वैशंपायन उवाच । (१।१)

एवम् उक्ता महाराज कुन्ती पाण्डुम् अभाषत । (१।२)

कुरूणाम् ऋषभं वीरं तदा भूमिपतिं पतिम् ॥ (१।३)

न माम् अर्हसि धर्मज्ञ वक्तुम् एवं कथंचन । (२।१)

धर्मपत्नीम् अभिरतां त्वयि राजीवलोचन ॥ (२।२)

त्वम् एव तु महाबाहो मय्यपत्यानि भारत । (३।१)

वीर वीर्योपपन्नानि धर्मतो जनयिष्यसि ॥ (३।२)

स्वर्गं मनुजशार्दूल गच्छेयं सहिता त्वया । (४।१)

अपत्याय च मां गच्छ त्वम् एव कुरुनन्दन ॥ (४।२)

न ह्यहं मनसाप्यन्यं गच्छेयं त्वद् ऋते नरम् । (५।१)

त्वत्तः प्रतिविशिष्टश्च को ऽन्यो ऽस्ति भुवि मानवः ॥ (५।२)

इमां च तावद् धर्म्यां त्वं पौराणीं शृणु मे कथाम् । (६।१)

परिश्रुतां विशालाक्ष कीर्तयिष्यामि याम् अहम् ॥ (६।२)

व्युषिताश्व इति ख्यातो बभूव किल पार्थिवः । (७।१)

पुरा परमधर्मिष्ठः पूरोर् वंशविवर्धनः ॥ (७।२)

तस्मिंश्च यजमाने वै धर्मात्मनि महात्मनि । (८।१)

उपागमंस्ततो देवाः सेन्द्राः सह महर्षिभिः ॥ (८।२)

अमाद्यद् इन्द्रः सोमेन दक्षिणाभिर् द्विजातयः । (९।१)

व्युषिताश्वस्य राजर्षेस्ततो यज्ञे महात्मनः । (९।२)

देवा ब्रह्मर्षयश्चैव चक्रुः कर्म स्वयं तदा ॥ (९।३)

व्युषिताश्वस्ततो राजन्न् अति मर्त्यान् व्यरोचत । (१०।१)

सर्वभूतान्यति यथा तपनः शिशिरात्यये ॥ (१०।२)

स विजित्य गृहीत्वा च नृपतीन् राजसत्तमः । (११।१)

प्राच्यान् उदीच्यान् मध्यांश्च दक्षिणात्यान् अकालयत् ॥ (११।२)

अश्वमेधे महायज्ञे व्युषिताश्वः प्रतापवान् । (१२।१)

बभूव स हि राजेन्द्रो दशनागबलान्वितः ॥ (१२।२)

अप्यत्र गाथां गायन्ति ये पुराणविदो जनाः । (१३।१)

व्युषिताश्वे यशोवृद्धे मनुष्येन्द्रे कुरूत्तम । (१३।२)

अप्रमेयम् अपर्यन्तं व्युषिताश्वो धनं ददौ । (१३।३)

व्युषिताश्वः समुद्रान्तां विजित्येमां वसुंधराम् । (१३।४)

अपालयत् सर्ववर्णान् पिता पुत्रान् इवौरसान् ॥ (१३।५)

यजमानो महायज्ञैर् ब्राह्मणेभ्यो ददौ धनम् । (१४।१)

अनन्तरत्नान्यादाय आजहार महाक्रतून् । (१४।२)

सुषाव च बहून् सोमान् सोमसंस्थास्ततान च ॥ (१४।३)

आसीत् काक्षीवती चास्य भार्या परमसंमता । (१५।१)

भद्रा नाम मनुष्येन्द्र रूपेणासदृशी भुवि ॥ (१५।२)

कामयामासतुस् तौ तु परस्परम् इति श्रुतिः । (१६।१)

स तस्यां कामसंमत्तो यक्ष्माणं समपद्यत ॥ (१६।२)

तेनाचिरेण कालेन जगामास्तम् इवांशुमान् । (१७।१)

