भीमसेन उवाच । (१।१)

संधिं कृत्वैव कालेन अन्तकेन पतत्रिणा । (१।२)

अनन्तेनाप्रमेयेन स्रोतसा सर्वहारिणा ॥ (१।३)

प्रत्यक्षं मन्यसे कालं मर्त्यः सन् कालबन्धनः । (२।१)

फेनधर्मा महाराज फलधर्मा तथैव च ॥ (२।२)

निमेषाद् अपि कौन्तेय यस्यायुर् अपचीयते । (३।१)

सूच्येवाञ्जनचूर्णस्य किम् इति प्रतिपालयेत् ॥ (३।२)

यो नूनम् अमितायुः स्याद् अथ वापि प्रमाणवित् । (४।१)

स कालं वै प्रतीक्षेत सर्वप्रत्यक्षदर्शिवान् ॥ (४।२)

प्रतीक्षमाणान् कालो नः समा राजंस् त्रयोदश । (५।१)

आयुषो ऽपचयं कृत्वा मरणायोपनेष्यति ॥ (५।२)

शरीरिणां हि मरणं शरीरे नित्यम् आश्रितम् । (६।१)

प्राग् एव मरणात् तस्माद् राज्यायैव घटामहे ॥ (६।२)

यो न याति प्रसंख्यानम् अस्पष्टो भूमिवर्धनः । (७।१)

अयातयित्वा वैराणि सो ऽवसीदति गौर् इव ॥ (७।२)

यो न यातयते वैरम् अल्पसत्त्वोद्यमः पुमान् । (८।१)

अफलं तस्य जन्माहं मन्ये दुर्जातजायिनः ॥ (८।२)

हैरण्यौ भवतो बाहू श्रुतिर् भवति पार्थिव । (९।१)

हत्वा द्विषन्तं संग्रामे भुक्त्वा बाह्वर्जितं वसु ॥ (९।२)

हत्वा चेत् पुरुषो राजन् निकर्तारम् अरिंदम । (१०।१)

अह्नाय नरकं गच्छेत् स्वर्गेणास्य स संमितः ॥ (१०।२)

अमर्षजो हि संतापः पावकाद् दीप्तिमत्तरः । (११।१)

येनाहम् अभिसंतप्तो न नक्तं न दिवा शये ॥ (११।२)

अयं च पार्थो बीभत्सुर् वरिष्ठो ज्याविकर्षणे । (१२।१)

आस्ते परमसंतप्तो नूनं सिंह इवाशये ॥ (१२।२)

यो ऽयम् एको ऽभिमनुते सर्वांल्लोके धनुर्भृतः । (१३।१)

सो ऽयम् आत्मजम् ऊष्माणं महाहस्तीव यच्छति ॥ (१३।२)

नकुलः सहदेवश्च वृद्धा माता च वीरसूः । (१४।१)

तवैव प्रियम् इच्छन्त आसते जडमूकवत् ॥ (१४।२)

सर्वे ते प्रियम् इच्छन्ति बान्धवाः सह सृञ्जयैः । (१५।१)

अहम् एको ऽभिसंतप्तो माता च प्रतिविन्ध्यतः ॥ (१५।२)

प्रियम् एव तु सर्वेषां यद् ब्रवीम्युत किंचन । (१६।१)

सर्वे हि व्यसनं प्राप्ताः सर्वे युद्धाभिनन्दिनः ॥ (१६।२)

नेतः पापीयसी काचिद् आपद् राजन् भविष्यति । (१७।१)

यन्नो नीचैर् अल्पबलै राज्यम् आच्छिद्य भुज्यते ॥ (१७।२)

शीलदोषाद् घृणाविष्ट आनृशंस्यात् परंतप । (१८।१)

क्लेशांस् तितिक्षसे राजन् नान्यः कश्चित् प्रशंसति ॥ (१८।२)

घृणी ब्राह्मणरूपोऽसि कथं क्षत्रे अजायथाः । (१९।१)

अस्यां हि योनौ जायन्ते प्रायशः क्रूरबुद्धयः ॥ (१९।२)

अश्रौषीस् त्वं राजधर्मान् यथा वै मनुर् अब्रवीत् । (२०।१)

क्रूरान् निकृतिसंयुक्तान् विहितान् अशमात्मकान् ॥ (२०।२)

कर्तव्ये पुरुषव्याघ्र किम् आस्से पीठसर्पवत् । (२१।१)

बुद्ध्या वीर्येण संयुक्तः श्रुतेनाभिजनेन च ॥ (२१।२)

तृणानां मुष्टिनैकेन हिमवन्तं तु पर्वतम् । (२२।१)

छन्नम् इच्छसि कौन्तेय यो ऽस्मान् संवर्तुम् इच्छसि ॥ (२२।२)

अज्ञातचर्या गूढेन पृथिव्यां विश्रुतेन च । (२३।१)

दिवीव पार्थ सूर्येण न शक्या चरितुं त्वया ॥ (२३।२)

बृहच्छाल इवानूपे शाखापुष्पपलाशवान् । (२४।१)

हस्ती श्वेत इवाज्ञातः कथं जिष्णुश् चरिष्यति ॥ (२४।२)

इमौ च सिंहसंकाशौ भ्रातरौ सहितौ शिशू । (२५।१)

नकुलः सहदेवश्च कथं पार्थ चरिष्यतः ॥ (२५।२)

पुण्यकीर्ती राजपुत्री द्रौपदी वीरसूरियम् । (२६।१)

विश्रुता कथम् अज्ञाता कृष्णा पार्थ चरिष्यति ॥ (२६।२)

मां चापि राजञ् जानन्ति आ कुमारम् इमाः प्रजाः । (२७।१)

अज्ञातचर्यां पश्यामि मेरोर् इव निगूहनम् ॥ (२७।२)

तथैव बहवो ऽस्माभी राष्ट्रेभ्यो विप्रवासिताः । (२८।१)

राजानो राजपुत्राश्च धृतराष्ट्रम् अनुव्रताः ॥ (२८।२)

न हि ते ऽप्युपशाम्यन्ति निकृतानां निराकृताः । (२९।१)

अवश्यं तैर् निकर्तव्यम् अस्माकं तत्प्रियैषिभिः ॥ (२९।२)

तेऽप्यस्मासु प्रयुञ्जीरन् प्रच्छन्नान् सुबहूञ् जनान् । (३०।१)

आचक्षीरंश् च नो ज्ञात्वा तन्नः स्यात् सुमहद् भयम् ॥ (३०।२)

अस्माभिर् उषिताः सम्यग् वने मासास् त्रयोदश । (३१।१)

परिमाणेन तान् पश्य तावतः परिवत्सरान् ॥ (३१।२)

अस्ति मासः प्रतिनिधिर् यथा प्राहुर् मनीषिणः । (३२।१)

पूतिकान् इव सोमस्य तथेदं क्रियताम् इति ॥ (३२।२)

अथ वानडुहे राजन् साधवे साधुवाहिने । (३३।१)

सौहित्यदानाद् एकस्माद् एनसः प्रतिमुच्यते ॥ (३३।२)

तस्माच्छत्रुवधे राजन् क्रियतां निश्चयस् त्वया । (३४।१)

क्षत्रियस्य तु सर्वस्य नान्यो धर्मो ऽस्ति संयुगात् ॥ (३४।२)