व्यास उवाच । (१।१)

शरीराद् विप्रमुक्तं हि सूक्ष्मभूतं शरीरिणम् । (१।२)

कर्मभिः परिपश्यन्ति शास्त्रोक्तैः शास्त्रचेतसः ॥ (१।३)

यथा मरीच्यः सहिताश्चरन्ति गच्छन्ति तिष्ठन्ति च दृश्यमानाः । (२।१)

देहैर् विमुक्ता विचरन्ति लोकांस् तथैव सत्त्वान्यतिमानुषाणि ॥ (२।२)

प्रतिरूपं यथैवाप्सु तापः सूर्यस्य लक्ष्यते । (३।१)

सत्त्ववांस्तु तथा सत्त्वं प्रतिरूपं प्रपश्यति ॥ (३।२)

तानि सूक्ष्माणि सत्त्वस्था विमुक्तानि शरीरतः । (४।१)

स्वेन तत्त्वेन तत्त्वज्ञाः पश्यन्ति नियतेन्द्रियाः ॥ (४।२)

स्वपतां जाग्रतां चैव सर्वेषाम् आत्मचिन्तितम् । (५।१)

प्रधानद्वैधयुक्तानां जहतां कर्मजं रजः ॥ (५।२)

यथाहनि तथा रात्रौ यथा रात्रौ तथाहनि । (६।१)

वशे तिष्ठति सत्त्वात्मा सततं योगयोगिनाम् ॥ (६।२)

तेषां नित्यं सदानित्यो भूतात्मा सततं गुणैः । (७।१)

सप्तभिस्त्वन्वितः सूक्ष्मैश्चरिष्णुर् अजरामरः ॥ (७।२)

मनोबुद्धिपराभूतः स्वदेहपरदेहवित् । (८।१)

स्वप्नेष्वपि भवत्येष विज्ञाता सुखदुःखयोः ॥ (८।२)

तत्रापि लभते दुःखं तत्रापि लभते सुखम् । (९।१)

क्रोधलोभौ तु तत्रापि कृत्वा व्यसनम् अर्छति ॥ (९।२)

प्रीणितश्चापि भवति महतो ऽर्थान् अवाप्य च । (१०।१)

करोति पुण्यं तत्रापि जाग्रन्न् इव च पश्यति ॥ (१०।२)

तम् एवम् अतितेजोऽंशं भूतात्मानं हृदि स्थितम् । (११।१)

तमोरजोभ्याम् आविष्टा नानुपश्यन्ति मूर्तिषु ॥ (११।२)

शास्त्रयोगपरा भूत्वा स्वम् आत्मानं परीप्सवः । (१२।१)

अनुच्छ्वासान्य् अमूर्तीनि यानि वज्रोपमान्यपि ॥ (१२।२)

पृथग्भूतेषु सृष्टेषु चतुर्ष्वाश्रमकर्मसु । (१३।१)

समाधौ योगम् एवैतच्छाण्डिल्यः शमम् अब्रवीत् ॥ (१३।२)

विदित्वा सप्त सूक्ष्माणि षडङ्गं च महेश्वरम् । (१४।१)

प्रधानविनियोगस्थः परं ब्रह्माधिगच्छति ॥ (१४।२)