तस्मिन् प्रेते मनुष्येन्द्रे भार्यास्य भृशदुःखिता ॥ (१७।२)

अपुत्रा पुरुषव्याघ्र विललापेति नः श्रुतम् । (१८।१)

भद्रा परमदुःखार्ता तन् निबोध नराधिप ॥ (१८।२)

नारी परमधर्मज्ञ सर्वा पुत्रविनाकृता । (१९।१)

पतिं विना जीवति या न सा जीवति दुःखिता ॥ (१९।२)

पतिं विना मृतं श्रेयो नार्याः क्षत्रियपुंगव । (२०।१)

त्वद्गतिं गन्तुम् इच्छामि प्रसीदस्व नयस्व माम् ॥ (२०।२)

त्वया हीना क्षणम् अपि नाहं जीवितुम् उत्सहे । (२१।१)

प्रसादं कुरु मे राजन्न् इतस्तूर्णं नयस्व माम् ॥ (२१।२)

पृष्ठतो ऽनुगमिष्यामि समेषु विषमेषु च । (२२।१)

त्वाम् अहं नरशार्दूल गच्छन्तम् अनिवर्तिनम् ॥ (२२।२)

छायेवानपगा राजन् सततं वशवर्तिनी । (२३।१)

भविष्यामि नरव्याघ्र नित्यं प्रियहिते रता ॥ (२३।२)

अद्य प्रभृति मां राजन् कष्टा हृदयशोषणाः । (२४।१)

आधयो ऽभिभविष्यन्ति त्वद् ऋते पुष्करेक्षण ॥ (२४।२)

अभाग्यया मया नूनं वियुक्ताः सहचारिणः । (२५।१)

संयोगा विप्रयुक्ता वा पूर्वदेहेषु पार्थिव । (२५।२)

तेन मे विप्रयोगो ऽयम् उपपन्नस्त्वया सह । (२५।३)

विप्रयुक्ता तु या पत्या मुहूर्तम् अपि जीवति । (२५।४)

दुःखं जीवति सा पापा नरकस्थेव पार्थिव ॥ (२५।५)

तद् इदं कर्मभिः पापैः पूर्वदेहेषु संचितम् । (२६।१)

दुःखं माम् अनुसंप्राप्तं राजंस्त्वद्विप्रयोगजम् ॥ (२६।२)

अद्य प्रभृत्यहं राजन् कुशप्रस्तरशायिनी । (२७।१)

भविष्याम्यसुखाविष्टा त्वद्दर्शनपरायणा ॥ (२७।२)

दर्शयस्व नरव्याघ्र साधु माम् असुखान्विताम् । (२८।१)

दीनाम् अनाथां कृपणां विलपन्तीं नरेश्वर ॥ (२८।२)

एवं बहुविधं तस्यां विलपन्त्यां पुनः पुनः । (२९।१)

तं शवं सम्परिष्वज्य वाक् किलान्तर्हिताब्रवीत् ॥ (२९।२)

उत्तिष्ठ भद्रे गच्छ त्वं ददानीह वरं तव । (३०।१)

जनयिष्याम्यपत्यानि त्वय्यहं चारुहासिनि ॥ (३०।२)

आत्मीये च वरारोहे शयनीये चतुर्दशीम् । (३१।१)

अष्टमीं वा ऋतुस्नाता संविशेथा मया सह ॥ (३१।२)

एवम् उक्ता तु सा देवी तथा चक्रे पतिव्रता । (३२।१)

यथोक्तम् एव तद् वाक्यं भद्रा पुत्रार्थिनी तदा ॥ (३२।२)

सा तेन सुषुवे देवी शवेन मनुजाधिप । (३३।१)

त्रीञ् शाल्वांश्चतुरो मद्रान् सुतान् भरतसत्तम ॥ (३३।२)

तथा त्वम् अपि मय्येव मनसा भरतर्षभ । (३४।१)

शक्तो जनयितुं पुत्रांस्तपोयोगबलान्वयात् ॥ (३४।२)