धृतराष्ट्र उवाच । (१।१)

एवं व्यूढेष्वनीकेषु मामकेष्वितरेषु च । (१।२)

के पूर्वं प्राहरंस्तत्र कुरवः पाण्डवास्तथा ॥ (१।३)

संजय उवाच । (२।१)

भ्रातृभिः सहितो राजन् पुत्रो दुर्योधनस्तव । (२।२)

भीष्मं प्रमुखतः कृत्वा प्रययौ सह सेनया ॥ (२।३)

तथैव पाण्डवाः सर्वे भीमसेनपुरोगमाः । (३।१)

भीष्मेण युद्धम् इच्छन्तः प्रययुर् हृष्टमानसाः ॥ (३।२)

क्ष्वेडाः किलकिलाशब्दाः क्रकचा गोविषाणिकाः । (४।१)

भेरीमृदङ्गमुरजा हयकुञ्जरनिस्वनाः ॥ (४।२)

उभयोः सेनयो राजंस् ततस्ते ऽस्मान् समाद्रवन् । (५।१)

वयं प्रतिनदन्तश्च तदासीत् तुमुलं महत् ॥ (५।२)

महान्त्यनीकानि महासमुच्छ्रये समागमे पाण्डवधार्तराष्ट्रयोः । (६।१)

चकम्पिरे शङ्खमृदङ्गनिस्वनैः प्रकम्पितानीव वनानि वायुना ॥ (६।२)

नरेन्द्रनागाश्वरथाकुलानाम् अभ्यायतीनाम् अशिवे मुहूर्ते । (७।१)

बभूव घोषस्तुमुलश्चमूनां वातोद्धुतानाम् इव सागराणाम् ॥ (७।२)

तस्मिन् समुत्थिते शब्दे तुमुले लोमहर्षणे । (८।१)

भीमसेनो महाबाहुः प्राणदद् गोवृषो यथा ॥ (८।२)

शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषं वारणानां च बृंहितम् । (९।१)

सिंहनादं च सैन्यानां भीमसेनरवो ऽभ्यभूत् ॥ (९।२)

हयानां हेषमाणानाम् अनीकेषु सहस्रशः । (१०।१)

सर्वान् अभ्यभवच्छब्दान् भीमसेनस्य निस्वनः ॥ (१०।२)

तं श्रुत्वा निनदं तस्य सैन्यास्तव वितत्रसुः । (११।१)

जीमूतस्येव नदतः शक्राशनिसमस्वनम् ॥ (११।२)

वाहनानि च सर्वाणि शकृन्मूत्रं प्रसुस्रुवुः । (१२।१)

शब्देन तस्य वीरस्य सिंहस्येवेतरे मृगाः ॥ (१२।२)

दर्शयन् घोरम् आत्मानं महाभ्रम् इव नादयन् । (१३।१)

विभीषयंस्तव सुतांस्तव सेनां समभ्ययात् ॥ (१३।२)

तम् आयान्तं महेष्वासं सोदर्याः पर्यवारयन् । (१४।१)

छादयन्तः शरव्रातैर् मेघा इव दिवाकरम् ॥ (१४।२)

दुर्योधनश्च पुत्रस्ते दुर्मुखो दुःसहः शलः । (१५।१)

दुःशासनश्चातिरथस्तथा दुर्मर्षणो नृप ॥ (१५।२)

विविंशतिश्चित्रसेनो विकर्णश्च महारथः । (१६।१)

पुरुमित्रो जयो भोजः सौमदत्तिश्च वीर्यवान् ॥ (१६।२)

महाचापानि धुन्वन्तो जलदा इव विद्युतः । (१७।१)

आददानाश्च नाराचान्निर्मुक्ताशीविषोपमान् ॥ (१७।२)

अथ तान् द्रौपदीपुत्राः सौभद्रश्च महारथः । (१८।१)

नकुलः सहदेवश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ (१८।२)

धार्तराष्ट्रान् प्रतिययुर् अर्दयन्तः शितैः शरैः । (१९।१)

वज्रैर् इव महावेगैः शिखराणि धराभृताम् ॥ (१९।२)

तस्मिन् प्रथमसंमर्दे भीमज्यातलनिस्वने । (२०।१)

तावकानां परेषां च नासीत् कश्चित् पराङ्मुखः ॥ (२०।२)

लाघवं द्रोणशिष्याणाम् अपश्यं भरतर्षभ । (२१।१)

निमित्तवेधिनां राजञ् शरान् उत्सृजतां भृशम् ॥ (२१।२)

नोपशाम्यति निर्घोषो धनुषां कूजतां तथा । (२२।१)

विनिश्चेरुः शरा दीप्ता ज्योतींषीव नभस्तलात् ॥ (२२।२)

सर्वे त्वन्ये महीपालाः प्रेक्षका इव भारत । (२३।१)

ददृशुर् दर्शनीयं तं भीमं ज्ञातिसमागमम् ॥ (२३।२)

ततस्ते जातसंरम्भाः परस्परकृतागसः । (२४।१)

अन्योन्यस्पर्धया राजन् व्यायच्छन्त महारथाः ॥ (२४।२)

कुरुपाण्डवसेने ते हस्त्यश्वरथसंकुले । (२५।१)

शुशुभाते रणे ऽतीव पटे चित्रगते इव ॥ (२५।२)

ततस्ते पार्थिवाः सर्वे प्रगृहीतशरासनाः । (२६।१)

सहसैन्याः समापेतुः पुत्रस्य तव शासनात् ॥ (२६।२)

युधिष्ठिरेण चादिष्टाः पार्थिवास्ते सहस्रशः । (२७।१)

विनदन्तः समापेतुः पुत्रस्य तव वाहिनीम् ॥ (२७।२)

उभयोः सेनयोस्तीव्रः सैन्यानां स समागमः । (२८।१)

अन्तर्धीयत चादित्यः सैन्येन रजसावृतः ॥ (२८।२)

प्रयुद्धानां प्रभग्नानां पुनरावर्तताम् अपि । (२९।१)

नात्र स्वेषां परेषां वा विशेषः समजायत ॥ (२९।२)

तस्मिंस्तु तुमुले युद्धे वर्तमाने महाभये । (३०।१)

अति सर्वाण्यनीकानि पिता ते ऽभिव्यरोचत ॥ (३०।२)