्यद्भुतकल्पानि दृष्ट्वाहं द्रुतम् आगता ॥ (१७।२)

बृहदश्व उवाच । (१८।१)

दमयन्ती तु तच्छ्रुत्वा पुण्यश्लोकस्य चेष्टितम् । (१८।२)

अमन्यत नलं प्राप्तं कर्मचेष्टाभिसूचितम् ॥ (१८।३)

सा शङ्कमाना भर्तारं नलं बाहुकरूपिणम् । (१९।१)

केशिनीं श्लक्ष्णया वाचा रुदती पुनर् अब्रवीत् ॥ (१९।२)

पुनर् गच्छ प्रमत्तस्य बाहुकस्योपसंस्कृतम् । (२०।१)

महानसाच्छृतं मांसं समादायैहि भामिनि ॥ (२०।२)

सा गत्वा बाहुके व्यग्रे तन् मांसम् अपकृष्य च । (२१।१)

अत्युष्णम् एव त्वरिता तत्क्षणं प्रियकारिणी । (२१।२)

दमयन्त्यै ततः प्रादात् केशिनी कुरुनन्दन ॥ (२१।३)

सोचिता नलसिद्धस्य मांसस्य बहुशः पुरा । (२२।१)

प्राश्य मत्वा नलं सूदं प्राक्रोशद् भृशदुःखिता ॥ (२२।२)

वैक्लव्यं च परं गत्वा प्रक्षाल्य च मुखं ततः । (२३।१)

मिथुनं प्रेषयामास केशिन्या सह भारत ॥ (२३।२)

इन्द्रसेनां सह भ्रात्रा समभिज्ञाय बाहुकः । (२४।१)

अभिद्रुत्य ततो राजा परिष्वज्याङ्कम् आनयत् ॥ (२४।२)

बाहुकस् तु समासाद्य सुतौ सुरसुतोपमौ । (२५।१)

भृशं दुःखपरीतात्मा सस्वरं प्ररुरोद ह ॥ (२५।२)

नैषधो दर्शयित्वा तु विकारम् असकृत् तदा । (२६।१)

उत्सृज्य सहसा पुत्रौ केशिनीम् इदम् अब्रवीत् ॥ (२६।२)

इदं सुसदृशं भद्रे मिथुनं मम पुत्रयोः । (२७।१)

ततो दृष्ट्वैव सहसा बाष्पम् उत्सृष्टवान् अहम् ॥ (२७।२)

बहुशः संपतन्तीं त्वां जनः शङ्केत दोषतः । (२८।१)

वयं च देशातिथयो गच्छ भद्रे नमो ऽस्तु ते ॥ (२८।२)