जनमेजय उवाच । (१।१)

कथं कुमारी भगवंस्तपोयुक्ता ह्यभूत् पुरा । (१।२)

किमर्थं च तपस्तेपे को वास्या नियमो ऽभवत् ॥ (१।३)

सुदुष्करम् इदं ब्रह्मंस्त्वत्तः श्रुतम् अनुत्तमम् । (२।१)

आख्याहि तत्त्वम् अखिलं यथा तपसि सा स्थिता ॥ (२।२)

वैशंपायन उवाच । (३।१)

ऋषिर् आसीन्महावीर्यः कुणिर् गार्ग्यो महायशाः । (३।२)

स तप्त्वा विपुलं राजंस्तपो वै तपतां वरः । (३।३)

मानसीं स सुतां सुभ्रूं समुत्पादितवान् विभुः ॥ (३।४)

तां च दृष्ट्वा भृशं प्रीतः कुणिर् गार्ग्यो महायशाः । (४।१)

जगाम त्रिदिवं राजन् संत्यज्येह कलेवरम् ॥ (४।२)

सुभ्रूः सा ह्यथ कल्याणी पुण्डरीकनिभेक्षणा । (५।१)

महता तपसोग्रेण कृत्वाश्रमम् अनिन्दिता ॥ (५।२)

उपवासैः पूजयन्ती पितॄन् देवांश्च सा पुरा । (६।१)

तस्यास्तु तपसोग्रेण महान् कालो ऽत्यगान्नृप ॥ (६।२)

सा पित्रा दीयमानापि भर्त्रे नैच्छद् अनिन्दिता । (७।१)

आत्मनः सदृशं सा तु भर्तारं नान्वपश्यत ॥ (७।२)

ततः सा तपसोग्रेण पीडयित्वात्मनस्तनुम् । (८।१)

पितृदेवार्चनरता बभूव विजने वने ॥ (८।२)

सात्मानं मन्यमानापि कृतकृत्यं श्रमान्विता । (९।१)

वार्द्धकेन च राजेन्द्र तपसा चैव कर्शिता ॥ (९।२)

सा नाशकद् यदा गन्तुं पदात् पदम् अपि स्वयम् । (१०।१)

चकार गमने बुद्धिं परलोकाय वै तदा ॥ (१०।२)

मोक्तुकामां तु तां दृष्ट्वा शरीरं नारदो ऽब्रवीत् । (११।१)

असंस्कृतायाः कन्यायाः कुतो लोकास्तवानघे ॥ (११।२)

एवं हि श्रुतम् अस्माभिर् देवलोके महाव्रते । (१२।१)

तपः परमकं प्राप्तं न तु लोकास्त्वया जिताः ॥ (१२।२)

तन्नारदवचः श्रुत्वा साब्रवीद् ऋषिसंसदि । (१३।१)

तपसो ऽर्धं प्रयच्छामि पाणिग्राहस्य सत्तमाः ॥ (१३।२)

इत्युक्ते चास्या जग्राह पाणिं गालवसंभवः । (१४।१)

ऋषिः प्राक् शृङ्गवान्नाम समयं चेदम् अब्रवीत् ॥ (१४।२)

समयेन तवाद्याहं पाणिं स्प्रक्ष्यामि शोभने । (१५।१)

यद्येकरात्रं वस्तव्यं त्वया सह मयेति ह ॥ (१५।२)

तथेति सा प्रतिश्रुत्य तस्मै पाणिं ददौ तदा । (१६।१)

चक्रे च पाणिग्रहणं तस्योद्वाहं च गालविः ॥ (१६।२)

सा रात्रावभवद् राजंस्तरुणी देववर्णिनी । (१७।१)

दिव्याभरणवस्त्रा च दिव्यस्रगनुलेपना ॥ (१७।२)

तां दृष्ट्वा गालविः प्रीतो दीपयन्तीम् इवात्मना । (१८।१)

उवास च क्षपाम् एकां प्रभाते साब्रवीच्च तम् ॥ (१८।२)

यस्त्वया समयो विप्र कृतो मे तपतां वर । (१९।१)

तेनोषितास्मि भद्रं ते स्वस्ति ते ऽस्तु व्रजाम्यहम् ॥ (१९।२)

सानुज्ञाताब्रवीद् भूयो यो ऽस्मिंस्तीर्थे समाहितः । (२०।१)

वत्स्यते रजनीम् एकां तर्पयित्वा दिवौकसः ॥ (२०।२)

चत्वारिंशतम् अष्टौ च द्वे चाष्टौ सम्यग् आचरेत् । (२१।१)

यो ब्रह्मचर्यं वर्षाणि फलं तस्य लभेत सः । (२१।२)

एवम् उक्त्वा ततः साध्वी देहं त्यक्त्वा दिवं गता ॥ (२१।३)

ऋषिर् अप्यभवद् दीनस्तस्या रूपं विचिन्तयन् । (२२।१)

समयेन तपो ऽर्धं च कृच्छ्रात् प्रतिगृहीतवान् ॥ (२२।२)

साधयित्वा तदात्मानं तस्याः स गतिम् अन्वयात् । (२३।१)

दुःखितो भरतश्रेष्ठ तस्या रूपबलात्कृतः । (२३।२)

एतत् ते वृद्धकन्याया व्याख्यातं चरितं महत् ॥ (२३।३)

तत्रस्थश्चापि शुश्राव हतं शल्यं हलायुधः । (२४।१)

तत्रापि दत्त्वा दानानि द्विजातिभ्यः परंतप । (२४।२)

शुशोच शल्यं संग्रामे निहतं पाण्डवैस्तदा ॥ (२४।३)

समन्तपञ्चकद्वारात् ततो निष्क्रम्य माधवः । (२५।१)

पप्रच्छर्षिगणान् रामः कुरुक्षेत्रस्य यत् फलम् ॥ (२५।२)

ते पृष्टा यदुसिंहेन कुरुक्षेत्रफलं विभो । (२६।१)

समाचख्युर् महात्मानस्तस्मै सर्वं यथातथम् ॥ (२६।२)