संजय उवाच । (१।१)

भीमसेनस्य राधेयः श्रुत्वा ज्यातलनिस्वनम् । (१।२)

नामृष्यत यथा मत्तो गजः प्रतिगजस्वनम् ॥ (१।३)

अपक्रम्य स भीमस्य मुहूर्तं शरगोचरात् । (२।१)

तव चाधिरथिर् दृष्ट्वा स्यन्दनेभ्यश्च्युतान् सुतान् ॥ (२।२)

भीमसेनेन निहतान् विमना दुःखितो ऽभवत् । (३।१)

निःश्वसन् दीर्घम् उष्णं च पुनः पाण्डवम् अभ्ययात् ॥ (३।२)

स ताम्रनयनः क्रोधाच्छ्वसन्न् इव महोरगः । (४।१)

बभौ कर्णः शरान् अस्यन् रश्मिवान् इव भास्करः ॥ (४।२)

रश्मिजालैर् इवार्कस्य विततैर् भरतर्षभ । (५।१)

कर्णचापच्युतैर् बाणैः प्राच्छाद्यत वृकोदरः ॥ (५।२)

कर्णचापच्युताश् चित्राः शरा बर्हिणवाससः । (६।१)

विविशुः सर्वतः पार्थं वासायेवाण्डजा द्रुमम् ॥ (६।२)

कर्णचापच्युता बाणाः संपतन्तस्ततस्ततः । (७।१)

रुक्मपुङ्खा व्यराजन्त हंसाः श्रेणीकृता इव ॥ (७।२)

चापध्वजोपस्करेभ्यश्छत्राद् ईषामुखाद् युगात् । (८।१)

प्रभवन्तो व्यदृश्यन्त राजन्न् आधिरथेः शराः ॥ (८।२)

खं पूरयन्महावेगान् खगमान् खगवाससः । (९।१)

सुवर्णविकृतांश्चित्रान्मुमोचाधिरथिः शरान् ॥ (९।२)

तम् अन्तकम् इवायस्तम् आपतन्तं वृकोदरः । (१०।१)

त्यक्त्वा प्राणान् अभिक्रुध्य विव्याध नवभिः शरैः ॥ (१०।२)

तस्य वेगम् असंसह्यं दृष्ट्वा कर्णस्य पाण्डवः । (११।१)

महतश्च शरौघांस्तान्नैवाव्यथत वीर्यवान् ॥ (११।२)

ततो विधम्याधिरथेः शरजालानि पाण्डवः । (१२।१)

विव्याध कर्णं विंशत्या पुनर् अन्यैः शितैः शरैः ॥ (१२।२)

यथैव हि शरैः पार्थः सूतपुत्रेण छादितः । (१३।१)

तथैव कर्णं समरे छादयामास पाण्डवः ॥ (१३।२)

दृष्ट्वा तु भीमसेनस्य विक्रमं युधि भारत । (१४।१)

अभ्यनन्दंस्त्वदीयाश्च सम्प्रहृष्टाश्च चारणाः ॥ (१४।२)

भूरिश्रवाः कृपो द्रौणिर् मद्रराजो जयद्रथः । (१५।१)

उत्तमौजा युधामन्युः सात्यकिः केशवार्जुनौ ॥ (१५।२)

कुरुपाण्डवानां प्रवरा दश राजन्महारथाः । (१६।१)

साधु साध्विति वेगेन सिंहनादम् अथानदन् ॥ (१६।२)

तस्मिंस्तु तुमुले शब्दे प्रवृत्ते लोमहर्षणे । (१७।१)

अभ्यभाषत पुत्रांस्ते राजन् दुर्योधनस्त्वरन् ॥ (१७।२)

राज्ञश्च राजपुत्रांश्च सोदर्यांश्च विशेषतः । (१८।१)

कर्णं गच्छत भद्रं वः परीप्सन्तो वृकोदरात् ॥ (१८।२)

पुरा निघ्नन्ति राधेयं भीमचापच्युताः शराः । (१९।१)

ते यतध्वं महेष्वासाः सूतपुत्रस्य रक्षणे ॥ (१९।२)

दुर्योधनसमादिष्टाः सोदर्याः सप्त मारिष । (२०।१)

भीमसेनम् अभिद्रुत्य संरब्धाः पर्यवारयन् ॥ (२०।२)

ते समासाद्य कौन्तेयम् आवृण्वञ् शरवृष्टिभिः । (२१।१)

पर्वतं वारिधाराभिः प्रावृषीव बलाहकाः ॥ (२१।२)

ते ऽपीडयन् भीमसेनं क्रुद्धाः सप्त महारथाः । (२२।१)

प्रजासंहरणे राजन् सोमं सप्त ग्रहा इव ॥ (२२।२)

ततो वामेन कौन्तेयः पीडयित्वा शरासनम् । (२३।१)

मुष्टिना पाण्डवो राजन् दृढेन सुपरिष्कृतम् ॥ (२३।२)

मनुष्यसमतां ज्ञात्वा सप्त संधाय सायकान् । (२४।१)

तेभ्यो व्यसृजद् आयस्तः सूर्यरश्मिनिभान् प्रभुः ॥ (२४।२)

निरस्यन्न् इव देहेभ्यस्तनयानाम् असूंस्तव । (२५।१)

भीमसेनो महाराज पूर्ववैरम् अनुस्मरन् ॥ (२५।२)

ते क्षिप्ता भीमसेनेन शरा भारत भारतान् । (२६।१)

विदार्य खं समुत्पेतुः स्वर्णपुङ्खाः शिलाशिताः ॥ (२६।२)

तेषां विदार्य चेतांसि शरा हेमविभूषिताः । (२७।१)

व्यराजन्त महाराज सुपर्णा इव खेचराः ॥ (२७।२)

शोणितादिग्धवाजाग्राः सप्त हेमपरिष्कृताः । (२८।१)

पुत्राणां तव राजेन्द्र पीत्वा शोणितम् उद्गताः ॥ (२८।२)

ते शरैर् भिन्नमर्माणो रथेभ्यः प्रापतन् क्षितौ । (२९।१)

गिरिसानुरुहा भग्ना द्विपेनेव महाद्रुमाः ॥ (२९।२)

शत्रुंजयः शत्रुसहश् चित्रश्चित्रायुधो दृढः । (३०।१)

चित्रसेनो विकर्णश्च सप्तैते विनिपातिताः ॥ (३०।२)

तान्निहत्य महाबाहू राधेयस्यैव पश्यतः । (३१।१)

सिंहनादरवं घोरम् असृजत् पाण्डुनन्दनः ॥ (३१।२)

स रवस्तस्य शूरस्य धर्मराजस्य भारत । (३२।१)

आचख्याविव तद् युद्धं विजयं चात्मनो महत् ॥ (३२।२)

तं श्रुत्वा सुमहानादं भीमसेनस्य धन्विनः । (३३।१)

बभूव परमा प्रीतिर् धर्मराजस्य संयुगे ॥ (३३।२)

ततो हृष्टो महाराज वादित्राणां महास्वनैः । (३४।१)

भीमसेनरवं पार्थः प्रतिजग्राह सर्वशः ॥ (३४।२)

अभ्ययाच्चैव समरे द्रोणम् अस्त्रभृतां वरम् । (३५।१)

हर्षेण महता युक्तः कृतसंज्ञे वृकोदरे ॥ (३५।२)

एकत्रिंशन्महाराज पुत्रांस्तव महारथान् । (३६।१)

हतान् दुर्योधनो दृष्ट्वा क्षत्तुः सस्मार तद् वचः ॥ (३६।२)

तद् इदं समनुप्राप्तं क्षत्तुर् हितकरं वचः । (३७।१)

इति संचिन्त्य राजासौ नोत्तरं प्रत्यपद्यत ॥ (३७।२)

यद् द्यूतकाले दुर्बुद्धिर् अब्रवीत् तनयस्तव । (३८।१)

यच्च कर्णो ऽब्रवीत् कृष्णां सभायां परुषं वचः ॥ (३८।२)

प्रमुखे पाण्डुपुत्राणां तव चैव विशां पते । (३९।१)

कौरवाणां च सर्वेषाम् आचार्यस्य च संनिधौ ॥ (३९।२)

विनष्टाः पाण्डवाः कृष्णे शाश्वतं नरकं गताः । (४०।१)

पतिम् अन्यं वृणीष्वेति तस्येदं फलम् आगतम् ॥ (४०।२)

यत् स्म तां परुषाण्याहुः सभाम् आनाय्य द्रौपदीम् । (४१।१)

पाण्डवान् उग्रधनुषः क्रोधयन्तस्तवात्मजाः ॥ (४१।२)

तं भीमसेनः क्रोधाग्निं त्रयोदश समाः स्थितम् । (४२।१)

विसृजंस्तव पुत्राणाम् अन्तं गच्छति कौरव ॥ (४२।२)

विलपंश्च बहु क्षत्ता शमं नालभत त्वयि । (४३।१)

सपुत्रो भरतश्रेष्ठ तस्य भुङ्क्ष्व फलोदयम् । (४३।२)

हतो विकर्णो राजेन्द्र चित्रसेनश्च वीर्यवान् ॥ (४३।३)

प्रवरान् आत्मजानां ते सुतांश्चान्यान्महारथान् । (४४।१)

यान् यांश्च ददृशे भीमश्चक्षुर्विषयम् आगतान् । (४४।२)

पुत्रांस्तव महाबाहो त्वरया ताञ् जघान ह ॥ (४४।३)

त्वत्कृते ह्यहम् अद्राक्षं दह्यमानां वरूथिनीम् । (४५।१)

सहस्रशः शरैर् मुक्तैः पाण्डवेन वृषेण च ॥ (४५।२)