भीमसेन उवाच । (१।१)

धिग् अस्तु मे बाहुबलं गाण्डीवं फल्गुनस्य च । (१।२)

यत् ते रक्तौ पुरा भूत्वा पाणी कृतकिणावुभौ ॥ (१।३)

सभायां स्म विराटस्य करोमि कदनं महत् । (२।१)

तत्र मां धर्मराजस्तु कटाक्षेण न्यवारयत् । (२।२)

तद् अहं तस्य विज्ञाय स्थित एवास्मि भामिनि ॥ (२।३)

यच्च राष्ट्रात् प्रच्यवनं कुरूणाम् अवधश्च यः । (३।१)

सुयोधनस्य कर्णस्य शकुनेः सौबलस्य च ॥ (३।२)

दुःशासनस्य पापस्य यन्मया न हृतं शिरः । (४।१)

तन्मे दहति कल्याणि हृदि शल्यम् इवार्पितम् । (४।२)

मा धर्मं जहि सुश्रोणि क्रोधं जहि महामते ॥ (४।३)

इमं च समुपालम्भं त्वत्तो राजा युधिष्ठिरः । (५।१)

शृणुयाद् यदि कल्याणि कृत्स्नं जह्यात् स जीवितम् ॥ (५।२)

धनंजयो वा सुश्रोणि यमौ वा तनुमध्यमे । (६।१)

लोकान्तरगतेष्वेषु नाहं शक्ष्यामि जीवितुम् ॥ (६।२)

सुकन्या नाम शार्याती भार्गवं च्यवनं वने । (७।१)

वल्मीकभूतं शाम्यन्तम् अन्वपद्यत भामिनी ॥ (७।२)

नाडायनी चेन्द्रसेना रूपेण यदि ते श्रुता । (८।१)

पतिम् अन्वचरद् वृद्धं पुरा वर्षसहस्रिणम् ॥ (८।२)

दुहिता जनकस्यापि वैदेही यदि ते श्रुता । (९।१)

पतिम् अन्वचरत् सीता महारण्यनिवासिनम् ॥ (९।२)

रक्षसा निग्रहं प्राप्य रामस्य महिषी प्रिया । (१०।१)

क्लिश्यमानापि सुश्रोणी रामम् एवान्वपद्यत ॥ (१०।२)

लोपामुद्रा तथा भीरु वयोरूपसमन्विता । (११।१)

अगस्त्यम् अन्वयाद्धित्वा कामान् सर्वान् अमानुषान् ॥ (११।२)

यथैताः कीर्तिता नार्यो रूपवत्यः पतिव्रताः । (१२।१)

तथा त्वम् अपि कल्याणि सर्वैः समुदिता गुणैः ॥ (१२।२)

मादीर्घं क्षम कालं त्वं मासम् अध्यर्धसंमितम् । (१३।१)

पूर्णे त्रयोदशे वर्षे राज्ञो राज्ञी भविष्यसि ॥ (१३।२)

द्रौपद्युवाच । (१४।१)

आर्तयैतन्मया भीम कृतं बाष्पविमोक्षणम् । (१४।२)

अपारयन्त्या दुःखानि न राजानम् उपालभे ॥ (१४।३)

विमुक्तेन व्यतीतेन भीमसेन महाबल । (१५।१)

प्रत्युपस्थितकालस्य कार्यस्यानन्तरो भव ॥ (१५।२)

ममेह भीम कैकेयी रूपाभिभवशङ्कया । (१६।१)

नित्यम् उद्विजते राजा कथं नेयाद् इमाम् इति ॥ (१६।२)

तस्या विदित्वा तं भावं स्वयं चानृतदर्शनः । (१७।१)

कीचको ऽयं सुदुष्टात्मा सदा प्रार्थयते हि माम् ॥ (१७।२)

तम् अहं कुपिता भीम पुनः कोपं नियम्य च । (१८।१)

अब्रुवं कामसंमूढम् आत्मानं रक्ष कीचक ॥ (१८।२)

गन्धर्वाणाम् अहं भार्या पञ्चानां महिषी प्रिया । (१९।१)

ते त्वां निहन्युर् दुर्धर्षाः शूराः साहसकारिणः ॥ (१९।२)

एवम् उक्तः स दुष्टात्मा कीचकः प्रत्युवाच ह । (२०।१)

नाहं बिभेमि सैरन्ध्रि गन्धर्वाणां शुचिस्मिते ॥ (२०।२)

शतं सहस्रम् अपि वा गन्धर्वाणाम् अहं रणे । (२१।१)

समागतं हनिष्यामि त्वं भीरु कुरु मे क्षणम् ॥ (२१।२)

इत्युक्ते चाब्रुवं सूतं कामातुरम् अहं पुनः । (२२।१)

न त्वं प्रतिबलस्तेषां गन्धर्वाणां यशस्विनाम् ॥ (२२।२)

धर्मे स्थितास्मि सततं कुलशीलसमन्विता । (२३।१)

नेच्छामि कंचिद् वध्यन्तं तेन जीवसि कीचक ॥ (२३।२)

एवम् उक्तः स दुष्टात्मा प्रहस्य स्वनवत् तदा । (२४।१)

न तिष्ठति स्म सन्मार्गे न च धर्मं बुभूषति ॥ (२४।२)

पापात्मा पापभावश्च कामरागवशानुगः । (२५।१)

अविनीतश्च दुष्टात्मा प्रत्याख्यातः पुनः पुनः । (२५।२)

दर्शने दर्शने हन्यात् तथा जह्यां च जीवितम् ॥ (२५।३)

तद् धर्मे यतमानानां महान् धर्मो नशिष्यति । (२६।१)

समयं रक्षमाणानां भार्या वो न भविष्यति ॥ (२६।२)

भार्यायां रक्ष्यमाणायां प्रजा भवति रक्षिता । (२७।१)

प्रजायां रक्ष्यमाणायाम् आत्मा भवति रक्षितः ॥ (२७।२)

वदतां वर्णधर्मांश्च ब्राह्मणानां हि मे श्रुतम् । (२८।१)

क्षत्रियस्य सदा धर्मो नान्यः शत्रुनिबर्हणात् ॥ (२८।२)

पश्यतो धर्मराजस्य कीचको मां पदावधीत् । (२९।१)

तव चैव समक्षं वै भीमसेन महाबल ॥ (२९।२)

त्वया ह्यहं परित्राता तस्माद् घोराज्जटासुरात् । (३०।१)

जयद्रथं तथैव त्वम् अजैषीर् भ्रातृभिः सह ॥ (३०।२)

जहीमम् अपि पापं त्वं यो ऽयं माम् अवमन्यते । (३१।१)

कीचको राजवाल्लभ्याच्छोककृन्मम भारत ॥ (३१।२)

तम् एवं कामसंमत्तं भिन्द्धि कुम्भम् इवाश्मनि । (३२।१)

यो निमित्तम् अनर्थानां बहूनां मम भारत ॥ (३२।२)

तं चेज्जीवन्तम् आदित्यः प्रातर् अभ्युदयिष्यति । (३३।१)

विषम् आलोड्य पास्यामि मा कीचकवशं गमम् । (३३।२)

श्रेयो हि मरणं मह्यं भीमसेन तवाग्रतः ॥ (३३।३)

वैशंपायन उवाच । (३४।१)

इत्युक्त्वा प्रारुदत् कृष्णा भीमस्योरः समाश्रिता । (३४।२)

भीमश्च तां परिष्वज्य महत् सान्त्वं प्रयुज्य च । (३४।३)

कीचकं मनसागच्छत् सृक्किणी परिसंलिहन् ॥ (३४।४)