महाभारतMahābhārata

MBh, 4, 25

622 of 1995 · 36 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशंपायन उवाच । (१।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

1.2१.२

ततो दुर्योधनो राजा श्रुत्वा तेषां वचस्तदा । (१।२)

tato duryodhano rājā śrutvā teṣāṃ vacastadā |

1.3१.३

चिरम् अन्तर्मना भूत्वा प्रत्युवाच सभासदः ॥ (१।३)

ciram antarmanā bhūtvā pratyuvāca sabhāsadaḥ ||

2.1२.१

सुदुःखा खलु कार्याणां गतिर् विज्ञातुम् अन्ततः । (२।१)

suduḥkhā khalu kāryāṇāṃ gatir vijñātum antataḥ |

2.2२.२

तस्मात् सर्वे उदीक्षध्वं क्व नु स्युः पाण्डवा गताः ॥ (२।२)

tasmāt sarve udīkṣadhvaṃ kva nu syuḥ pāṇḍavā gatāḥ ||

3.1३.१

अल्पावशिष्टं कालस्य गतभूयिष्ठम् अन्ततः । (३।१)

alpāvaśiṣṭaṃ kālasya gatabhūyiṣṭham antataḥ |

3.2३.२

तेषाम् अज्ञातचर्यायाम् अस्मिन् वर्षे त्रयोदशे ॥ (३।२)

teṣām ajñātacaryāyām asmin varṣe trayodaśe ||

4.1४.१

अस्य वर्षस्य शेषं चेद् व्यतीयुर् इह पाण्डवाः । (४।१)

asya varṣasya śeṣaṃ ced vyatīyur iha pāṇḍavāḥ |

4.2४.२

निवृत्तसमयास्ते हि सत्यव्रतपरायणाः ॥ (४।२)

nivṛttasamayāste hi satyavrataparāyaṇāḥ ||

5.1५.१

क्षरन्त इव नागेन्द्राः सर्व आशीविषोपमाः । (५।१)

kṣaranta iva nāgendrāḥ sarva āśīviṣopamāḥ |

5.2५.२

दुःखा भवेयुः संरब्धाः कौरवान् प्रति ते ध्रुवम् ॥ (५।२)

duḥkhā bhaveyuḥ saṃrabdhāḥ kauravān prati te dhruvam ||

6.1६.१

अर्वाक् कालस्य विज्ञाताः कृच्छ्ररूपधराः पुनः । (६।१)

arvāk kālasya vijñātāḥ kṛcchrarūpadharāḥ punaḥ |

6.2६.२

प्रविशेयुर् जितक्रोधास्तावद् एव पुनर् वनम् ॥ (६।२)

praviśeyur jitakrodhāstāvad eva punar vanam ||

7.1७.१

तस्मात् क्षिप्रं बुभुत्सध्वं यथा नो ऽत्यन्तम् अव्ययम् । (७।१)

tasmāt kṣipraṃ bubhutsadhvaṃ yathā no 'tyantam avyayam |

7.2७.२

राज्यं निर्द्वन्द्वम् अव्यग्रं निःसपत्नं चिरं भवेत् ॥ (७।२)

rājyaṃ nirdvandvam avyagraṃ niḥsapatnaṃ ciraṃ bhavet ||

8.1८.१

अथाब्रवीत् ततः कर्णः क्षिप्रं गच्छन्तु भारत । (८।१)

athābravīt tataḥ karṇaḥ kṣipraṃ gacchantu bhārata |

8.2८.२

अन्ये धूर्ततरा दक्षा निभृताः साधुकारिणः ॥ (८।२)

anye dhūrtatarā dakṣā nibhṛtāḥ sādhukāriṇaḥ ||

9.1९.१

चरन्तु देशान् संवीताः स्फीताञ् जनपदाकुलान् । (९।१)

