संजय उवाच । (१।१)

ततो व्यूढेष्वनीकेषु तावकेष्वितरेषु च । (१।२)

धनंजयो रथानीकम् अवधीत् तव भारत । (१।३)

शरैर् अतिरथो युद्धे पातयन् रथयूथपान् ॥ (१।४)

ते वध्यमानाः पार्थेन कालेनेव युगक्षये । (२।१)

धार्तराष्ट्रा रणे यत्ताः पाण्डवान् प्रत्ययोधयन् । (२।२)

प्रार्थयाना यशो दीप्तं मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ (२।३)

एकाग्रमनसो भूत्वा पाण्डवानां वरूथिनीम् । (३।१)

बभञ्जुर् बहुशो राजंस्ते चाभज्यन्त संयुगे ॥ (३।२)

द्रवद्भिर् अथ भग्नैश्च परिवर्तद्भिर् एव च । (४।१)

पाण्डवैः कौरवैश्चैव न प्रज्ञायत किंचन ॥ (४।२)

उदतिष्ठद् रजो भौमं छादयानं दिवाकरम् । (५।१)

दिशः प्रतिदिशो वापि तत्र जज्ञुः कथंचन ॥ (५।२)

अनुमानेन संज्ञाभिर् नामगोत्रैश्च संयुगे । (६।१)

वर्तते स्म तदा युद्धं तत्र तत्र विशां पते ॥ (६।२)

न व्यूहो भिद्यते तत्र कौरवाणां कथंचन । (७।१)

रक्षितः सत्यसंधेन भारद्वाजेन धीमता ॥ (७।२)

तथैव पाण्डवेयानां रक्षितः सव्यसाचिना । (८।१)

नाभिध्यत महाव्यूहो भीमेन च सुरक्षितः ॥ (८।२)

सेनाग्राद् अभिनिष्पत्य प्रायुध्यंस्तत्र मानवाः । (९।१)

उभयोः सेनयो राजन् व्यतिषक्तरथद्विपाः ॥ (९।२)

हयारोहैर् हयारोहाः पात्यन्ते स्म महाहवे । (१०।१)

ऋष्टिभिर् विमलाग्राभिः प्रासैर् अपि च संयुगे ॥ (१०।२)

रथी रथिनम् आसाद्य शरैः कनकभूषणैः । (११।१)

पातयामास समरे तस्मिन्न् अतिभयंकरे ॥ (११।२)

गजारोहा गजारोहान् नाराचशरतोमरैः । (१२।१)

संसक्ताः पातयामासुस् तव तेषां च संघशः ॥ (१२।२)

पत्तिसंघा रणे पत्तीन् भिण्डिपालपरश्वधैः । (१३।१)

न्यपातयन्त संहृष्टाः परस्परकृतागसः ॥ (१३।२)

पदाती रथिनं संख्ये रथी चापि पदातिनम् । (१४।१)

न्यपातयच्छितैः शस्त्रैः सेनयोर् उभयोर् अपि ॥ (१४।२)

गजारोहा हयारोहान् पातयांचक्रिरे तदा । (१५।१)

हयारोहा गजस्थांश्च तद् अद्भुतम् इवाभवत् ॥ (१५।२)

गजारोहवरैश्चापि तत्र तत्र पदातयः । (१६।१)

पातिताः समदृश्यन्त तैश्चापि गजयोधिनः ॥ (१६।२)

पत्तिसंघा हयारोहैः सादिसंघाश्च पत्तिभिः । (१७।१)

पात्यमाना व्यदृश्यन्त शतशो ऽथ सहस्रशः ॥ (१७।२)

ध्वजैस्तत्रापविद्धैश्च कार्मुकैस्तोमरैस्तथा । (१८।१)

प्रासैस्तथा गदाभिश्च परिघैः कम्पनैस्तथा ॥ (१८।२)

शक्तिभिः कवचैश्चित्रैः कणपैर् अङ्कुशैर् अपि । (१९।१)

निस्त्रिंशैर् विमलैश्चापि स्वर्णपुङ्खैः शरैस्तथा ॥ (१९।२)

परिस्तोमैः कुथाभिश्च कम्बलैश्च महाधनैः । (२०।१)

भूर् भाति भरतश्रेष्ठ स्रग्दामैर् इव चित्रिता ॥ (२०।२)

नराश्वकायैः पतितैर् दन्तिभिश्च महाहवे । (२१।१)

अगम्यरूपा पृथिवी मांसशोणितकर्दमा ॥ (२१।२)

प्रशशाम रजो भौमं व्युक्षितं रणशोणितैः । (२२।१)

दिशश्च विमलाः सर्वाः संबभूवुर् जनेश्वर ॥ (२२।२)

उत्थितान्य् अगणेयानि कबन्धानि समन्ततः । (२३।१)

चिह्नभूतानि जगतो विनाशार्थाय भारत ॥ (२३।२)

तस्मिन् युद्धे महारौद्रे वर्तमाने सुदारुणे । (२४।१)

प्रत्यदृश्यन्त रथिनो धावमानाः समन्ततः ॥ (२४।२)

ततो द्रोणश्च भीष्मश्च सैन्धवश्च जयद्रथः । (२५।१)

पुरुमित्रो विकर्णश्च शकुनिश्चापि सौबलः ॥ (२५।२)

एते समरदुर्धर्षाः सिंहतुल्यपराक्रमाः । (२६।१)

पाण्डवानाम् अनीकानि बभञ्जुः स्म पुनः पुनः ॥ (२६।२)

तथैव भीमसेनो ऽपि राक्षसश्च घटोत्कचः । (२७।१)

सात्यकिश्चेकितानश्च द्रौपदेयाश्च भारत ॥ (२७।२)

तावकांस्तव पुत्रांश्च सहितान् सर्वराजभिः । (२८।१)

द्रावयामासुर् आजौ ते त्रिदशा दानवान् इव ॥ (२८।२)

तथा ते समरे ऽन्योन्यं निघ्नन्तः क्षत्रियर्षभाः । (२९।१)

रक्तोक्षिता घोररूपा विरेजुर् दानवा इव ॥ (२९।२)

विनिर्जित्य रिपून् वीराः सेनयोर् उभयोर् अपि । (३०।१)

व्यदृश्यन्त महामात्रा ग्रहा इव नभस्तले ॥ (३०।२)

ततो रथसहस्रेण पुत्रो दुर्योधनस्तव । (३१।१)

अभ्ययात् पाण्डवान् युद्धे राक्षसं च घटोत्कचम् ॥ (३१।२)

तथैव पाण्डवाः सर्वे महत्या सेनया सह । (३२।१)

द्रोणभीष्मौ रणे शूरौ प्रत्युद्ययुर् अरिंदमौ ॥ (३२।२)

किरीटी तु ययौ क्रुद्धः समर्थान् पार्थिवोत्तमान् । (३३।१)

आर्जुनिः सात्यकिश्चैव ययतुः सौबलं बलम् ॥ (३३।२)

ततः प्रववृते भूयः संग्रामो लोमहर्षणः । (३४।१)

तावकानां परेषां च समरे विजिगीषताम् ॥ (३४।२)