धृतराष्ट्र उवाच । (१।१)

संधिविग्रहम् अप्यत्र पश्येथा राजसत्तम । (१।२)

द्वियोनिं त्रिविधोपायं बहुकल्पं युधिष्ठिर ॥ (१।३)

राजेन्द्र पर्युपासीथाश्छित्त्वा द्वैविध्यम् आत्मनः । (२।१)

तुष्टपुष्टबलः शत्रुर् आत्मवान् इति च स्मरेत् ॥ (२।२)

पर्युपासनकाले तु विपरीतं विधीयते । (३।१)

आमर्दकाले राजेन्द्र व्यपसर्पस्ततो वरः ॥ (३।२)

व्यसनं भेदनं चैव शत्रूणां कारयेत् ततः । (४।१)

कर्शनं भीषणं चैव युद्धे चापि बहुक्षयम् ॥ (४।२)

प्रयास्यमानो नृपतिस्त्रिविधं परिचिन्तयेत् । (५।१)

आत्मनश्चैव शत्रोश्च शक्तिं शास्त्रविशारदः ॥ (५।२)

उत्साहप्रभुशक्तिभ्यां मन्त्रशक्त्या च भारत । (६।१)

उपपन्नो नरो यायाद् विपरीतम् अतो ऽन्यथा ॥ (६।२)

आददीत बलं राजा मौलं मित्रबलं तथा । (७।१)

अटवीबलं भृतं चैव तथा श्रेणीबलं च यत् ॥ (७।२)

तत्र मित्रबलं राजन्मौलेन न विशिष्यते । (८।१)

श्रेणीबलं भृतं चैव तुल्य एवेति मे मतिः ॥ (८।२)

तथा चारबलं चैव परस्परसमं नृप । (९।१)

विज्ञेयं बलकालेषु राज्ञा काल उपस्थिते ॥ (९।२)

आपदश्चापि बोद्धव्या बहुरूपा नराधिप । (१०।१)

भवन्ति राज्ञां कौरव्य यास्ताः पृथग् अतः शृणु ॥ (१०।२)

विकल्पा बहवो राजन्न् आपदां पाण्डुनन्दन । (११।१)

सामादिभिर् उपन्यस्य शमयेत् तान्नृपः सदा ॥ (११।२)

यात्रां यायाद् बलैर् युक्तो राजा षड्भिः परंतप । (१२।१)

संयुक्तो देशकालाभ्यां बलैर् आत्मगुणैस्तथा ॥ (१२।२)

तुष्टपुष्टबलो यायाद् राजा वृद्ध्युदये रतः । (१३।१)

आहूतश्चाप्यथो यायाद् अनृतावपि पार्थिवः ॥ (१३।२)

स्थूणाश्मानं वाजिरथप्रधानां ध्वजद्रुमैः संवृतकूलरोधसम् । (१४।१)

पदातिनागैर् बहुकर्दमां नदीं सपत्ननाशे नृपतिः प्रयायात् ॥ (१४।२)

अथोपपत्त्या शकटं पद्मं वज्रं च भारत । (१५।१)

उशना वेद यच्छास्त्रं तत्रैतद् विहितं विभो ॥ (१५।२)

सादयित्वा परबलं कृत्वा च बलहर्षणम् । (१६।१)

स्वभूमौ योजयेद् युद्धं परभूमौ तथैव च ॥ (१६।२)

लब्धं प्रशमयेद् राजा निक्षिपेद् धनिनो नरान् । (१७।१)

ज्ञात्वा स्वविषयं तं च सामादिभिर् उपक्रमेत् ॥ (१७।२)

सर्वथैव महाराज शरीरं धारयेद् इह । (१८।१)

प्रेत्येह चैव कर्तव्यम् आत्मनिःश्रेयसं परम् ॥ (१८।२)

एवं कुर्वञ्शुभा वाचो लोके ऽस्मिञ्शृणुते नृपः । (१९।१)

प्रेत्य स्वर्गं तथाप्नोति प्रजा धर्मेण पालयन् ॥ (१९।२)

एवं त्वया कुरुश्रेष्ठ वर्तितव्यं प्रजाहितम् । (२०।१)

उभयोर् लोकयोस्तात प्राप्तये नित्यम् एव च ॥ (२०।२)

भीष्मेण पूर्वम् उक्तो ऽसि कृष्णेन विदुरेण च । (२१।१)

मयाप्यवश्यं वक्तव्यं प्रीत्या ते नृपसत्तम ॥ (२१।२)

एतत् सर्वं यथान्यायं कुर्वीथा भूरिदक्षिण । (२२।१)

प्रियस्तथा प्रजानां त्वं स्वर्गे सुखम् अवाप्स्यसि ॥ (२२।२)

अश्वमेधसहस्रेण यो यजेत् पृथिवीपतिः । (२३।१)

पालयेद् वापि धर्मेण प्रजास्तुल्यं फलं लभेत् ॥ (२३।२)