वैशम्पायन उवाच । (१।१)

धनंजयोत्सुकास्ते तु वने तस्मिन् महारथाः । (१।२)

न्यवसन्त महाभागा द्रौपद्या सह पाण्डवाः ॥ (१।३)

अथापश्यन् महात्मानं देवर्षिं तत्र नारदम् । (२।१)

दीप्यमानं श्रिया ब्राह्म्या दीप्ताग्निसमतेजसम् ॥ (२।२)

स तैः परिवृतः श्रीमान् भ्रातृभिः कुरुसत्तमः । (३।१)

विबभावतिदीप्तौजा देवैर् इव शतक्रतुः ॥ (३।२)

यथा च वेदान् सावित्री याज्ञसेनी तथा सती । (४।१)

न जहौ धर्मतः पार्थान् मेरुम् अर्कप्रभा यथा ॥ (४।२)

प्रतिगृह्य तु तां पूजां नारदो भगवान् ऋषिः । (५।१)

आश्वासयद् धर्मसुतं युक्तरूपम् इवानघ ॥ (५।२)

उवाच च महात्मानं धर्मराजं युधिष्ठिरम् । (६।१)

ब्रूहि धर्मभृतां श्रेष्ठ केनार्थः किं ददामि ते ॥ (६।२)

अथ धर्मसुतो राजा प्रणम्य भ्रातृभिः सह । (७।१)

उवाच प्राञ्जलिर् वाक्यं नारदं देवसंमितम् ॥ (७।२)

त्वयि तुष्टे महाभाग सर्वलोकाभिपूजिते । (८।१)

कृतम् इत्येव मन्ये ऽहं प्रसादात् तव सुव्रत ॥ (८।२)

यदि त्वहम् अनुग्राह्यो भ्रातृभिः सहितो ऽनघ । (९।१)

संदेहं मे मुनिश्रेष्ठ हृदिस्थं छेत्तुम् अर्हसि ॥ (९।२)

प्रदक्षिणं यः कुरुते पृथिवीं तीर्थतत्परः । (१०।१)

किं फलं तस्य कार्त्स्न्येन तद् ब्रह्मन् वक्तुम् अर्हसि ॥ (१०।२)

नारद उवाच । (११।१)

शृणु राजन्न् अवहितो यथा भीष्मेण भारत । (११।२)

पुलस्त्यस्य सकाशाद् वै सर्वम् एतद् उपश्रुतम् ॥ (११।३)

पुरा भागीरथीतीरे भीष्मो धर्मभृतां वरः । (१२।१)

पित्र्यं व्रतं समास्थाय न्यवसन् मुनिवत् तदा ॥ (१२।२)

शुभे देशे महाराज पुण्ये देवर्षिसेविते । (१३।१)

गङ्गाद्वारे महातेजा देवगन्धर्वसेविते ॥ (१३।२)

स पितॄंस् तर्पयामास देवांश् च परमद्युतिः । (१४।१)

ऋषींश् च तोषयामास विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ (१४।२)

कस्यचित् त्वथ कालस्य जपन्न् एव महातपाः । (१५।१)

ददर्शाद्भुतसंकाशं पुलस्त्यम् ऋषिसत्तमम् ॥ (१५।२)

स तं दृष्ट्वोग्रतपसं दीप्यमानम् इव श्रिया । (१६।१)

प्रहर्षम् अतुलं लेभे विस्मयं च परं ययौ ॥ (१६।२)

उपस्थितं महाराज पूजयामास भारत । (१७।१)

भीष्मो धर्मभृतां श्रेष्ठो विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ (१७।२)

शिरसा चार्घ्यम् आदाय शुचिः प्रयतमानसः । (१८।१)

नाम संकीर्तयामास तस्मिन् ब्रह्मर्षिसत्तमे ॥ (१८।२)

भीष्मो ऽहम् अस्मि भद्रं ते दासो ऽस्मि तव सुव्रत । (१९।१)

तव संदर्शनाद् एव मुक्तो ऽहं सर्वकिल्बिषैः ॥ (१९।२)

एवम् उक्त्वा महाराज भीष्मो धर्मभृतां वरः । (२०।१)

वाग्यतः प्राञ्जलिर् भूत्वा तूष्णीम् आसीद् युधिष्ठिर ॥ (२०।२)

तं दृष्ट्वा नियमेनाथ स्वाध्यायाम्नायकर्शितम् । (२१।१)

भीष्मं कुरुकुलश्रेष्ठं मुनिः प्रीतमनाभवत् ॥ (२१।२)

पुलस्त्य उवाच । (२२।१)

अनेन तव धर्मज्ञ प्रश्रयेण दमेन च । (२२।२)

सत्येन च महाभाग तुष्टो ऽस्मि तव सर्वशः ॥ (२२।३)

यस्येदृशस् ते धर्मो ऽयं पितृभक्त्याश्रितो ऽनघ । (२३।१)

तेन पश्यसि मां पुत्र प्रीतिश् चापि मम त्वयि ॥ (२३।२)

अमोघदर्शी भीष्माहं ब्रूहि किं करवाणि ते । (२४।१)

यद् वक्ष्यसि कुरुश्रेष्ठ तस्य दातास्मि ते ऽनघ ॥ (२४।२)

भीष्म उवाच । (२५।१)

प्रीते त्वयि महाभाग सर्वलोकाभिपूजिते । (२५।२)

कृतम् इत्येव मन्ये ऽहं यद् अहं दृष्टवान् प्रभुम् ॥ (२५।३)

यदि त्वहम् अनुग्राह्यस् तव धर्मभृतां वर । (२६।१)

वक्ष्यामि हृत्स्थं संदेहं तन् मे त्वं वक्तुम् अर्हसि ॥ (२६।२)

अस्ति मे भगवन् कश्चित् तीर्थेभ्यो धर्मसंशयः । (२७।१)

तम् अहं श्रोतुम् इच्छामि पृथक् संकीर्तितं त्वया ॥ (२७।२)

प्रदक्षिणं यः पृथिवीं करोत्यमितविक्रम । (२८।१)

किं फलं तस्य विप्रर्षे तन् मे ब्रूहि तपोधन ॥ (२८।२)

पुलस्त्य उवाच । (२९।१)

हन्त ते ऽहं प्रवक्ष्यामि यद् ऋषीणां परायणम् । (२९।२)

तद् एकाग्रमनास् तात शृणु तीर्थेषु यत् फलम् ॥ (२९।३)

यस्य हस्तौ च पादौ च मनश् चैव सुसंयतम् । (३०।१)

विद्या तपश् च कीर्तिश् च स तीर्थफलम् अश्नुते ॥ (३०।२)

प्रतिग्रहाद् उपावृत्तः संतुष्टो नियतः शुचिः । (३१।१)

अहंकारनिवृत्तश् च स तीर्थफलम् अश्नुते ॥ (३१।२)

अकल्कको निरारम्भो लघ्वाहारो जितेन्द्रियः । (३२।१)

विमुक्तः सर्वदोषैर् यः स तीर्थफलम् अश्नुते ॥ (३२।२)

अक्रोधनश् च राजेन्द्र सत्यशीलो दृढव्रतः । (३३।१)

आत्मोपमश् च भूतेषु स तीर्थफलम् अश्नुते ॥ (३३।२)

ऋषिभिः क्रतवः प्रोक्ता वेदेष्विह यथाक्रमम् । (३४।१)

फलं चैव यथातत्त्वं प्रेत्य चेह च सर्वशः ॥ (३४।२)

न ते शक्या दरिद्रेण यज्ञाः प्राप्तुं महीपते । (३५।१)

बहूपकरणा यज्ञा नानासम्भारविस्तराः ॥ (३५।२)

प्राप्यन्ते पार्थिवैर् एते समृद्धैर् वा नरैः क्वचित् । (३६।१)

नार्थन्यूनोपकरणैर् एकात्मभिर् असंहतैः ॥ (३६।२)

यो दरिद्रैर् अपि विधिः शक्यः प्राप्तुं नरेश्वर । (३७।१)

तुल्यो यज्ञफलैः पुण्यैस् तं निबोध युधां वर ॥ (३७।२)

ऋषीणां परमं गुह्यम् इदं भरतसत्तम । (३८।१)

तीर्थाभिगमनं पुण्यं यज्ञैर् अपि विशिष्यते ॥ (३८।२)

अनुपोष्य त्रिरात्राणि तीर्थान्यनभिगम्य च । (३९।१)

अदत्त्वा काञ्चनं गाश् च दरिद्रो नाम जायते ॥ (३९।२)

अग्निष्टोमादिभिर् यज्ञैर् इष्ट्वा विपुलदक्षिणैः । (४०।१)

न तत्फलम् अवाप्नोति तीर्थाभिगमनेन यत् ॥ (४०।२)

नृलोके देवदेवस्य तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । (४१।१)

पुष्करं नाम विख्यातं महाभागः समाविशेत् ॥ (४१।२)

दश कोटिसहस्राणि तीर्थानां वै महीपते । (४२।१)

सांनिध्यं पुष्करे येषां त्रिसंध्यं कुरुनन्दन ॥ (४२।२)

आदित्या वसवो रुद्राः साध्याश्च समरुद्गणाः । (४३।१)

गन्धर्वाप्सरसश् चैव नित्यं संनिहिता विभो ॥ (४३।२)

यत्र देवास् तपस् तप्त्वा दैत्या ब्रह्मर्षयस् तथा । (४४।१)

दिव्ययोगा महाराज पुण्येन महतान्विताः ॥ (४४।२)

मनसाप्यभिकामस्य पुष्कराणि मनस्विनः । (४५।१)

पूयन्ते सर्वपापानि नाकपृष्ठे च पूज्यते ॥ (४५।२)

तस्मिंस्तीर्थे महाभाग नित्यम् एव पितामहः । (४६।१)

उवास परमप्रीतो देवदानवसंमतः ॥ (४६।२)

पुष्करेषु महाभाग देवाः सर्षिपुरोगमाः । (४७।१)

सिद्धिं समभिसंप्राप्ताः पुण्येन महतान्विताः ॥ (४७।२)

तत्राभिषेकं यः कुर्यात् पितृदेवार्चने रतः । (४८।१)

अश्वमेधं दशगुणं प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ (४८।२)

अप्येकं भोजयेद् विप्रं पुष्करारण्यम् आश्रितः । (४९।१)

तेनासौ कर्मणा भीष्म प्रेत्य चेह च मोदते ॥ (४९।२)

शाकमूलफलैर् वापि येन वर्तयते स्वयम् । (५०।१)

तद् वै दद्याद् ब्राह्मणाय श्रद्धावान् अनसूयकः । (५०।२)

तेनैव प्राप्नुयात् प्राज्ञो हयमेधफलं नरः ॥ (५०।३)

ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रो वा राजसत्तम । (५१।१)

न वियोनिं व्रजन्त्येते स्नातास् तीर्थे महात्मनः ॥ (५१।२)

कार्त्तिक्यां तु विशेषेण यो ऽभिगच्छेत पुष्करम् । (५२।१)

फलं तत्राक्षयं तस्य वर्धते भरतर्षभ ॥ (५२।२)

सायं प्रातः स्मरेद् यस् तु पुष्कराणि कृताञ्जलिः । (५३।१)

उपस्पृष्टं भवेत् तेन सर्वतीर्थेषु भारत । (५३।२)

प्राप्नुयाच्च नरो लोकान् ब्रह्मणः सदने ऽक्षयान् ॥ (५३।३)

जन्मप्रभृति यत् पापं स्त्रियो वा पुरुषस्य वा । (५४।१)

पुष्करे स्नातमात्रस्य सर्वम् एव प्रणश्यति ॥ (५४।२)

यथा सुराणां सर्वेषाम् आदिस् तु मधुसूदनः । (५५।१)

तथैव पुष्करं राजंस् तीर्थानाम् आदिर् उच्यते ॥ (५५।२)

उष्य द्वादश वर्षाणि पुष्करे नियतः शुचिः । (५६।१)

क्रतून् सर्वान् अवाप्नोति ब्रह्मलोकं च गच्छति ॥ (५६।२)

यस् तु वर्षशतं पूर्णम् अग्निहोत्रम् उपासते । (५७।१)

कार्त्तिकीं वा वसेद् एकां पुष्करे समम् एव तत् ॥ (५७।२)

दुष्करं पुष्करं गन्तुं दुष्करं पुष्करे तपः । (५८।१)

दुष्करं पुष्करे दानं वस्तुं चैव सुदुष्करम् ॥ (५८।२)

उष्य द्वादशरात्रं तु नियतो नियताशनः । (५९।१)

प्रदक्षिणम् उपावृत्तो जम्बूमार्गं समाविशेत् ॥ (५९।२)

जम्बूमार्गं समाविश्य देवर्षिपितृसेवितम् । (६०।१)

अश्वमेधम् अवाप्नोति विष्णुलोकं च गच्छति ॥ (६०।२)

तत्रोष्य रजनीः पञ्च षष्ठकालक्षमी नरः । (६१।१)

न दुर्गतिम् अवाप्नोति सिद्धिं प्राप्नोति चोत्तमाम् ॥ (६१।२)

जम्बूमार्गाद् उपावृत्तो गच्छेत् तण्डुलिकाश्रमम् । (६२।१)

न दुर्गतिम् अवाप्नोति स्वर्गलोके च पूज्यते ॥ (६२।२)

अगस्त्यसर आसाद्य पितृदेवार्चने रतः । (६३।१)

त्रिरात्रोपोषितो राजन्न् अग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ (६३।२)

शाकवृत्तिः फलैर् वापि कौमारं विन्दते पदम् । (६४।१)

कण्वाश्रमं समासाद्य श्रीजुष्टं लोकपूजितम् ॥ (६४।२)

धर्मारण्यं हि तत् पुण्यम् आद्यं च भरतर्षभ । (६५।१)

यत्र प्रविष्टमात्रो वै पापेभ्यो विप्रमुच्यते ॥ (६५।२)

अर्चयित्वा पितॄन् देवान् नियतो नियताशनः । (६६।१)

सर्वकामसमृद्धस्य यज्ञस्य फलम् अश्नुते ॥ (६६।२)

प्रदक्षिणं ततः कृत्वा ययातिपतनं व्रजेत् । (६७।१)

हयमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति तत्र वै ॥ (६७।२)

महाकालं ततो गच्छेन् नियतो नियताशनः । (६८।१)

कोटितीर्थम् उपस्पृश्य हयमेधफलं लभेत् ॥ (६८।२)

ततो गच्छेत धर्मज्ञ पुण्यस्थानम् उमापतेः । (६९।१)

नाम्ना भद्रवटं नाम त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ॥ (६९।२)

तत्राभिगम्य चेशानं गोसहस्रफलं लभेत् । (७०।१)

महादेवप्रसादाच्च गाणपत्यम् अवाप्नुयात् ॥ (७०।२)

नर्मदाम् अथ चासाद्य नदीं त्रैलोक्यविश्रुताम् । (७१।१)

तर्पयित्वा पितॄन् देवान् अग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ (७१।२)

दक्षिणं सिन्धुम् आसाद्य ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः । (७२।१)

अग्निष्टोमम् अवाप्नोति विमानं चाधिरोहति ॥ (७२।२)

चर्मण्वतीं समासाद्य नियतो नियताशनः । (७३।१)

रन्तिदेवाभ्यनुज्ञातो ऽग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ (७३।२)

ततो गच्छेत धर्मज्ञ हिमवत्सुतम् अर्बुदम् । (७४।१)

पृथिव्यां यत्र वै छिद्रं पूर्वम् आसीद् युधिष्ठिर ॥ (७४।२)

तत्राश्रमो वसिष्ठस्य त्रिषु लोकेषु विश्रुतः । (७५।१)

तत्रोष्य रजनीम् एकां गोसहस्रफलं लभेत् ॥ (७५।२)

पिङ्गातीर्थम् उपस्पृश्य ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः । (७६।१)

कपिलानां नरव्याघ्र शतस्य फलम् अश्नुते ॥ (७६।२)

ततो गच्छेत धर्मज्ञ प्रभासं लोकविश्रुतम् । (७७।१)

यत्र संनिहितो नित्यं स्वयम् एव हुताशनः । (७७।२)

देवतानां मुखं वीर अनलो ऽनिलसारथिः ॥ (७७।३)

