भीष्म उवाच । (१।१)

शृणु पार्थ यथावृत्तम् इतिहासं पुरातनम् । (१।२)

गृध्रजम्बुकसंवादं यो वृत्तो वैदिशे पुरा ॥ (१।३)

दुःखिताः केचिद् आदाय बालम् अप्राप्तयौवनम् । (२।१)

कुलसर्वस्वभूतं वै रुदन्तः शोकविह्वलाः ॥ (२।२)

बालं मृतं गृहीत्वाथ श्मशानाभिमुखाः स्थिताः । (३।१)

अङ्केनाङ्कं च संक्रम्य रुरुदुर् भूतले तदा ॥ (३।२)

तेषां रुदितशब्देन गृध्रो ऽभ्येत्य वचो ऽब्रवीत् । (४।१)

एकात्मकम् इमं लोके त्यक्त्वा गच्छत माचिरम् ॥ (४।२)

इह पुंसां सहस्राणि स्त्रीसहस्राणि चैव हि । (५।१)

समानीतानि कालेन किं ते वै जात्वबान्धवाः ॥ (५।२)

संपश्यत जगत् सर्वं सुखदुःखैर् अधिष्ठितम् । (६।१)

संयोगो विप्रयोगश्च पर्यायेणोपलभ्यते ॥ (६।२)

गृहीत्वा ये च गच्छन्ति ये ऽनुयान्ति च तान्मृतान् । (७।१)

ते ऽप्यायुषः प्रमाणेन स्वेन गच्छन्ति जन्तवः ॥ (७।२)

अलं स्थित्वा श्मशाने ऽस्मिन् गृध्रगोमायुसंकुले । (८।१)

कङ्कालबहुले घोरे सर्वप्राणिभयंकरे ॥ (८।२)

न पुनर् जीवितः कश्चित् कालधर्मम् उपागतः । (९।१)

प्रियो वा यदि वा द्वेष्यः प्राणिनां गतिर् ईदृशी ॥ (९।२)

सर्वेण खलु मर्तव्यं मर्त्यलोके प्रसूयता । (१०।१)

कृतान्तविहिते मार्गे को मृतं जीवयिष्यति ॥ (१०।२)

कर्मान्तविहिते लोके चास्तं गच्छति भास्करे । (११।१)

गम्यतां स्वम् अधिष्ठानं सुतस्नेहं विसृज्य वै ॥ (११।२)

ततो गृध्रवचः श्रुत्वा विक्रोशन्तस्तदा नृप । (१२।१)

बान्धवास्ते ऽभ्यगच्छन्त पुत्रम् उत्सृज्य भूतले ॥ (१२।२)

विनिश्चित्याथ च ततः संत्यजन्तः स्वम् आत्मजम् । (१३।१)

निराशा जीविते तस्य मार्गम् आरुह्य धिष्ठिताः ॥ (१३।२)

ध्वाङ्क्षाभ्रसमवर्णस्तु बिलान्निःसृत्य जम्बुकः । (१४।१)

गच्छमानान् स्म तान् आह निर्घृणाः खलु मानवाः ॥ (१४।२)

आदित्यो ऽयं स्थितो मूढाः स्नेहं कुरुत मा भयम् । (१५।१)

बहुरूपो मुहूर्तश्च जीवेतापि कदाचन ॥ (१५।२)

यूयं भूमौ विनिक्षिप्य पुत्रस्नेहविनाकृताः । (१६।१)

श्मशाने पुत्रम् उत्सृज्य कस्माद् गच्छथ निर्घृणाः ॥ (१६।२)

न वो ऽस्त्यस्मिन् सुते स्नेहो बाले मधुरभाषिणि । (१७।१)

यस्य भाषितमात्रेण प्रसादम् उपगच्छथ ॥ (१७।२)

न पश्यथ सुतस्नेहं यादृशः पशुपक्षिणाम् । (१८।१)

न येषां धारयित्वा तान् कश्चिद् अस्ति फलागमः ॥ (१८।२)

चतुष्पात् पक्षिकीटानां प्राणिनां स्नेहसङ्गिनाम् । (१९।१)

परलोकगतिस्थानां मुनियज्ञक्रिया इव ॥ (१९।२)

तेषां पुत्राभिरामाणाम् इह लोके परत्र च । (२०।१)

न गुणो दृश्यते कश्चित् प्रजाः संधारयन्ति च ॥ (२०।२)

अपश्यतां प्रियान् पुत्रान्नैषां शोको ऽनुतिष्ठति । (२१।१)

न च पुष्णन्ति संवृद्धास्ते मातापितरौ क्वचित् ॥ (२१।२)

मानुषाणां कुतः स्नेहो येषां शोको भविष्यति । (२२।१)

इमं कुलकरं पुत्रं कथं त्यक्त्वा गमिष्यथ ॥ (२२।२)

