याज्ञवल्क्य उवाच । (१।१)

सांख्यज्ञानं मया प्रोक्तं योगज्ञानं निबोध मे । (१।२)

यथाश्रुतं यथादृष्टं तत्त्वेन नृपसत्तम ॥ (१।३)

नास्ति सांख्यसमं ज्ञानं नास्ति योगसमं बलम् । (२।१)

तावुभावेकचर्यौ तु उभावनिधनौ स्मृतौ ॥ (२।२)

पृथक् पृथक् तु पश्यन्ति ये ऽल्पबुद्धिरता नराः । (३।१)

वयं तु राजन् पश्याम एकम् एव तु निश्चयात् ॥ (३।२)

यद् एव योगाः पश्यन्ति तत् सांख्यैर् अपि दृश्यते । (४।१)

एकं सांख्यं च योगं च यः पश्यति स तत्त्ववित् ॥ (४।२)

रुद्रप्रधानान् अपरान् विद्धि योगान् परंतप । (५।१)

तेनैव चाथ देहेन विचरन्ति दिशो दश ॥ (५।२)

यावद्धि प्रलयस्तात सूक्ष्मेणाष्टगुणेन वै । (६।१)

योगेन लोकान् विचरन् सुखं संन्यस्य चानघ ॥ (६।२)

वेदेषु चाष्टगुणितं योगम् आहुर् मनीषिणः । (७।१)

सूक्ष्मम् अष्टगुणं प्राहुर् नेतरं नृपसत्तम ॥ (७।२)

द्विगुणं योगकृत्यं तु योगानां प्राहुर् उत्तमम् । (८।१)

सगुणं निर्गुणं चैव यथाशास्त्रनिदर्शनम् ॥ (८।२)

धारणा चैव मनसः प्राणायामश्च पार्थिव । (९।१)

प्राणायामो हि सगुणो निर्गुणं धारणं मनः ॥ (९।२)

यत्र दृश्येत मुञ्चन् वै प्राणान्मैथिलसत्तम । (१०।१)

वाताधिक्यं भवत्येव तस्माद्धि न समाचरेत् ॥ (१०।२)

निशायाः प्रथमे यामे चोदना द्वादश स्मृताः । (११।१)

मध्ये सुप्त्वा परे यामे द्वादशैव तु चोदनाः ॥ (११।२)

तद् एवम् उपशान्तेन दान्तेनैकान्तशीलिना । (१२।१)

आत्मारामेण बुद्धेन योक्तव्यो ऽत्मा न संशयः ॥ (१२।२)

पञ्चानाम् इन्द्रियाणां तु दोषान् आक्षिप्य पञ्चधा । (१३।१)

शब्दं स्पर्शं तथा रूपं रसं गन्धं तथैव च ॥ (१३।२)

प्रतिभाम् अपवर्गं च प्रतिसंहृत्य मैथिल । (१४।१)

इन्द्रियग्रामम् अखिलं मनस्यभिनिवेश्य ह ॥ (१४।२)

मनस्तथैवाहंकारे प्रतिष्ठाप्य नराधिप । (१५।१)

अहंकारं तथा बुद्धौ बुद्धिं च प्रकृतावपि ॥ (१५।२)

एवं हि परिसंख्याय ततो ध्यायेत केवलम् । (१६।१)

विरजस्कमलं नित्यम् अनन्तं शुद्धम् अव्रणम् ॥ (१६।२)

तस्थुषं पुरुषं सत्त्वम् अभेद्यम् अजरामरम् । (१७।१)

शाश्वतं चाव्ययं चैव ईशानं ब्रह्म चाव्ययम् ॥ (१७।२)

युक्तस्य तु महाराज लक्षणान्युपधारयेत् । (१८।१)

लक्षणं तु प्रसादस्य यथा तृप्तः सुखं स्वपेत् ॥ (१८।२)

निवाते तु यथा दीपो ज्वलेत् स्नेहसमन्वितः । (१९।१)

निश्चलोर्ध्वशिखस्तद्वद् युक्तम् आहुर् मनीषिणः ॥ (१९।२)

पाषाण इव मेघोत्थैर् यथा बिन्दुभिर् आहतः । (२०।१)

नालं चालयितुं शक्यस्तथा युक्तस्य लक्षणम् ॥ (२०।२)

शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषैर् विविधैर् गीतवादित्रैः । (२१।१)

क्रियमाणैर् न कम्पेत युक्तस्यैतन्निदर्शनम् ॥ (२१।२)

तैलपात्रं यथा पूर्णं कराभ्यां गृह्य पूरुषः । (२२।१)

सोपानम् आरुहेद् भीतस्तर्ज्यमानो ऽसिपाणिभिः ॥ (२२।२)

संयतात्मा भयात् तेषां न पात्राद् बिन्दुम् उत्सृजेत् । (२३।१)

तथैवोत्तरमाणस्य एकाग्रमनसस्तथा ॥ (२३।२)

स्थिरत्वाद् इन्द्रियाणां तु निश्चलत्वात् तथैव च । (२४।१)

एवं युक्तस्य तु मुनेर् लक्षणान्युपधारयेत् ॥ (२४।२)

स युक्तः पश्यति ब्रह्म यत् तत् परमम् अव्ययम् । (२५।१)

महतस्तमसो मध्ये स्थितं ज्वलनसंनिभम् ॥ (२५।२)

एतेन केवलं याति त्यक्त्वा देहम् असाक्षिकम् । (२६।१)

कालेन महता राजञ् श्रुतिर् एषा सनातनी ॥ (२६।२)

एतद्धि योगं योगानां किम् अन्यद् योगलक्षणम् । (२७।१)

विज्ञाय तद्धि मन्यन्ते कृतकृत्या मनीषिणः ॥ (२७।२)