महाभारतMahābhārata

MBh, 5, 159

823 of 1995 · 27 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

संजय उवाच । (१।१)

saṃjaya uvāca

1.2१.२

उलूकस्त्वर्जुनं भूयो यथोक्तं वाक्यम् अब्रवीत् । (१।२)

ulūkastvarjunaṃ bhūyo yathoktaṃ vākyam abravīt |

1.3१.३

आशीविषम् इव क्रुद्धं तुदन् वाक्यशलाकया ॥ (१।३)

āśīviṣam iva kruddhaṃ tudan vākyaśalākayā ||

2.1२.१

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा रुषिताः पाण्डवा भृशम् । (२।१)

tasya tad vacanaṃ śrutvā ruṣitāḥ pāṇḍavā bhṛśam |

2.2२.२

प्राग् एव भृशसंक्रुद्धाः कैतव्येन प्रधर्षिताः ॥ (२।२)

prāg eva bhṛśasaṃkruddhāḥ kaitavyena pradharṣitāḥ ||

3.1३.१

नासनेष्व् अवतिष्ठन्त बाहूंश्चैव विचिक्षिपुः । (३।१)

nāsaneṣv avatiṣṭhanta bāhūṃścaiva vicikṣipuḥ |

3.2३.२

आशीविषा इव क्रुद्धा वीक्षांचक्रुः परस्परम् ॥ (३।२)

āśīviṣā iva kruddhā vīkṣāṃcakruḥ parasparam ||

4.1४.१

अवाक्शिरा भीमसेनः समुदैक्षत केशवम् । (४।१)

avākśirā bhīmasenaḥ samudaikṣata keśavam |

4.2४.२

नेत्राभ्यां लोहितान्ताभ्याम् आशीविष इव श्वसन् ॥ (४।२)

netrābhyāṃ lohitāntābhyām āśīviṣa iva śvasan ||

5.1५.१

आर्तं वातात्मजं दृष्ट्वा क्रोधेनाभिहतं भृशम् । (५।१)

ārtaṃ vātātmajaṃ dṛṣṭvā krodhenābhihataṃ bhṛśam |

5.2५.२

उत्स्मयन्न् इव दाशार्हः कैतव्यं प्रत्यभाषत ॥ (५।२)

utsmayann iva dāśārhaḥ kaitavyaṃ pratyabhāṣata ||

6.1६.१

प्रयाहि शीघ्रं कैतव्य ब्रूयाश्चैव सुयोधनम् । (६।१)

prayāhi śīghraṃ kaitavya brūyāścaiva suyodhanam |

6.2६.२

श्रुतं वाक्यं गृहीतो ऽर्थो मतं यत् ते तथास्तु तत् ॥ (६।२)

śrutaṃ vākyaṃ gṛhīto 'rtho mataṃ yat te tathāstu tat ||

7.1७.१

मद्वचश्चापि भूयस्ते वक्तव्यः स सुयोधनः । (७।१)

madvacaścāpi bhūyaste vaktavyaḥ sa suyodhanaḥ |

7.2७.२

श्व इदानीं प्रदृश्येथाः पुरुषो भव दुर्मते ॥ (७।२)

śva idānīṃ pradṛśyethāḥ puruṣo bhava durmate ||

8.1८.१

मन्यसे यच्च मूढ त्वं न योत्स्यति जनार्दनः । (८।१)

manyase yacca mūḍha tvaṃ na yotsyati janārdanaḥ |

8.2८.२

सारथ्येन वृतः पार्थैर् इति त्वं न बिभेषि च ॥ (८।२)

sārathyena vṛtaḥ pārthair iti tvaṃ na bibheṣi ca ||

9.1९.१

जघन्यकालम् अप्येतद् भवेद् यत् सर्वपार्थिवान् । (९।१)

jaghanyakālam apyetad bhaved yat sarvapārthivān |

9.2९.२

निर्दहेयम् अहं क्रोधात् तृणानीव हुताशनः ॥ (९।२)

nirdaheyam ahaṃ krodhāt tṛṇānīva hutāśanaḥ ||

10.1१०.१

युधिष्ठिरनियोगात् तु फल्गुनस्य महात्मनः । (१०।१)

yudhiṣṭhiraniyogāt tu phalgunasya mahātmanaḥ |

10.2१०.२

करिष्ये युध्यमानस्य सारथ्यं विदितात्मनः ॥ (१०।२)

kariṣye yudhyamānasya sārathyaṃ viditātmanaḥ ||

11.1११.१

यद्युत्पतसि लोकांस्त्रीन् यद्याविशसि भूतलम् । (११।१)

yadyutpatasi lokāṃstrīn yadyāviśasi bhūtalam |

11.2११.२

तत्र तत्रार्जुनरथं प्रभाते द्रक्ष्यसे ऽग्रतः ॥ (११।२)

tatra tatrārjunarathaṃ prabhāte drakṣyase 'grataḥ ||

12.1१२.१

यच्चापि भीमसेनस्य मन्यसे मोघगर्जितम् । (१२।१)

yaccāpi bhīmasenasya manyase moghagarjitam |

12.2१२.२

दुःशासनस्य रुधिरं पीतम् इत्यवधार्यताम् ॥ (१२।२)

duḥśāsanasya rudhiraṃ pītam ityavadhāryatām ||

13.1१३.१

न त्वां समीक्षते पार्थो नापि राजा युधिष्ठिरः । (१३।१)

na tvāṃ samīkṣate pārtho nāpi rājā yudhiṣṭhiraḥ |

13.2१३.२

न भीमसेनो न यमौ प्रतिकूलप्रभाषिणम् ॥ (१३।२)

na bhīmaseno na yamau pratikūlaprabhāṣiṇam ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 5, 159

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit