युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

एवं तदा प्रयाचन्तं भास्करं मुनिसत्तमः । (१।२)

जमदग्निर् महातेजाः किं कार्यं प्रत्यपद्यत ॥ (१।३)

भीष्म उवाच । (२।१)

तथा प्रयाचमानस्य मुनिर् अग्निसमप्रभः । (२।२)

जमदग्निः शमं नैव जगाम कुरुनन्दन ॥ (२।३)

ततः सूर्यो मधुरया वाचा तम् इदम् अब्रवीत् । (३।१)

कृताञ्जलिर् विप्ररूपी प्रणम्येदं विशां पते ॥ (३।२)

चलं निमित्तं विप्रर्षे सदा सूर्यस्य गच्छतः । (४।१)

कथं चलं वेत्स्यसि त्वं सदा यान्तं दिवाकरम् ॥ (४।२)

जमदग्निर् उवाच । (५।१)

स्थिरं वापि चलं वापि जाने त्वां ज्ञानचक्षुषा । (५।२)

अवश्यं विनयाधानं कार्यम् अद्य मया तव ॥ (५।३)

अपराह्णे निमेषार्धं तिष्ठसि त्वं दिवाकर । (६।१)

तत्र वेत्स्यामि सूर्य त्वां न मे ऽत्रास्ति विचारणा ॥ (६।२)

सूर्य उवाच । (७।१)

असंशयं मां विप्रर्षे वेत्स्यसे धन्विनां वर । (७।२)

अपकारिणं तु मां विद्धि भगवञ्शरणागतम् ॥ (७।३)

भीष्म उवाच । (८।१)

ततः प्रहस्य भगवाञ्जमदग्निर् उवाच तम् । (८।२)

न भीः सूर्य त्वया कार्या प्रणिपातगतो ह्यसि ॥ (८।३)

ब्राह्मणेष्वार्जवं यच्च स्थैर्यं च धरणीतले । (९।१)

सौम्यतां चैव सोमस्य गाम्भीर्यं वरुणस्य च ॥ (९।२)

दीप्तिम् अग्नेः प्रभां मेरोः प्रतापं तपनस्य च । (१०।१)

एतान्यतिक्रमेद् यो वै स हन्याच्छरणागतम् ॥ (१०।२)

भवेत् स गुरुतल्पी च ब्रह्महा च तथा भवेत् । (११।१)

सुरापानं च कुर्यात् स यो हन्याच्छरणागतम् ॥ (११।२)

एतस्य त्वपनीतस्य समाधिं तात चिन्तय । (१२।१)

यथा सुखगमः पन्था भवेत् त्वद्रश्मितापितः ॥ (१२।२)

भीष्म उवाच । (१३।१)

एतावद् उक्त्वा स तदा तूष्णीम् आसीद् भृगूद्वहः । (१३।२)

अथ सूर्यो ददौ तस्मै छत्रोपानहम् आशु वै ॥ (१३।३)

सूर्य उवाच । (१४।१)

महर्षे शिरसस्त्राणं छत्रं मद्रश्मिवारणम् । (१४।२)

प्रतिगृह्णीष्व पद्भ्यां च त्राणार्थं चर्मपादुके ॥ (१४।३)

अद्यप्रभृति चैवैतल्लोके सम्प्रचरिष्यति । (१५।१)

पुण्यदानेषु सर्वेषु परम् अक्षय्यम् एव च ॥ (१५।२)

भीष्म उवाच । (१६।१)

उपानच्छत्रम् एतद् वै सूर्येणेह प्रवर्तितम् । (१६।२)

पुण्यम् एतद् अभिख्यातं त्रिषु लोकेषु भारत ॥ (१६।३)

तस्मात् प्रयच्छ विप्रेभ्यश्छत्रोपानहम् उत्तमम् । (१७।१)

धर्मस्ते सुमहान् भावी न मे ऽत्रास्ति विचारणा ॥ (१७।२)

छत्रं हि भरतश्रेष्ठ यः प्रदद्याद् द्विजातये । (१८।१)

शुभ्रं शतशलाकं वै स प्रेत्य सुखम् एधते ॥ (१८।२)

स शक्रलोके वसति पूज्यमानो द्विजातिभिः । (१९।१)

अप्सरोभिश्च सततं देवैश्च भरतर्षभ ॥ (१९।२)

दह्यमानाय विप्राय यः प्रयच्छत्युपानहौ । (२०।१)

स्नातकाय महाबाहो संशिताय द्विजातये ॥ (२०।२)

सो ऽपि लोकान् अवाप्नोति दैवतैर् अभिपूजितान् । (२१।१)

गोलोके स मुदा युक्तो वसति प्रेत्य भारत ॥ (२१।२)

एतत् ते भरतश्रेष्ठ मया कार्त्स्न्येन कीर्तितम् । (२२।१)

छत्रोपानहदानस्य फलं भरतसत्तम ॥ (२२।२)