carantu deśān saṃvītāḥ sphītāñ janapadākulān |

9.2९.२

तत्र गोष्ठीष्वथान्यासु सिद्धप्रव्रजितेषु च ॥ (९।२)

tatra goṣṭhīṣvathānyāsu siddhapravrajiteṣu ca ||

10.1१०.१

परिचारेषु तीर्थेषु विविधेष्वाकरेषु च । (१०।१)

paricāreṣu tīrtheṣu vividheṣvākareṣu ca |

10.2१०.२

विज्ञातव्या मनुष्यैस्तैस्तर्कया सुविनीतया ॥ (१०।२)

vijñātavyā manuṣyaistaistarkayā suvinītayā ||

11.1११.१

विविधैस्तत्परैः सम्यक् तज्ज्ञैर् निपुणसंवृतैः । (११।१)

vividhaistatparaiḥ samyak tajjñair nipuṇasaṃvṛtaiḥ |

11.2११.२

अन्वेष्टव्याश्च निपुणं पाण्डवाश्छन्नवासिनः ॥ (११।२)

anveṣṭavyāśca nipuṇaṃ pāṇḍavāśchannavāsinaḥ ||

12.1१२.१

नदीकुञ्जेषु तीर्थेषु ग्रामेषु नगरेषु च । (१२।१)

nadīkuñjeṣu tīrtheṣu grāmeṣu nagareṣu ca |

12.2१२.२

आश्रमेषु च रम्येषु पर्वतेषु गुहासु च ॥ (१२।२)

āśrameṣu ca ramyeṣu parvateṣu guhāsu ca ||

13.1१३.१

अथाग्रजानन्तरजः पापभावानुरागिणम् । (१३।१)

athāgrajānantarajaḥ pāpabhāvānurāgiṇam |

13.2१३.२

ज्येष्ठं दुःशासनस्तत्र भ्राता भ्रातरम् अब्रवीत् ॥ (१३।२)

jyeṣṭhaṃ duḥśāsanastatra bhrātā bhrātaram abravīt ||

14.1१४.१

एतच्च कर्णो यत् प्राह सर्वम् ईक्षामहे तथा । (१४।१)

etacca karṇo yat prāha sarvam īkṣāmahe tathā |

14.2१४.२

यथोद्दिष्टं चराः सर्वे मृगयन्तु ततस्ततः । (१४।२)

yathoddiṣṭaṃ carāḥ sarve mṛgayantu tatastataḥ |

14.3१४.३

एते चान्ये च भूयांसो देशाद् देशं यथाविधि ॥ (१४।३)

ete cānye ca bhūyāṃso deśād deśaṃ yathāvidhi ||

15.1१५.१

न तु तेषां गतिर् वासः प्रवृत्तिश्चोपलभ्यते । (१५।१)

na tu teṣāṃ gatir vāsaḥ pravṛttiścopalabhyate |

15.2१५.२

अत्याहितं वा गूढास्ते पारं वोर्मिमतो गताः ॥ (१५।२)

atyāhitaṃ vā gūḍhāste pāraṃ vormimato gatāḥ ||

16.1१६.१

व्यालैर् वापि महारण्ये भक्षिताः शूरमानिनः । (१६।१)

vyālair vāpi mahāraṇye bhakṣitāḥ śūramāninaḥ |

16.2१६.२

अथवा विषमं प्राप्य विनष्टाः शाश्वतीः समाः ॥ (१६।२)

athavā viṣamaṃ prāpya vinaṣṭāḥ śāśvatīḥ samāḥ ||

17.1१७.१

तस्मान्मानसम् अव्यग्रं कृत्वा त्वं कुरुनन्दन । (१७।१)

tasmānmānasam avyagraṃ kṛtvā tvaṃ kurunandana |

17.2१७.२

कुरु कार्यं यथोत्साहं मन्यसे यन्नराधिप ॥ (१७।२)

kuru kāryaṃ yathotsāhaṃ manyase yannarādhipa ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 4, 25

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit