महाभारतMahābhārata

MBh, 5, 66

730 of 1995 · 31 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

संजय उवाच । (१।१)

saṃjaya uvāca

1.2१.२

अर्जुनो वासुदेवश्च धन्विनौ परमार्चितौ । (१।२)

arjuno vāsudevaśca dhanvinau paramārcitau |

1.3१.३

कामाद् अन्यत्र सम्भूतौ सर्वाभावाय संमितौ ॥ (१।३)

kāmād anyatra sambhūtau sarvābhāvāya saṃmitau ||

2.1२.१

द्याम् अन्तरं समास्थाय यथायुक्तं मनस्विनः । (२।१)

dyām antaraṃ samāsthāya yathāyuktaṃ manasvinaḥ |

2.2२.२

चक्रं तद् वासुदेवस्य मायया वर्तते विभो ॥ (२।२)

cakraṃ tad vāsudevasya māyayā vartate vibho ||

3.1३.१

सापह्नवं पाण्डवेषु पाण्डवानां सुसंमतम् । (३।१)

sāpahnavaṃ pāṇḍaveṣu pāṇḍavānāṃ susaṃmatam |

3.2३.२

सारासारबलं ज्ञात्वा तत् समासेन मे शृणु ॥ (३।२)

sārāsārabalaṃ jñātvā tat samāsena me śṛṇu ||

4.1४.१

नरकं शम्बरं चैव कंसं चैद्यं च माधवः । (४।१)

narakaṃ śambaraṃ caiva kaṃsaṃ caidyaṃ ca mādhavaḥ |

4.2४.२

जितवान् घोरसंकाशान् क्रीडन्न् इव जनार्दनः ॥ (४।२)

jitavān ghorasaṃkāśān krīḍann iva janārdanaḥ ||

5.1५.१

पृथिवीं चान्तरिक्षं च द्यां चैव पुरुषोत्तमः । (५।१)

pṛthivīṃ cāntarikṣaṃ ca dyāṃ caiva puruṣottamaḥ |

5.2५.२

मनसैव विशिष्टात्मा नयत्यात्मवशं वशी ॥ (५।२)

manasaiva viśiṣṭātmā nayatyātmavaśaṃ vaśī ||

6.1६.१

भूयो भूयो हि यद् राजन् पृच्छसे पाण्डवान् प्रति । (६।१)

bhūyo bhūyo hi yad rājan pṛcchase pāṇḍavān prati |

6.2६.२

सारासारबलं ज्ञातुं तन्मे निगदतः शृणु ॥ (६।२)

sārāsārabalaṃ jñātuṃ tanme nigadataḥ śṛṇu ||

7.1७.१

एकतो वा जगत् कृत्स्नम् एकतो वा जनार्दनः । (७।१)

ekato vā jagat kṛtsnam ekato vā janārdanaḥ |

7.2७.२

सारतो जगतः कृत्स्नाद् अतिरिक्तो जनार्दनः ॥ (७।२)

sārato jagataḥ kṛtsnād atirikto janārdanaḥ ||

8.1८.१

भस्म कुर्याज्जगद् इदं मनसैव जनार्दनः । (८।१)

bhasma kuryājjagad idaṃ manasaiva janārdanaḥ |

8.2८.२

न तु कृत्स्नं जगच्छक्तं भस्म कर्तुं जनार्दनम् ॥ (८।२)

na tu kṛtsnaṃ jagacchaktaṃ bhasma kartuṃ janārdanam ||

9.1९.१

यतः सत्यं यतो धर्मो यतो ह्रीर् आर्जवं यतः । (९।१)

yataḥ satyaṃ yato dharmo yato hrīr ārjavaṃ yataḥ |

9.2९.२

ततो भवति गोविन्दो यतः कृष्णस्ततो जयः ॥ (९।२)

tato bhavati govindo yataḥ kṛṣṇastato jayaḥ ||

10.1१०.१

पृथिवीं चान्तरिक्षं च दिवं च पुरुषोत्तमः । (१०।१)

pṛthivīṃ cāntarikṣaṃ ca divaṃ ca puruṣottamaḥ |

10.2१०.२

विचेष्टयति भूतात्मा क्रीडन्न् इव जनार्दनः ॥ (१०।२)

viceṣṭayati bhūtātmā krīḍann iva janārdanaḥ ||

11.1११.१

स कृत्वा पाण्डवान् सत्रं लोकं संमोहयन्न् इव । (११।१)

sa kṛtvā pāṇḍavān satraṃ lokaṃ saṃmohayann iva |

11.2११.२

अधर्मनिरतान्मूढान् दग्धुम् इच्छति ते सुतान् ॥ (११।२)

adharmaniratānmūḍhān dagdhum icchati te sutān ||

12.1१२.१

कालचक्रं जगच्चक्रं युगचक्रं च केशवः । (१२।१)

kālacakraṃ jagaccakraṃ yugacakraṃ ca keśavaḥ |

12.2१२.२

आत्मयोगेन भगवान् परिवर्तयते ऽनिशम् ॥ (१२।२)

ātmayogena bhagavān parivartayate 'niśam ||

13.1१३.१

कालस्य च हि मृत्योश्च जङ्गमस्थावरस्य च । (१३।१)

kālasya ca hi mṛtyośca jaṅgamasthāvarasya ca |

13.2१३.२

ईशते भगवान् एकः सत्यम् एतद् ब्रवीमि ते ॥ (१३।२)

īśate bhagavān ekaḥ satyam etad bravīmi te ||

14.1१४.१

ईशन् अपि महायोगी सर्वस्य जगतो हरिः । (१४।१)

īśan api mahāyogī sarvasya jagato hariḥ |

14.2१४.२

कर्माण्यारभते कर्तुं कीनाश इव दुर्बलः ॥ (१४।२)

karmāṇyārabhate kartuṃ kīnāśa iva durbalaḥ ||

15.1१५.१

तेन वञ्चयते लोकान्मायायोगेन केशवः । (१५।१)

tena vañcayate lokānmāyāyogena keśavaḥ |

15.2१५.२

ये तम् एव प्रपद्यन्ते न ते मुह्यन्ति मानवाः ॥ (१५।२)

ye tam eva prapadyante na te muhyanti mānavāḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 5, 66

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit