वैशंपायन उवाच । (१।१)

निर्याय नगराच्छूरा व्यूढानीकाः प्रहारिणः । (१।२)

त्रिगर्तान् अस्पृशन्मत्स्याः सूर्ये परिणते सति ॥ (१।३)

ते त्रिगर्ताश्च मत्स्याश्च संरब्धा युद्धदुर्मदाः । (२।१)

अन्योन्यम् अभिगर्जन्तो गोषु गृद्धा महाबलाः ॥ (२।२)

भीमाश्च मत्तमातङ्गास्तोमराङ्कुशचोदिताः । (३।१)

ग्रामणीयैः समारूढाः कुशलैर् हस्तिसादिभिः ॥ (३।२)

तेषां समागमो घोरस्तुमुलो लोमहर्षणः । (४।१)

देवासुरसमो राजन्न् आसीत् सूर्ये विलम्बति ॥ (४।२)

उदतिष्ठद् रजो भौमं न प्रज्ञायत किंचन । (५।१)

पक्षिणश्चापतन् भूमौ सैन्येन रजसावृताः ॥ (५।२)

इषुभिर् व्यतिसंयद्भिर् आदित्यो ऽन्तरधीयत । (६।१)

खद्योतैर् इव संयुक्तम् अन्तरिक्षं व्यराजत ॥ (६।२)

रुक्मपृष्ठानि चापानि व्यतिषक्तानि धन्विनाम् । (७।१)

पततां लोकवीराणां सव्यदक्षिणम् अस्यताम् ॥ (७।२)

रथा रथैः समाजग्मुः पादातैश्च पदातयः । (८।१)

सादिभिः सादिनश्चैव गजैश्चापि महागजाः ॥ (८।२)

असिभिः पट्टिशैः प्रासैः शक्तिभिस्तोमरैर् अपि । (९।१)

संरब्धाः समरे राजन्निजघ्नुर् इतरेतरम् ॥ (९।२)

निघ्नन्तः समरे ऽन्योन्यं शूराः परिघबाहवः । (१०।१)

न शेकुर् अभिसंरब्धाः शूरान् कर्तुं पराङ्मुखान् ॥ (१०।२)

कॢप्तोत्तरोष्ठं सुनसं कॢप्तकेशम् अलंकृतम् । (११।१)

अदृश्यत शिरश्छिन्नं रजोध्वस्तं सकुण्डलम् ॥ (११।२)

अदृश्यंस्तत्र गात्राणि शरैश्छिन्नानि भागशः । (१२।१)

शालस्कन्धनिकाशानि क्षत्रियाणां महामृधे ॥ (१२।२)

नागभोगनिकाशैश्च बाहुभिश्चन्दनोक्षितैः । (१३।१)

आकीर्णा वसुधा तत्र शिरोभिश्च सकुण्डलैः ॥ (१३।२)

उपशाम्यद् रजो भौमं रुधिरेण प्रसर्पता । (१४।१)

कश्मलं प्राविशद् घोरं निर्मर्यादम् अवर्तत ॥ (१४।२)

शतानीकः शतं हत्वा विशालाक्षश्चतुःशतम् । (१५।१)

प्रविष्टौ महतीं सेनां त्रिगर्तानां महारथौ । (१५।२)

आर्छेतां बहुसंरब्धौ केशाकेशि नखानखि ॥ (१५।३)

लक्षयित्वा त्रिगर्तानां तौ प्रविष्टौ रथव्रजम् । (१६।१)

जग्मतुः सूर्यदत्तश्च मदिराश्वश्च पृष्ठतः ॥ (१६।२)

विराटस्तत्र संग्रामे हत्वा पञ्चशतान् रथान् । (१७।१)

हयानां च शतान्यत्र हत्वा पञ्च महारथान् ॥ (१७।२)

चरन् स विविधान्मार्गान् रथेषु रथयूथपः । (१८।१)

त्रिगर्तानां सुशर्माणम् आर्छद् रुक्मरथं रणे ॥ (१८।२)

तौ व्यावहरतां तत्र महात्मानौ महाबलौ । (१९।१)

अन्योन्यम् अभिगर्जन्तौ गोष्ठे गोवृषभाविव ॥ (१९।२)

ततो रथाभ्यां रथिनौ व्यतियाय समन्ततः । (२०।१)

शरान् व्यसृजतां शीघ्रं तोयधारा घनाविव ॥ (२०।२)

अन्योन्यं चातिसंरब्धौ विचेरतुर् अमर्षणौ । (२१।१)

कृतास्त्रौ निशितैर् बाणैर् असिशक्तिगदाभृतौ ॥ (२१।२)

ततो राजा सुशर्माणं विव्याध दशभिः शरैः । (२२।१)

पञ्चभिः पञ्चभिश्चास्य विव्याध चतुरो हयान् ॥ (२२।२)

तथैव मत्स्यराजानं सुशर्मा युद्धदुर्मदः । (२३।१)

पञ्चाशता शितैर् बाणैर् विव्याध परमास्त्रवित् ॥ (२३।२)

ततः सैन्यं समावृत्य मत्स्यराजसुशर्मणोः । (२४।१)

नाभ्यजानंस्तदान्योन्यं प्रदोषे रजसावृते ॥ (२४।२)