वैशम्पायन उवाच । (१।१)

स तत्र ताम् उषित्वैकां रजनीं पृथिवीपतिः । (१।२)

तापसानां परं चक्रे सत्कारं भ्रातृभिः सह ॥ (१।३)

लोमशश्चास्य तान् सर्वान् आचख्यौ तत्र तापसान् । (२।१)

भृगून् अङ्गिरसश् चैव वासिष्ठान् अथ काश्यपान् ॥ (२।२)

तान् समेत्य स राजर्षिर् अभिवाद्य कृताञ्जलिः । (३।१)

रामस्यानुचरं वीरम् अपृच्छद् अकृतव्रणम् ॥ (३।२)

कदा नु रामो भगवांस् तापसान् दर्शयिष्यति । (४।१)

तेनैवाहं प्रसङ्गेन द्रष्टुम् इच्छामि भार्गवम् ॥ (४।२)

अकृतव्रण उवाच । (५।१)

आयान् एवासि विदितो रामस्य विदितात्मनः । (५।२)

प्रीतिस् त्वयि च रामस्य क्षिप्रं त्वां दर्शयिष्यति ॥ (५।३)

चतुर्दशीम् अष्टमीं च रामं पश्यन्ति तापसाः । (६।१)

अस्यां रात्र्यां व्यतीतायां भवित्री च चतुर्दशी ॥ (६।२)

युधिष्ठिर उवाच । (७।१)

भवान् अनुगतो वीरं जामदग्न्यं महाबलम् । (७।२)

प्रत्यक्षदर्शी सर्वस्य पूर्ववृत्तस्य कर्मणः ॥ (७।३)

स भवान् कथयत्वेतद् यथा रामेण निर्जिताः । (८।१)

आहवे क्षत्रियाः सर्वे कथं केन च हेतुना ॥ (८।२)

अकृतव्रण उवाच । (९।१)

कन्यकुब्जे महान् आसीत् पार्थिवः सुमहाबलः । (९।२)

गाधीति विश्रुतो लोके वनवासं जगाम सः ॥ (९।३)

वने तु तस्य वसतः कन्या जज्ञे ऽप्सरःसमा । (१०।१)

ऋचीको भार्गवस् तां च वरयामास भारत ॥ (१०।२)

तम् उवाच ततो राजा ब्राह्मणं संशितव्रतम् । (११।१)

उचितं नः कुले किंचित् पूर्वैर् यत् सम्प्रवर्तितम् ॥ (११।२)

एकतः श्यामकर्णानां पाण्डुराणां तरस्विनाम् । (१२।१)

सहस्रं वाजिनां शुल्कम् इति विद्धि द्विजोत्तम ॥ (१२।२)

न चापि भगवान् वाच्यो दीयताम् इति भार्गव । (१३।१)

देया मे दुहिता चेयं त्वद्विधाय महात्मने ॥ (१३।२)

ऋचीक उवाच । (१४।१)

एकतःश्यामकर्णानां पाण्डुराणां तरस्विनाम् । (१४।२)

दास्याम्यश्वसहस्रं ते मम भार्या सुतास्तु ते ॥ (१४।३)

अकृतव्रण उवाच । (१५।१)

स तथेति प्रतिज्ञाय राजन् वरुणम् अब्रवीत् । (१५।२)

एकतःश्यामकर्णानां पाण्डुराणां तरस्विनाम् । (१५।३)

सहस्रं वाजिनाम् एकं शुल्कार्थं मे प्रदीयताम् ॥ (१५।४)

तस्मै प्रादात् सहस्रं वै वाजिनां वरुणस् तदा । (१६।१)

तद् अश्वतीर्थं विख्यातम् उत्थिता यत्र ते हयाः ॥ (१६।२)

गङ्गायां कन्यकुब्जे वै ददौ सत्यवतीं तदा । (१७।१)

ततो गाधिः सुतां तस्मै जन्याश्चासन् सुरास् तदा । (१७।२)

लब्ध्वा हयसहस्रं तु तांश्च दृष्ट्वा दिवौकसः ॥ (१७।३)

धर्मेण लब्ध्वा तां भार्याम् ऋचीको द्विजसत्तमः । (१८।१)

यथाकामं यथाजोषं तया रेमे सुमध्यया ॥ (१८।२)

तं विवाहे कृते राजन् सभार्यम् अवलोककः । (१९।१)

आजगाम भृगुश्रेष्ठः पुत्रं दृष्ट्वा ननन्द च ॥ (१९।२)

भार्यापती तम् आसीनं गुरुं सुरगणार्चितम् । (२०।१)

अर्चित्वा पर्युपासीनौ प्राञ्जली तस्थतुस् तदा ॥ (२०।२)

ततः स्नुषां स भगवान् प्रहृष्टो भृगुर् अब्रवीत् । (२१।१)

वरं वृणीष्व सुभगे दाता ह्यस्मि तवेप्सितम् ॥ (२१।२)

सा वै प्रसादयामास तं गुरुं पुत्रकारणात् । (२२।१)

आत्मनश्चैव मातुश्च प्रसादं च चकार सः ॥ (२२।२)

भृगुर् उवाच । (२३।१)

ऋतौ त्वं चैव माता च स्नाते पुंसवनाय वै । (२३।२)

आलिङ्गेतां पृथग् वृक्षौ साश्वत्थं त्वम् उदुम्बरम् ॥ (२३।३)

आलिङ्गने तु ते राजंश् चक्रतुः स्म विपर्ययम् । (२४।१)

कदाचिद् भृगुर् आगच्छत् तं च वेद विपर्ययम् ॥ (२४।२)

अथोवाच महातेजा भृगुः सत्यवतीं स्नुषाम् । (२५।१)

ब्राह्मणः क्षत्रवृत्तिर् वै तव पुत्रो भविष्यति ॥ (२५।२)

क्षत्रियो ब्राह्मणाचारो मातुस् तव सुतो महान् । (२६।१)

भविष्यति महावीर्यः साधूनां मार्गम् आस्थितः ॥ (२६।२)

ततः प्रसादयामास श्वशुरं सा पुनः पुनः । (२७।१)

न मे पुत्रो भवेद् ईदृक् कामं पौत्रो भवेद् इति ॥ (२७।२)

एवम् अस्त्विति सा तेन पाण्डव प्रतिनन्दिता । (२८।१)

जमदग्निं ततः पुत्रं सा जज्ञे काल आगते । (२८।२)

तेजसा वर्चसा चैव युक्तं भार्गवनन्दनम् ॥ (२८।३)

स वर्धमानस् तेजस्वी वेदस्याध्ययनेन वै । (२९।१)

बहून् ऋषीन् महातेजाः पाण्डवेयात्यवर्तत ॥ (२९।२)

तं तु कृत्स्नो धनुर्वेदः प्रत्यभाद् भरतर्षभ । (३०।१)

चतुर्विधानि चास्त्राणि भास्करोपमवर्चसम् ॥ (३०।२)