MBh, 5, 159
Select a line for its word-by-word analysis.
उलूकस्त्वर्जुनं भूयो यथोक्तं वाक्यम् अब्रवीत् । (१।२)
ulūkastvarjunaṃ bhūyo yathoktaṃ vākyam abravīt |
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा रुषिताः पाण्डवा भृशम् । (२।१)
tasya tad vacanaṃ śrutvā ruṣitāḥ pāṇḍavā bhṛśam |
प्राग् एव भृशसंक्रुद्धाः कैतव्येन प्रधर्षिताः ॥ (२।२)
prāg eva bhṛśasaṃkruddhāḥ kaitavyena pradharṣitāḥ ||
नासनेष्व् अवतिष्ठन्त बाहूंश्चैव विचिक्षिपुः । (३।१)
nāsaneṣv avatiṣṭhanta bāhūṃścaiva vicikṣipuḥ |
आशीविषा इव क्रुद्धा वीक्षांचक्रुः परस्परम् ॥ (३।२)
āśīviṣā iva kruddhā vīkṣāṃcakruḥ parasparam ||
नेत्राभ्यां लोहितान्ताभ्याम् आशीविष इव श्वसन् ॥ (४।२)
netrābhyāṃ lohitāntābhyām āśīviṣa iva śvasan ||
आर्तं वातात्मजं दृष्ट्वा क्रोधेनाभिहतं भृशम् । (५।१)
ārtaṃ vātātmajaṃ dṛṣṭvā krodhenābhihataṃ bhṛśam |
उत्स्मयन्न् इव दाशार्हः कैतव्यं प्रत्यभाषत ॥ (५।२)
utsmayann iva dāśārhaḥ kaitavyaṃ pratyabhāṣata ||
प्रयाहि शीघ्रं कैतव्य ब्रूयाश्चैव सुयोधनम् । (६।१)
prayāhi śīghraṃ kaitavya brūyāścaiva suyodhanam |
श्रुतं वाक्यं गृहीतो ऽर्थो मतं यत् ते तथास्तु तत् ॥ (६।२)
śrutaṃ vākyaṃ gṛhīto 'rtho mataṃ yat te tathāstu tat ||
श्व इदानीं प्रदृश्येथाः पुरुषो भव दुर्मते ॥ (७।२)
śva idānīṃ pradṛśyethāḥ puruṣo bhava durmate ||
मन्यसे यच्च मूढ त्वं न योत्स्यति जनार्दनः । (८।१)
manyase yacca mūḍha tvaṃ na yotsyati janārdanaḥ |
सारथ्येन वृतः पार्थैर् इति त्वं न बिभेषि च ॥ (८।२)
sārathyena vṛtaḥ pārthair iti tvaṃ na bibheṣi ca ||
जघन्यकालम् अप्येतद् भवेद् यत् सर्वपार्थिवान् । (९।१)
jaghanyakālam apyetad bhaved yat sarvapārthivān |
युधिष्ठिरनियोगात् तु फल्गुनस्य महात्मनः । (१०।१)
yudhiṣṭhiraniyogāt tu phalgunasya mahātmanaḥ |
करिष्ये युध्यमानस्य सारथ्यं विदितात्मनः ॥ (१०।२)
kariṣye yudhyamānasya sārathyaṃ viditātmanaḥ ||
यद्युत्पतसि लोकांस्त्रीन् यद्याविशसि भूतलम् । (११।१)
yadyutpatasi lokāṃstrīn yadyāviśasi bhūtalam |
तत्र तत्रार्जुनरथं प्रभाते द्रक्ष्यसे ऽग्रतः ॥ (११।२)
tatra tatrārjunarathaṃ prabhāte drakṣyase 'grataḥ ||
दुःशासनस्य रुधिरं पीतम् इत्यवधार्यताम् ॥ (१२।२)
duḥśāsanasya rudhiraṃ pītam ityavadhāryatām ||
न त्वां समीक्षते पार्थो नापि राजा युधिष्ठिरः । (१३।१)
na tvāṃ samīkṣate pārtho nāpi rājā yudhiṣṭhiraḥ |
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.