युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

महान् अयं धर्मपथो बहुशाखश्च भारत । (१।२)

किं स्विद् एवेह धर्माणाम् अनुष्ठेयतमं मतम् ॥ (१।३)

किं कार्यं सर्वधर्माणां गरीयो भवतो मतम् । (२।१)

यथायं पुरुषो धर्मम् इह च प्रेत्य चाप्नुयात् ॥ (२।२)

भीष्म उवाच । (३।१)

मातापित्रोर् गुरूणां च पूजा बहुमता मम । (३।२)

अत्र युक्तो नरो लोकान् यशश्च महद् अश्नुते ॥ (३।३)

यद् एते ह्यभिजानीयुः कर्म तात सुपूजिताः । (४।१)

धर्म्यं धर्मविरुद्धं वा तत् कर्तव्यं युधिष्ठिर ॥ (४।२)

न तैर् अनभ्यनुज्ञातो धर्मम् अन्यं प्रकल्पयेत् । (५।१)

यम् एते ऽभ्यनुजानीयुः स धर्म इति निश्चयः ॥ (५।२)

एत एव त्रयो लोका एत एवाश्रमास्त्रयः । (६।१)

एत एव त्रयो वेदा एत एव त्रयो ऽग्नयः ॥ (६।२)

पिता ह्यग्निर् गार्हपत्यो माताग्निर् दक्षिणः स्मृतः । (७।१)

गुरुर् आहवनीयस्तु साग्नित्रेता गरीयसी ॥ (७।२)

त्रिष्वप्रमाद्यन्न् एतेषु त्रींल् लोकान् अवजेष्यसि । (८।१)

पितृवृत्त्या त्विमं लोकं मातृवृत्त्या तथापरम् । (८।२)

ब्रह्मलोकं गुरोर् वृत्त्या नित्यम् एव चरिष्यसि ॥ (८।३)

सम्यग् एतेषु वर्तस्व त्रिषु लोकेषु भारत । (९।१)

यशः प्राप्स्यसि भद्रं ते धर्मं च सुमहाफलम् ॥ (९।२)

नैतान् अतिशयेज्जातु नात्यश्नीयान्न दूषयेत् । (१०।१)

नित्यं परिचरेच्चैव तद् वै सुकृतम् उत्तमम् । (१०।२)

कीर्तिं पुण्यं यशो लोकान् प्राप्स्यसे च जनाधिप ॥ (१०।३)

सर्वे तस्यादृता लोका यस्यैते त्रय आदृताः । (११।१)

अनादृतास्तु यस्यैते सर्वास्तस्याफलाः क्रियाः ॥ (११।२)

नैवायं न परो लोकस्तस्य चैव परंतप । (१२।१)

अमानिता नित्यम् एव यस्यैते गुरवस्त्रयः ॥ (१२।२)

न चास्मिन्न परे लोके यशस्तस्य प्रकाशते । (१३।१)

न चान्यद् अपि कल्याणं पारत्रं समुदाहृतम् ॥ (१३।२)

तेभ्य एव तु तत् सर्वं कृत्यया विसृजाम्यहम् । (१४।१)

तद् आसीन्मे शतगुणं सहस्रगुणम् एव च । (१४।२)

तस्मान्मे संप्रकाशन्ते त्रयो लोका युधिष्ठिर ॥ (१४।३)

दशैव तु सदाचार्यः श्रोत्रियान् अतिरिच्यते । (१५।१)

दशाचार्यान् उपाध्याय उपाध्यायान् पिता दश ॥ (१५।२)

पितॄन् दश तु मातैका सर्वां वा पृथिवीम् अपि । (१६।१)

गुरुत्वेनाभिभवति नास्ति मातृसमो गुरुः । (१६।२)

गुरुर् गरीयान् पितृतो मातृतश्चेति मे मतिः ॥ (१६।३)

उभौ हि मातापितरौ जन्मनि व्युपयुज्यतः । (१७।१)

शरीरम् एतौ सृजतः पिता माता च भारत । (१७।२)

आचार्यशिष्टा या जातिः सा दिव्या साजरामरा ॥ (१७।३)

अवध्या हि सदा माता पिता चाप्यपकारिणौ । (१८।१)

न संदुष्यति तत् कृत्वा न च ते दूषयन्ति तम् । (१८।२)

धर्माय यतमानानां विदुर् देवाः सहर्षिभिः ॥ (१८।३)

य आवृणोत्यवितथेन कर्णाव् ऋतं ब्रुवन्न् अमृतं सम्प्रयच्छन् । (१९।१)

तं वै मन्ये पितरं मातरं च तस्मै न द्रुह्येत् कृतम् अस्य जानन् ॥ (१९।२)

विद्यां श्रुत्वा ये गुरुं नाद्रियन्ते प्रत्यासन्नं मनसा कर्मणा वा । (२०।१)

यथैव ते गुरुभिर् भावनीयास् तथा तेषां गुरवो ऽप्यर्चनीयाः ॥ (२०।२)

तस्मात् पूजयितव्याश्च संविभज्याश्च यत्नतः । (२१।१)

गुरवो ऽर्चयितव्याश्च पुराणं धर्मम् इच्छता ॥ (२१।२)

येन प्रीताश्च पितरस्तेन प्रीतः पितामहः । (२२।१)

प्रीणाति मातरं येन पृथिवी तेन पूजिता ॥ (२२।२)

येन प्रीणात्युपाध्यायं तेन स्याद् ब्रह्म पूजितम् । (२३।१)

मातृतः पितृतश्चैव तस्मात् पूज्यतमो गुरुः । (२३।२)

ऋषयश्च हि देवाश्च प्रीयन्ते पितृभिः सह ॥ (२३।३)

न केनचन वृत्तेन ह्यवज्ञेयो गुरुर् भवेत् । (२४।१)

न च माता न च पिता तादृशो यादृशो गुरुः ॥ (२४।२)

न ते ऽवमानम् अर्हन्ति न च ते दूषयन्ति तम् । (२५।१)

गुरूणाम् एव सत्कारं विदुर् देवाः सहर्षिभिः ॥ (२५।२)

उपाध्यायं पितरं मातरं च ये ऽभिद्रुह्यन्ति मनसा कर्मणा वा । (२६।१)

तेषां पापं भ्रूणहत्याविशिष्टं तस्मान्नान्यः पापकृद् अस्ति लोके ॥ (२६।२)

मित्रद्रुहः कृतघ्नस्य स्त्रीघ्नस्य पिशुनस्य च । (२७।१)

चतुर्णां वयम् एतेषां निष्कृतिं नानुशुश्रुमः ॥ (२७।२)

एतत् सर्वम् अतिदेशेन सृष्टं यत् कर्तव्यं पुरुषेणेह लोके । (२८।१)

एतच्छ्रेयो नान्यद् अस्माद् विशिष्टं सर्वान् धर्मान् अनुसृत्यैतद् उक्तम् ॥ (२८।२)