धृतराष्ट्र उवाच । (१।१)

तेष्वनीकेषु भग्नेषु पाण्डुपुत्रेण संजय । (१।२)

चलितानां द्रुतानां च कथम् आसीन्मनो हि वः ॥ (१।३)

अनीकानां प्रभग्नानां व्यवस्थानम् अपश्यताम् । (२।१)

दुष्करं प्रतिसंधानं तन्ममाचक्ष्व संजय ॥ (२।२)

संजय उवाच । (३।१)

तथापि तव पुत्रस्य प्रियकामा विशां पते । (३।२)

यशः प्रवीरा लोकेषु रक्षन्तो द्रोणम् अन्वयुः ॥ (३।३)

समुद्यतेषु शस्त्रेषु सम्प्राप्ते च युधिष्ठिरे । (४।१)

अकुर्वन्न् आर्यकर्माणि भैरवे सत्यभीतवत् ॥ (४।२)

अन्तरं भीमसेनस्य प्रापतन्न् अमितौजसः । (५।१)

सात्यकेश्चैव शूरस्य धृष्टद्युम्नस्य चाभिभो ॥ (५।२)

द्रोणं द्रोणम् इति क्रूराः पाञ्चालाः समचोदयन् । (६।१)

मा द्रोणम् इति पुत्रास्ते कुरून् सर्वान् अचोदयन् ॥ (६।२)

द्रोणं द्रोणम् इति ह्येके मा द्रोणम् इति चापरे । (७।१)

कुरूणां पाण्डवानां च द्रोणद्यूतम् अवर्तत ॥ (७।२)

यं यं स्म भजते द्रोणः पाञ्चालानां रथव्रजम् । (८।१)

तत्र तत्र स्म पाञ्चाल्यो धृष्टद्युम्नो ऽथ धीयते ॥ (८।२)

यथाभागविपर्यासे संग्रामे भैरवे सति । (९।१)

वीराः समासदन् वीरान् अगच्छन् भीरवः परान् ॥ (९।२)

अकम्पनीयाः शत्रूणां बभूवुस्तत्र पाण्डवाः । (१०।१)

अकम्पयंस्त्वनीकानि स्मरन्तः क्लेशम् आत्मनः ॥ (१०।२)

ते त्वमर्षवशं प्राप्ता ह्रीमन्तः सत्त्वचोदिताः । (११।१)

त्यक्त्वा प्राणान्न्यवर्तन्त घ्नन्तो द्रोणं महाहवे ॥ (११।२)

अयसाम् इव संपातः शिलानाम् इव चाभवत् । (१२।१)

दीव्यतां तुमुले युद्धे प्राणैर् अमिततेजसाम् ॥ (१२।२)

न तु स्मरन्ति संग्रामम् अपि वृद्धास्तथाविधम् । (१३।१)

दृष्टपूर्वं महाराज श्रुतपूर्वम् अथापि वा ॥ (१३।२)

प्राकम्पतेव पृथिवी तस्मिन् वीरावसादने । (१४।१)

प्रवर्तता बलौघेन महता भारपीडिता ॥ (१४।२)

घूर्णतो हि बलौघस्य दिवं स्तब्ध्वेव निस्वनः । (१५।१)

अजातशत्रोः क्रुद्धस्य पुत्रस्य तव चाभवत् ॥ (१५।२)

समासाद्य तु पाण्डूनाम् अनीकानि सहस्रशः । (१६।१)

द्रोणेन चरता संख्ये प्रभग्नानि शितैः शरैः ॥ (१६।२)

तेषु प्रमथ्यमानेषु द्रोणेनाद्भुतकर्मणा । (१७।१)

पर्यवारयद् आसाद्य द्रोणं सेनापतिः स्वयम् ॥ (१७।२)

तद् अद्भुतम् अभूद् युद्धं द्रोणपाञ्चाल्ययोस्तदा । (१८।१)

नैव तस्योपमा काचित् सम्भवेद् इति मे मतिः ॥ (१८।२)

ततो नीलो ऽनलप्रख्यो ददाह कुरुवाहिनीम् । (१९।१)

शरस्फुलिङ्गश्चापार्चिर् दहन् कक्षम् इवानलः ॥ (१९।२)

तं दहन्तम् अनीकानि द्रोणपुत्रः प्रतापवान् । (२०।१)

पूर्वाभिभाषी सुश्लक्ष्णं स्मयमानो ऽभ्यभाषत ॥ (२०।२)

नील किं बहुभिर् दग्धैस्तव योधैः शरार्चिषा । (२१।१)

मयैकेन हि युध्यस्व क्रुद्धः प्रहर चाशुगैः ॥ (२१।२)

तं पद्मनिकराकारं पद्मपत्रनिभेक्षणम् । (२२।१)

व्याकोशपद्माभमुखं नीलो विव्याध सायकैः ॥ (२२।२)

तेनातिविद्धः सहसा द्रौणिर् भल्लैः शितैस्त्रिभिः । (२३।१)

धनुर् ध्वजं च छत्रं च द्विषतः स न्यकृन्तत ॥ (२३।२)

सोत्प्लुत्य स्यन्दनात् तस्मान् नीलश् चर्मवरासिधृक् । (२४।१)

द्रोणायनेः शिरः कायाद्धर्तुम् ऐच्छत् पतत्रिवत् ॥ (२४।२)

तस्योद्यतासेः सुनसं शिरः कायात् सकुण्डलम् । (२५।१)

भल्लेनापाहरद् द्रौणिः स्मयमान इवानघ ॥ (२५।२)

सम्पूर्णचन्द्राभमुखः पद्मपत्रनिभेक्षणः । (२६।१)

प्रांशुर् उत्पलगर्भाभो निहतो न्यपतत् क्षितौ ॥ (२६।२)

ततः प्रविव्यथे सेना पाण्डवी भृशम् आकुला । (२७।१)

आचार्यपुत्रेण हते नीले ज्वलिततेजसि ॥ (२७।२)

अचिन्तयंश्च ते सर्वे पाण्डवानां महारथाः । (२८।१)

कथं नो वासविस् त्रायाच्छत्रुभ्य इति मारिष ॥ (२८।२)

दक्षिणेन तु सेनायाः कुरुते कदनं बली । (२९।१)

संशप्तकावशेषस्य नारायणबलस्य च ॥ (२९।२)