तस्मिंस् तीर्थवरे स्नात्वा शुचिः प्रयतमानसः । (७८।१)

अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं प्राप्नोति मानवः ॥ (७८।२)

ततो गत्वा सरस्वत्याः सागरस्य च संगमे । (७९।१)

गोसहस्रफलं प्राप्य स्वर्गलोके महीयते । (७९।२)

दीप्यमानो ऽग्निवन् नित्यं प्रभया भरतर्षभ ॥ (७९।३)

त्रिरात्रम् उषितस् तत्र तर्पयेत् पितृदेवताः । (८०।१)

प्रभासते यथा सोमो ऽश्वमेधं च विन्दति ॥ (८०।२)

वरदानं ततो गच्छेत् तीर्थं भरतसत्तम । (८१।१)

विष्णोर् दुर्वाससा यत्र वरो दत्तो युधिष्ठिर ॥ (८१।२)

वरदाने नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् । (८२।१)

ततो द्वारवतीं गच्छेन् नियतो नियताशनः । (८२।२)

पिण्डारके नरः स्नात्वा लभेद् बहु सुवर्णकम् ॥ (८२।३)

तस्मिंस् तीर्थे महाभाग पद्मलक्षणलक्षिताः । (८३।१)

अद्यापि मुद्रा दृश्यन्ते तद् अद्भुतम् अरिंदम ॥ (८३।२)

त्रिशूलाङ्कानि पद्मानि दृश्यन्ते कुरुनन्दन । (८४।१)

महादेवस्य सांनिध्यं तत्रैव भरतर्षभ ॥ (८४।२)

सागरस्य च सिन्धोश् च संगमं प्राप्य भारत । (८५।१)

तीर्थे सलिलराजस्य स्नात्वा प्रयतमानसः ॥ (८५।२)

तर्पयित्वा पितॄन् देवान् ऋषींश् च भरतर्षभ । (८६।१)

प्राप्नोति वारुणं लोकं दीप्यमानः स्वतेजसा ॥ (८६।२)

शङ्कुकर्णेश्वरं देवम् अर्चयित्वा युधिष्ठिर । (८७।१)

अश्वमेधं दशगुणं प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ (८७।२)

प्रदक्षिणम् उपावृत्य गच्छेत भरतर्षभ । (८८।१)

तीर्थं कुरुवरश्रेष्ठ त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् । (८८।२)

दृमीति नाम्ना विख्यातं सर्वपापप्रमोचनम् ॥ (८८।३)

यत्र ब्रह्मादयो देवा उपासन्ते महेश्वरम् । (८९।१)

तत्र स्नात्वार्चयित्वा च रुद्रं देवगणैर् वृतम् । (८९।२)

जन्मप्रभृति पापानि कृतानि नुदते नरः ॥ (८९।३)

दृमी चात्र नरश्रेष्ठ सर्वदेवैर् अभिष्टुता । (९०।१)

तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र हयमेधम् अवाप्नुयात् ॥ (९०।२)

जित्वा यत्र महाप्राज्ञ विष्णुना प्रभविष्णुना । (९१।१)

पुरा शौचं कृतं राजन् हत्वा दैवतकण्टकान् ॥ (९१।२)

ततो गच्छेत धर्मज्ञ वसोर् धाराम् अभिष्टुताम् । (९२।१)

गमनाद् एव तस्यां हि हयमेधम् अवाप्नुयात् ॥ (९२।२)

स्नात्वा कुरुवरश्रेष्ठ प्रयतात्मा तु मानवः । (९३।१)

तर्प्य देवान् पितॄंश्चैव विष्णुलोके महीयते ॥ (९३।२)

तीर्थं चात्र परं पुण्यं वसूनां भरतर्षभ । (९४।१)

तत्र स्नात्वा च पीत्वा च वसूनां संमतो भवेत् ॥ (९४।२)

सिन्धूत्तमम् इति ख्यातं सर्वपापप्रणाशनम् । (९५।१)

तत्र स्नात्वा नरश्रेष्ठ लभेद् बहु सुवर्णकम् ॥ (९५।२)

ब्रह्मतुङ्गं समासाद्य शुचिः प्रयतमानसः । (९६।१)

ब्रह्मलोकम् अवाप्नोति सुकृती विरजा नरः ॥ (९६।२)

कुमारिकाणां शक्रस्य तीर्थं सिद्धनिषेवितम् । (९७।१)

तत्र स्नात्वा नरः क्षिप्रं शक्रलोकम् अवाप्नुयात् ॥ (९७।२)

रेणुकायाश् च तत्रैव तीर्थं देवनिषेवितम् । (९८।१)

तत्र स्नात्वा भवेद् विप्रो विमलश् चन्द्रमा यथा ॥ (९८।२)

अथ पञ्चनदं गत्वा नियतो नियताशनः । (९९।१)

पञ्च यज्ञान् अवाप्नोति क्रमशो ये ऽनुकीर्तिताः ॥ (९९।२)

ततो गच्छेत धर्मज्ञ भीमायाः स्थानम् उत्तमम् । (१००।१)

तत्र स्नात्वा तु योन्यां वै नरो भरतसत्तम ॥ (१००।२)

देव्याः पुत्रो भवेद् राजंस् तप्तकुण्डलविग्रहः । (१०१।१)

गवां शतसहस्रस्य फलं चैवाप्नुयान् महत् ॥ (१०१।२)

गिरिमुञ्जं समासाद्य त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् । (१०२।१)

पितामहं नमस्कृत्य गोसहस्रफलं लभेत् ॥ (१०२।२)

ततो गच्छेत धर्मज्ञ विमलं तीर्थम् उत्तमम् । (१०३।१)

अद्यापि यत्र दृश्यन्ते मत्स्याः सौवर्णराजताः ॥ (१०३।२)

तत्र स्नात्वा नरश्रेष्ठ वाजपेयम् अवाप्नुयात् । (१०४।१)

सर्वपापविशुद्धात्मा गच्छेच्च परमां गतिम् ॥ (१०४।२)

ततो गच्छेत मलदां त्रिषु लोकेषु विश्रुताम् । (१०५।१)

पश्चिमायां तु संध्यायाम् उपस्पृश्य यथाविधि ॥ (१०५।२)

चरुं नरेन्द्र सप्तार्चेर् यथाशक्ति निवेदयेत् । (१०६।१)

पितॄणाम् अक्षयं दानं प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ (१०६।२)

गवां शतसहस्रेण राजसूयशतेन च । (१०७।१)

अश्वमेधसहस्रेण श्रेयान् सप्तार्चिषश् चरुः ॥ (१०७।२)

ततो निवृत्तो राजेन्द्र वस्त्रापदम् अथाविशेत् । (१०८।१)

अभिगम्य महादेवम् अश्वमेधफलं लभेत् ॥ (१०८।२)

मणिमन्तं समासाद्य ब्रह्मचारी समाहितः । (१०९।१)

एकरात्रोषितो राजन्न् अग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ (१०९।२)

अथ गच्छेत राजेन्द्र देविकां लोकविश्रुताम् । (११०।१)

प्रसूतिर् यत्र विप्राणां श्रूयते भरतर्षभ ॥ (११०।२)

त्रिशूलपाणेः स्थानं च त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् । (१११।१)

देविकायां नरः स्नात्वा समभ्यर्च्य महेश्वरम् ॥ (१११।२)

यथाशक्ति चरुं तत्र निवेद्य भरतर्षभ । (११२।१)

सर्वकामसमृद्धस्य यज्ञस्य लभते फलम् ॥ (११२।२)

कामाख्यं तत्र रुद्रस्य तीर्थं देवर्षिसेवितम् । (११३।१)

तत्र स्नात्वा नरः क्षिप्रं सिद्धिम् आप्नोति भारत ॥ (११३।२)

यजनं याजनं गत्वा तथैव ब्रह्मवालुकाम् । (११४।१)

पुष्पन्यास उपस्पृश्य न शोचेन् मरणं ततः ॥ (११४।२)

अर्धयोजनविस्तारां पञ्चयोजनम् आयताम् । (११५।१)

एतावद् देविकाम् आहुः पुण्यां देवर्षिसेविताम् ॥ (११५।२)

ततो गच्छेत धर्मज्ञ दीर्घसत्त्रं यथाक्रमम् । (११६।१)

यत्र ब्रह्मादयो देवाः सिद्धाश् च परमर्षयः । (११६।२)

दीर्घसत्त्रम् उपासन्ते दक्षिणाभिर् यतव्रताः ॥ (११६।३)

गमनाद् एव राजेन्द्र दीर्घसत्त्रम् अरिंदम । (११७।१)

राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं प्राप्नोति मानवः ॥ (११७।२)

ततो विनशनं गच्छेन्नियतो नियताशनः । (११८।१)

गच्छत्यन्तर्हिता यत्र मरुपृष्ठे सरस्वती । (११८।२)

चमसे च शिवोद्भेदे नागोद्भेदे च दृश्यते ॥ (११८।३)

स्नात्वा च चमसोद्भेदे अग्निष्टोमफलं लभेत् । (११९।१)

शिवोद्भेदे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥ (११९।२)

नागोद्भेदे नरः स्नात्वा नागलोकम् अवाप्नुयात् । (१२०।१)

शशयानं च राजेन्द्र तीर्थम् आसाद्य दुर्लभम् । (१२०।२)

शशरूपप्रतिच्छन्नाः पुष्करा यत्र भारत ॥ (१२०।३)

सरस्वत्यां महाराज अनु संवत्सरं हि ते । (१२१।१)

स्नायन्ते भरतश्रेष्ठ वृत्तां वै कार्त्तिकीं सदा ॥ (१२१।२)

तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र द्योतते शशिवत् सदा । (१२२।१)

गोसहस्रफलं चैव प्राप्नुयाद् भरतर्षभ ॥ (१२२।२)

कुमारकोटिम् आसाद्य नियतः कुरुनन्दन । (१२३।१)

तत्राभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतः । (१२३।२)

गवामयम् अवाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत् ॥ (१२३।३)

ततो गच्छेत धर्मज्ञ रुद्रकोटिं समाहितः । (१२४।१)

पुरा यत्र महाराज ऋषिकोटिः समाहिता । (१२४।२)

प्रहर्षेण च संविष्टा देवदर्शनकाङ्क्षया ॥ (१२४।३)

अहं पूर्वम् अहं पूर्वं द्रक्ष्यामि वृषभध्वजम् । (१२५।१)

एवं सम्प्रस्थिता राजन्न् ऋषयः किल भारत ॥ (१२५।२)

ततो योगेश्वरेणापि योगम् आस्थाय भूपते । (१२६।१)

तेषां मन्युप्रणाशार्थम् ऋषीणां भावितात्मनाम् ॥ (१२६।२)

सृष्टा कोटिस् तु रुद्राणाम् ऋषीणाम् अग्रतः स्थिता । (१२७।१)

मया पूर्वतरं दृष्ट इति ते मेनिरे पृथक् ॥ (१२७।२)

तेषां तुष्टो महादेव ऋषीणाम् उग्रतेजसाम् । (१२८।१)

भक्त्या परमया राजन् वरं तेषां प्रदिष्टवान् । (१२८।२)

अद्य प्रभृति युष्माकं धर्मवृद्धिर् भविष्यति ॥ (१२८।३)

तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र रुद्रकोट्यां नरः शुचिः । (१२९।१)

अश्वमेधम् अवाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत् ॥ (१२९।२)

ततो गच्छेत राजेन्द्र संगमं लोकविश्रुतम् । (१३०।१)

सरस्वत्या महापुण्यम् उपासन्ते जनार्दनम् ॥ (१३०।२)

यत्र ब्रह्मादयो देवा ऋषयः सिद्धचारणाः । (१३१।१)

अभिगच्छन्ति राजेन्द्र चैत्रशुक्लचतुर्दशीम् ॥ (१३१।२)

तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र विन्देद् बहु सुवर्णकम् । (१३२।१)

सर्वपापविशुद्धात्मा ब्रह्मलोकं च गच्छति ॥ (१३२।२)

ऋषीणां यत्र सत्त्राणि समाप्तानि नराधिप । (१३३।१)

सत्त्रावसानम् आसाद्य गोसहस्रफलं लभेत् ॥ (१३३।२)