भीष्म उवाच । (१।१)

अत्राप्युदाहरन्तीमम् इतिहासं पुरातनम् । (१।२)

शक्रशम्बरसंवादं तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ (१।३)

शक्रो ह्यज्ञातरूपेण जटी भूत्वा रजोऽरुणः । (२।१)

विरूपं रूपम् आस्थाय प्रश्नं पप्रच्छ शम्बरम् ॥ (२।२)

केन शम्बर वृत्तेन स्वजात्यान् अधितिष्ठसि । (३।१)

श्रेष्ठं त्वां केन मन्यन्ते तन्मे प्रब्रूहि पृच्छतः ॥ (३।२)

शम्बर उवाच । (४।१)

नासूयामि सदा विप्रान् ब्रह्माणं च पितामहम् । (४।२)

शास्त्राणि वदतो विप्रान् संमन्यामि यथासुखम् ॥ (४।३)

श्रुत्वा च नावजानामि नापराध्यामि कर्हिचित् । (५।१)

अभ्यर्च्यान् अनुपृच्छामि पादौ गृह्णामि धीमताम् ॥ (५।२)

ते विश्रब्धाः प्रभाषन्ते संयच्छन्ति च मां सदा । (६।१)

प्रमत्तेष्वप्रमत्तो ऽस्मि सदा सुप्तेषु जागृमि ॥ (६।२)

ते मा शास्त्रपथे युक्तं ब्रह्मण्यम् अनसूयकम् । (७।१)

समासिञ्चन्ति शास्तारः क्षौद्रं मध्विव मक्षिकाः ॥ (७।२)

यच्च भाषन्ति ते तुष्टास्तत् तद् गृह्णामि मेधया । (८।१)

समाधिम् आत्मनो नित्यम् अनुलोमम् अचिन्तयन् ॥ (८।२)

सो ऽहं वागग्रसृष्टानां रसानाम् अवलेहकः । (९।१)

स्वजात्यान् अधितिष्ठामि नक्षत्राणीव चन्द्रमाः ॥ (९।२)

एतत् पृथिव्याम् अमृतम् एतच्चक्षुर् अनुत्तमम् । (१०।१)

यद् ब्राह्मणमुखाच्छास्त्रम् इह श्रुत्वा प्रवर्तते ॥ (१०।२)

एतत् कारणम् आज्ञाय दृष्ट्वा देवासुरं पुरा । (११।१)

युद्धं पिता मे हृष्टात्मा विस्मितः प्रत्यपद्यत ॥ (११।२)

दृष्ट्वा च ब्राह्मणानां तु महिमानं महात्मनाम् । (१२।१)

पर्यपृच्छत् कथम् इमे सिद्धा इति निशाकरम् ॥ (१२।२)

सोम उवाच । (१३।१)

ब्राह्मणास्तपसा सर्वे सिध्यन्ते वाग्बलाः सदा । (१३।२)

भुजवीर्या हि राजानो वागस्त्राश्च द्विजातयः ॥ (१३।३)

प्रवसन् वाप्यधीयीत बह्वीर् दुर्वसतीर् वसन् । (१४।१)

निर्मन्युर् अपि निर्मानो यतिः स्यात् समदर्शनः ॥ (१४।२)

अपि चेज्जातिसम्पन्नः सर्वान् वेदान् पितुर् गृहे । (१५।१)

श्लाघमान इवाधीयेद् ग्राम्य इत्येव तं विदुः ॥ (१५।२)

भूमिर् एतौ निगिरति सर्पो बिलशयान् इव । (१६।१)

राजानं चाप्ययोद्धारं ब्राह्मणं चाप्रवासिनम् ॥ (१६।२)

अतिमानः श्रियं हन्ति पुरुषस्याल्पमेधसः । (१७।१)

गर्भेण दुष्यते कन्या गृहवासेन च द्विजः ॥ (१७।२)

इत्येतन्मे पिता श्रुत्वा सोमाद् अद्भुतदर्शनात् । (१८।१)

ब्राह्मणान् पूजयामास तथैवाहं महाव्रतान् ॥ (१८।२)

भीष्म उवाच । (१९।१)

श्रुत्वैतद् वचनं शक्रो दानवेन्द्रमुखाच्च्युतम् । (१९।२)

द्विजान् संपूजयामास महेन्द्रत्वम् अवाप च ॥ (१९।३)