महाभारतMahābhārata

MBh, 15, 27

1958 of 1995 · 33 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशंपायन उवाच । (१।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

1.2१.२

नारदस्य तु तद् वाक्यं प्रशशंसुर् द्विजोत्तमाः । (१।२)

nāradasya tu tad vākyaṃ praśaśaṃsur dvijottamāḥ |

1.3१.३

शतयूपस्तु राजर्षिर् नारदं वाक्यम् अब्रवीत् ॥ (१।३)

śatayūpastu rājarṣir nāradaṃ vākyam abravīt ||

2.1२.१

अहो भगवता श्रद्धा कुरुराजस्य वर्धिता । (२।१)

aho bhagavatā śraddhā kururājasya vardhitā |

2.2२.२

सर्वस्य च जनस्यास्य मम चैव महाद्युते ॥ (२।२)

sarvasya ca janasyāsya mama caiva mahādyute ||

3.1३.१

अस्ति काचिद् विवक्षा तु मम तां गदतः शृणु । (३।१)

asti kācid vivakṣā tu mama tāṃ gadataḥ śṛṇu |

3.2३.२

धृतराष्ट्रं प्रति नृपं देवर्षे लोकपूजित ॥ (३।२)

dhṛtarāṣṭraṃ prati nṛpaṃ devarṣe lokapūjita ||

4.1४.१

सर्ववृत्तान्ततत्त्वज्ञो भवान् दिव्येन चक्षुषा । (४।१)

sarvavṛttāntatattvajño bhavān divyena cakṣuṣā |

4.2४.२

युक्तः पश्यसि देवर्षे गतीर् वै विविधा नृणाम् ॥ (४।२)

yuktaḥ paśyasi devarṣe gatīr vai vividhā nṛṇām ||

5.1५.१

उक्तवान्नृपतीनां त्वं महेन्द्रस्य सलोकताम् । (५।१)

uktavānnṛpatīnāṃ tvaṃ mahendrasya salokatām |

5.2५.२

न त्वस्य नृपतेर् लोकाः कथितास्ते महामुने ॥ (५।२)

na tvasya nṛpater lokāḥ kathitāste mahāmune ||

6.1६.१

स्थानम् अस्य क्षितिपतेः श्रोतुम् इच्छाम्यहं विभो । (६।१)

sthānam asya kṣitipateḥ śrotum icchāmyahaṃ vibho |

6.2६.२

त्वत्तः कीदृक् कदा वेति तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ॥ (६।२)

tvattaḥ kīdṛk kadā veti tanmamācakṣva pṛcchataḥ ||

7.1७.१

इत्युक्तो नारदस्तेन वाक्यं सर्वमनोनुगम् । (७।१)

ityukto nāradastena vākyaṃ sarvamanonugam |

7.2७.२

व्याजहार सतां मध्ये दिव्यदर्शी महातपाः ॥ (७।२)

vyājahāra satāṃ madhye divyadarśī mahātapāḥ ||

8.1८.१

यदृच्छया शक्रसदो गत्वा शक्रं शचीपतिम् । (८।१)

yadṛcchayā śakrasado gatvā śakraṃ śacīpatim |

8.2८.२

दृष्टवान् अस्मि राजर्षे तत्र पाण्डुं नराधिपम् ॥ (८।२)

dṛṣṭavān asmi rājarṣe tatra pāṇḍuṃ narādhipam ||

9.1९.१

तत्रेयं धृतराष्ट्रस्य कथा समभवन्नृप । (९।१)

tatreyaṃ dhṛtarāṣṭrasya kathā samabhavannṛpa |

9.2९.२

तपसो दुश्चरस्यास्य यद् अयं तप्यते नृपः ॥ (९।२)

tapaso duścarasyāsya yad ayaṃ tapyate nṛpaḥ ||

10.1१०.१

तत्राहम् इदम् अश्रौषं शक्रस्य वदतो नृप । (१०।१)

tatrāham idam aśrauṣaṃ śakrasya vadato nṛpa |

10.2१०.२

वर्षाणि त्रीणि शिष्टानि राज्ञो ऽस्य परमायुषः ॥ (१०।२)

varṣāṇi trīṇi śiṣṭāni rājño 'sya paramāyuṣaḥ ||

11.1११.१

ततः कुबेरभवनं गान्धारीसहितो नृपः । (११।१)

tataḥ kuberabhavanaṃ gāndhārīsahito nṛpaḥ |

11.2११.२

विहर्ता धृतराष्ट्रो ऽयं राजराजाभिपूजितः ॥ (११।२)

vihartā dhṛtarāṣṭro 'yaṃ rājarājābhipūjitaḥ ||

12.1१२.१

कामगेन विमानेन दिव्याभरणभूषितः । (१२।१)

kāmagena vimānena divyābharaṇabhūṣitaḥ |

12.2१२.२

ऋषिपुत्रो महाभागस्तपसा दग्धकिल्बिषः ॥ (१२।२)

ṛṣiputro mahābhāgastapasā dagdhakilbiṣaḥ ||

13.1१३.१

संचरिष्यति लोकांश्च देवगन्धर्वरक्षसाम् । (१३।१)

saṃcariṣyati lokāṃśca devagandharvarakṣasām |

13.2१३.२

स्वच्छन्देनेति धर्मात्मा यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ (१३।२)

svacchandeneti dharmātmā yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi ||

14.1१४.१

देवगुह्यम् इदं प्रीत्या मया वः कथितं महत् । (१४।१)

devaguhyam idaṃ prītyā mayā vaḥ kathitaṃ mahat |

14.2१४.२

भवन्तो हि श्रुतधनास्तपसा दग्धकिल्बिषाः ॥ (१४।२)

bhavanto hi śrutadhanāstapasā dagdhakilbiṣāḥ ||

15.1१५.१

इति ते तस्य तच्छ्रुत्वा देवर्षेर् मधुरं वचः । (१५।१)

iti te tasya tacchrutvā devarṣer madhuraṃ vacaḥ |

15.2१५.२

सर्वे सुमनसः प्रीता बभूवुः स च पार्थिवः ॥ (१५।२)

sarve sumanasaḥ prītā babhūvuḥ sa ca pārthivaḥ ||

16.1१६.१

एवं कथाभिर् अन्वास्य धृतराष्ट्रं मनीषिणः । (१६।१)

evaṃ kathābhir anvāsya dhṛtarāṣṭraṃ manīṣiṇaḥ |

16.2१६.२

विप्रजग्मुर् यथाकामं ते सिद्धगतिम् आस्थिताः ॥ (१६।२)

viprajagmur yathākāmaṃ te siddhagatim āsthitāḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 15, 27

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit