महाभारतMahābhārata

MBh, 12, 146

1474 of 1995 · 38 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

yudhiṣṭhira uvāca

1.2१.२

अबुद्धिपूर्वं यः पापं कुर्याद् भरतसत्तम । (१।२)

abuddhipūrvaṃ yaḥ pāpaṃ kuryād bharatasattama |

1.3१.३

मुच्यते स कथं तस्माद् एनसस्तद् वदस्व मे ॥ (१।३)

mucyate sa kathaṃ tasmād enasastad vadasva me ||

2.1२.१

भीष्म उवाच । (२।१)

bhīṣma uvāca

2.2२.२

अत्र ते वर्णयिष्ये ऽहम् इतिहासं पुरातनम् । (२।२)

atra te varṇayiṣye 'ham itihāsaṃ purātanam |

2.3२.३

इन्द्रोतः शौनको विप्रो यद् आह जनमेजयम् ॥ (२।३)

indrotaḥ śaunako vipro yad āha janamejayam ||

3.1३.१

आसीद् राजा महावीर्यः पारिक्षिज्जनमेजयः । (३।१)

āsīd rājā mahāvīryaḥ pārikṣijjanamejayaḥ |

3.2३.२

अबुद्धिपूर्वं ब्रह्महत्या तम् आगच्छन्महीपतिम् ॥ (३।२)

abuddhipūrvaṃ brahmahatyā tam āgacchanmahīpatim ||

4.1४.१

तं ब्राह्मणाः सर्व एव तत्यजुः सपुरोहिताः । (४।१)

taṃ brāhmaṇāḥ sarva eva tatyajuḥ sapurohitāḥ |

4.2४.२

जगाम स वनं राजा दह्यमानो दिवानिशम् ॥ (४।२)

jagāma sa vanaṃ rājā dahyamāno divāniśam ||

5.1५.१

स प्रजाभिः परित्यक्तश्चकार कुशलं महत् । (५।१)

sa prajābhiḥ parityaktaścakāra kuśalaṃ mahat |

5.2५.२

अतिवेलं तपस्तेपे दह्यमानः स मन्युना ॥ (५।२)

ativelaṃ tapastepe dahyamānaḥ sa manyunā ||

6.1६.१

तत्रेतिहासं वक्ष्यामि धर्मस्यास्योपबृंहणम् । (६।१)

tatretihāsaṃ vakṣyāmi dharmasyāsyopabṛṃhaṇam |

6.2६.२

दह्यमानः पापकृत्या जगाम जनमेजयः ॥ (६।२)

dahyamānaḥ pāpakṛtyā jagāma janamejayaḥ ||

7.1७.१

वरिष्यमाण इन्द्रोतं शौनकं संशितव्रतम् । (७।१)

variṣyamāṇa indrotaṃ śaunakaṃ saṃśitavratam |

7.2७.२

समासाद्योपजग्राह पादयोः परिपीडयन् ॥ (७।२)

samāsādyopajagrāha pādayoḥ paripīḍayan ||

8.1८.१

ततो भीतो महाप्राज्ञो जगर्हे सुभृशं तदा । (८।१)

tato bhīto mahāprājño jagarhe subhṛśaṃ tadā |

8.2८.२

कर्ता पापस्य महतो भ्रूणहा किम् इहागतः ॥ (८।२)

kartā pāpasya mahato bhrūṇahā kim ihāgataḥ ||

9.1९.१

किं तवास्मासु कर्तव्यं मा मा स्प्राक्षीः कथंचन । (९।१)

kiṃ tavāsmāsu kartavyaṃ mā mā sprākṣīḥ kathaṃcana |

9.2९.२

गच्छ गच्छ न ते स्थानं प्रीणात्यस्मान् इह ध्रुवम् ॥ (९।२)

gaccha gaccha na te sthānaṃ prīṇātyasmān iha dhruvam ||

10.1१०.१

रुधिरस्येव ते गन्धः शवस्येव च दर्शनम् । (१०।१)

rudhirasyeva te gandhaḥ śavasyeva ca darśanam |

10.2१०.२

अशिवः शिवसंकाशो मृतो जीवन्न् इवाटसि ॥ (१०।२)

aśivaḥ śivasaṃkāśo mṛto jīvann ivāṭasi ||

11.1११.१

अन्तर्मृत्युर् अशुद्धात्मा पापम् एवानुचिन्तयन् । (११।१)

antarmṛtyur aśuddhātmā pāpam evānucintayan |

11.2११.२

प्रबुध्यसे प्रस्वपिषि वर्तसे चरसे सुखी ॥ (११।२)

prabudhyase prasvapiṣi vartase carase sukhī ||

12.1१२.१

मोघं ते जीवितं राजन् परिक्लिष्टं च जीवसि । (१२।१)

moghaṃ te jīvitaṃ rājan parikliṣṭaṃ ca jīvasi |

12.2१२.२

पापायेव च सृष्टो ऽसि कर्मणे ह यवीयसे ॥ (१२।२)

pāpāyeva ca sṛṣṭo 'si karmaṇe ha yavīyase ||

13.1१३.१

बहु कल्याणम् इच्छन्त ईहन्ते पितरः सुतान् । (१३।१)

bahu kalyāṇam icchanta īhante pitaraḥ sutān |

13.2१३.२

तपसा देवतेज्याभिर् वन्दनेन तितिक्षया ॥ (१३।२)

tapasā devatejyābhir vandanena titikṣayā ||

14.1१४.१

पितृवंशम् इमं पश्य त्वत्कृते नरकं गतम् । (१४।१)

pitṛvaṃśam imaṃ paśya tvatkṛte narakaṃ gatam |

14.2१४.२

निरर्थाः सर्व एवैषाम् आशाबन्धास्त्वदाश्रयाः ॥ (१४।२)

nirarthāḥ sarva evaiṣām āśābandhāstvadāśrayāḥ ||

15.1१५.१

यान् पूजयन्तो विन्दन्ति स्वर्गम् आयुर् यशः सुखम् । (१५।१)

yān pūjayanto vindanti svargam āyur yaśaḥ sukham |

15.2१५.२

तेषु ते सततं द्वेषो ब्राह्मणेषु निरर्थकः ॥ (१५।२)

teṣu te satataṃ dveṣo brāhmaṇeṣu nirarthakaḥ ||

16.1१६.१

इमं लोकं विमुच्य त्वम् अवाङ्मूर्धा पतिष्यसि । (१६।१)

imaṃ lokaṃ vimucya tvam avāṅmūrdhā patiṣyasi |

16.2१६.२

अशाश्वतीः शाश्वतीश्च समाः पापेन कर्मणा ॥ (१६।२)

aśāśvatīḥ śāśvatīśca samāḥ pāpena karmaṇā ||

17.1१७.१

अद्यमानो जन्तुगृध्रैः शितिकण्ठैर् अयोमुखैः । (१७।१)

adyamāno jantugṛdhraiḥ śitikaṇṭhair ayomukhaiḥ |

17.2१७.२

ततो ऽपि पुनर् आवृत्तः पापयोनिं गमिष्यसि ॥ (१७।२)

tato 'pi punar āvṛttaḥ pāpayoniṃ gamiṣyasi ||

18.1१८.१

यद् इदं मन्यसे राजन्नायम् अस्ति परः कुतः । (१८।१)

yad idaṃ manyase rājannāyam asti paraḥ kutaḥ |

18.2१८.२

प्रतिस्मारयितारस्त्वां यमदूता यमक्षये ॥ (१८।२)

pratismārayitārastvāṃ yamadūtā yamakṣaye ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 12, 146

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit