MBh, 7, 33
Select a line for its word-by-word analysis.
समरे ऽत्युग्रकर्माणः कर्मभिर् व्यञ्जितश्रमाः । (१।२)
samare 'tyugrakarmāṇaḥ karmabhir vyañjitaśramāḥ |
सकृष्णाः पाण्डवाः पञ्च देवैर् अपि दुरासदाः ॥ (१।३)
sakṛṣṇāḥ pāṇḍavāḥ pañca devair api durāsadāḥ ||
सत्त्वकर्मान्वयैर् बुद्ध्या प्रकृत्या यशसा श्रिया । (२।१)
sattvakarmānvayair buddhyā prakṛtyā yaśasā śriyā |
सदैव त्रिदिवं प्राप्तो राजा किल युधिष्ठिरः ॥ (३।२)
sadaiva tridivaṃ prāpto rājā kila yudhiṣṭhiraḥ ||
युगान्ते चान्तको राजञ् जामदग्न्यश्च वीर्यवान् । (४।१)
yugānte cāntako rājañ jāmadagnyaśca vīryavān |
रणस्थो भीमसेनश्च कथ्यन्ते सदृशास्त्रयः ॥ (४।२)
raṇastho bhīmasenaśca kathyante sadṛśāstrayaḥ ||
उपमां नाधिगच्छामि पार्थस्य सदृशीं क्षितौ ॥ (५।२)
upamāṃ nādhigacchāmi pārthasya sadṛśīṃ kṣitau ||
गुरुवात्सल्यम् अत्यन्तं नैभृत्यं विनयो दमः । (६।१)
guruvātsalyam atyantaṃ naibhṛtyaṃ vinayo damaḥ |
नकुले ऽप्रातिरूप्यं च शौर्यं च नियतानि षट् ॥ (६।२)
nakule 'prātirūpyaṃ ca śauryaṃ ca niyatāni ṣaṭ ||
श्रुतगाम्भीर्यमाधुर्यसत्त्ववीर्यपराक्रमैः । (७।१)
śrutagāmbhīryamādhuryasattvavīryaparākramaiḥ |
ये च कृष्णे गुणाः स्फीताः पाण्डवेषु च ये गुणाः । (८।१)
ye ca kṛṣṇe guṇāḥ sphītāḥ pāṇḍaveṣu ca ye guṇāḥ |
श्रोतुम् इच्छामि कार्त्स्न्येन कथम् आयोधने हतः ॥ (११।३)
śrotum icchāmi kārtsnyena katham āyodhane hataḥ ||
तत्र शक्रोपमाः सर्वे राजानो विनिवेशिताः ॥ (१२।३)
tatra śakropamāḥ sarve rājāno viniveśitāḥ ||
संघातो राजपुत्राणां सर्वेषाम् अभवत् तदा । (१३।१)
saṃghāto rājaputrāṇāṃ sarveṣām abhavat tadā |
रक्ताम्बरधराः सर्वे सर्वे रक्तविभूषणाः । (१४।१)
raktāmbaradharāḥ sarve sarve raktavibhūṣaṇāḥ |
पौत्रं तव पुरस्कृत्य लक्ष्मणं प्रियदर्शनम् ॥ (१५।२)
pautraṃ tava puraskṛtya lakṣmaṇaṃ priyadarśanam ||
अन्योन्यं स्पर्धमानाश्च अन्योन्यस्य हिते रताः ॥ (१६।२)
anyonyaṃ spardhamānāśca anyonyasya hite ratāḥ ||
देवराजोपमः श्रीमाञ् श्वेतच्छत्राभिसंवृतः । (१७।२)
devarājopamaḥ śrīmāñ śvetacchatrābhisaṃvṛtaḥ |
प्रमुखे तस्य सैन्यस्य द्रोणो ऽवस्थितनायके । (१८।१)
pramukhe tasya sainyasya droṇo 'vasthitanāyake |
सिन्धुराजस्तथातिष्ठच्छ्रीमान्मेरुर् इवाचलः ॥ (१८।२)
sindhurājastathātiṣṭhacchrīmānmerur ivācalaḥ ||
सिन्धुराजस्य पार्श्वस्था अश्वत्थामपुरोगमाः । (१९।१)
sindhurājasya pārśvasthā aśvatthāmapurogamāḥ |
सुतास्तव महाराज त्रिंशत् त्रिदशसंनिभाः ॥ (१९।२)
sutāstava mahārāja triṃśat tridaśasaṃnibhāḥ ||
गान्धारराजः कितवः शल्यो भूरिश्रवास्तथा । (२०।१)
gāndhārarājaḥ kitavaḥ śalyo bhūriśravāstathā |
पार्श्वतः सिन्धुराजस्य व्यराजन्त महारथाः ॥ (२०।२)
pārśvataḥ sindhurājasya vyarājanta mahārathāḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.