चिरं मुञ्चत बाष्पं च चिरं स्नेहेन पश्यत । (२३।१)

एवंविधानि हीष्टानि दुस्त्यजानि विशेषतः ॥ (२३।२)

क्षीणस्याथाभियुक्तस्य श्मशानाभिमुखस्य च । (२४।१)

बान्धवा यत्र तिष्ठन्ति तत्रान्यो नावतिष्ठते ॥ (२४।२)

सर्वस्य दयिताः प्राणाः सर्वः स्नेहं च विन्दति । (२५।१)

तिर्यग्योनिष्वपि सतां स्नेहं पश्यत यादृशम् ॥ (२५।२)

त्यक्त्वा कथं गच्छेथेमं पद्मलोलायताक्षकम् । (२६।१)

यथा नवोद्वाहकृतं स्नानमाल्यविभूषितम् ॥ (२६।२)

भीष्म उवाच । (२७।१)

जम्बुकस्य वचः श्रुत्वा कृपणं परिदेवतः । (२७।२)

न्यवर्तन्त तदा सर्वे शवार्थं ते स्म मानुषाः ॥ (२७।३)

गृध्र उवाच । (२८।१)

अहो धिक् सुनृशंसेन जम्बुकेनाल्पमेधसा । (२८।२)

क्षुद्रेणोक्ता हीनसत्त्वा मानुषाः किं निवर्तथ ॥ (२८।३)

पञ्चभूतपरित्यक्तं शून्यं काष्ठत्वम् आगतम् । (२९।१)

कस्माच्छोचथ निश्चेष्टम् आत्मानं किं न शोचथ ॥ (२९।२)

तपः कुरुत वै तीव्रं मुच्यध्वं येन किल्बिषात् । (३०।१)

तपसा लभ्यते सर्वं विलापः किं करिष्यति ॥ (३०।२)

अनिष्टानि च भाग्यानि जानीत सह मूर्तिभिः । (३१।१)

येन गच्छति लोको ऽयं दत्त्वा शोकम् अनन्तकम् ॥ (३१।२)

धनं गाश्च सुवर्णं च मणिरत्नम् अथापि च । (३२।१)

अपत्यं च तपोमूलं तपोयोगाच्च लभ्यते ॥ (३२।२)

यथाकृता च भूतेषु प्राप्यते सुखदुःखता । (३३।१)

गृहीत्वा जायते जन्तुर् दुःखानि च सुखानि च ॥ (३३।२)

न कर्मणा पितुः पुत्रः पिता वा पुत्रकर्मणा । (३४।१)

मार्गेणान्येन गच्छन्ति त्यक्त्वा सुकृतदुष्कृते ॥ (३४।२)

धर्मं चरत यत्नेन तथाधर्मान्निवर्तत । (३५।१)

वर्तध्वं च यथाकालं दैवतेषु द्विजेषु च ॥ (३५।२)

शोकं त्यजत दैन्यं च सुतस्नेहान्निवर्तत । (३६।१)

त्यज्यताम् अयम् आकाशे ततः शीघ्रं निवर्तत ॥ (३६।२)

यत् करोति शुभं कर्म तथाधर्मं सुदारुणम् । (३७।१)

तत् कर्तैव समश्नाति बान्धवानां किम् अत्र हि ॥ (३७।२)

इह त्यक्त्वा न तिष्ठन्ति बान्धवा बान्धवं प्रियम् । (३८।१)

स्नेहम् उत्सृज्य गच्छन्ति बाष्पपूर्णाविलेक्षणाः ॥ (३८।२)

प्राज्ञो वा यदि वा मूर्खः सधनो निर्धनो ऽपि वा । (३९।१)

सर्वः कालवशं याति शुभाशुभसमन्वितः ॥ (३९।२)

किं करिष्यथ शोचित्वा मृतं किम् अनुशोचथ । (४०।१)

सर्वस्य हि प्रभुः कालो धर्मतः समदर्शनः ॥ (४०।२)

यौवनस्थांश्च बालांश्च वृद्धान् गर्भगतान् अपि । (४१।१)

सर्वान् आविशते मृत्युर् एवंभूतम् इदं जगत् ॥ (४१।२)

जम्बुक उवाच । (४२।१)

अहो मन्दीकृतः स्नेहो गृध्रेणेहाल्पमेधसा । (४२।२)

पुत्रस्नेहाभिभूतानां युष्माकं शोचतां भृशम् ॥ (४२।३)

समैः सम्यक् प्रयुक्तैश्च वचनैः प्रश्रयोत्तरैः । (४३।१)

यद् गच्छथ जलस्थायं स्नेहम् उत्सृज्य दुस्त्यजम् ॥ (४३।२)

अहो पुत्रवियोगेन मृतशून्योपसेवनात् । (४४।१)

क्रोशतां वै भृशं दुःखं विवत्सानां गवाम् इव ॥ (४४।२)

अद्य शोकं विजानामि मानुषाणां महीतले । (४५।१)

स्नेहं हि करुणं दृष्ट्वा ममाप्यश्रूण्यथागमन् ॥ (४५।२)

यत्नो हि सततं कार्यः कृतो दैवेन सिध्यति । (४६।१)

दैवं पुरुषकारश्च कृतान्तेनोपपद्यते ॥ (४६।२)

अनिर्वेदः सदा कार्यो निर्वेदाद्धि कुतः सुखम् । (४७।१)

प्रयत्नात् प्राप्यते ह्यर्थः कस्माद् गच्छथ निर्दयाः ॥ (४७।२)

आत्ममांसोपवृत्तं च शरीरार्धमयीं तनुम् । (४८।१)

पितॄणां वंशकर्तारं वने त्यक्त्वा क्व यास्यथ ॥ (४८।२)

अथ वास्तं गते सूर्ये संध्याकाल उपस्थिते । (४९।१)

ततो नेष्यथ वा पुत्रम् इहस्था वा भविष्यथ ॥ (४९।२)

गृध्र उवाच । (५०।१)

अद्य वर्षसहस्रं मे साग्रं जातस्य मानुषाः । (५०।२)

न च पश्यामि जीवन्तं मृतं स्त्रीपुंनपुंसकम् ॥ (५०।३)

मृता गर्भेषु जायन्ते म्रियन्ते जातमात्रकाः । (५१।१)

विक्रमन्तो म्रियन्ते च यौवनस्थास्तथापरे ॥ (५१।२)

अनित्यानीह भाग्यानि चतुष्पात्पक्षिणाम् अपि । (५२।१)

जङ्गमाजङ्गमानां चाप्यायुर् अग्रे ऽवतिष्ठते ॥ (५२।२)

इष्टदारवियुक्ताश्च पुत्रशोकान्वितास्तथा । (५३।१)

दह्यमानाः स्म शोकेन गृहं गच्छन्ति नित्यदा ॥ (५३।२)

अनिष्टानां सहस्राणि तथेष्टानां शतानि च । (५४।१)

उत्सृज्येह प्रयाता वै बान्धवा भृशदुःखिताः ॥ (५४।२)

त्यज्यताम् एष निस्तेजाः शून्यः काष्ठत्वम् आगतः । (५५।१)

अन्यदेहविषक्तो हि शावं काष्ठम् उपासते ॥ (५५।२)

भ्रान्तजीवस्य वै बाष्पं कस्माद्धित्वा न गच्छथ । (५६।१)

निरर्थको ह्ययं स्नेहो निरर्थश्च परिग्रहः ॥ (५६।२)

न चक्षुर्भ्यां न कर्णाभ्यां संशृणोति समीक्षते । (५७।१)

तस्माद् एनं समुत्सृज्य स्वगृहान् गच्छताशु वै ॥ (५७।२)

मोक्षधर्माश्रितैर् वाक्यैर् हेतुमद्भिर् अनिष्ठुरैः । (५८।१)

मयोक्ता गच्छत क्षिप्रं स्वं स्वम् एव निवेशनम् ॥ (५८।२)

प्रज्ञाविज्ञानयुक्तेन बुद्धिसंज्ञाप्रदायिना । (५९।१)

वचनं श्राविता रूक्षं मानुषाः संनिवर्तत ॥ (५९।२)

जम्बुक उवाच । (६०।१)

इमं कनकवर्णाभं भूषणैः समलंकृतम् । (६०।२)

गृध्रवाक्यात् कथं पुत्रं त्यजध्वं पितृपिण्डदम् ॥ (६०।३)

न स्नेहस्य विरोधो ऽस्ति विलापरुदितस्य वै । (६१।१)

मृतस्यास्य परित्यागात् तापो वै भविता ध्रुवम् ॥ (६१।२)

श्रूयते शम्बुके शूद्रे हते ब्राह्मणदारकः । (६२।१)

जीवितो धर्मम् आसाद्य रामात् सत्यपराक्रमात् ॥ (६२।२)

तथा श्वेतस्य राजर्षेर् बालो दिष्टान्तम् आगतः । (६३।१)

श्वो ऽभूते धर्मनित्येन मृतः संजीवितः पुनः ॥ (६३।२)

तथा कश्चिद् भवेत् सिद्धो मुनिर् वा देवतापि वा । (६४।१)

कृपणानाम् अनुक्रोशं कुर्याद् वो रुदताम् इह ॥ (६४।२)

भीष्म उवाच । (६५।१)

इत्युक्ताः संन्यवर्तन्त शोकार्ताः पुत्रवत्सलाः । (६५।२)

अङ्के शिरः समाधाय रुरुदुर् बहुविस्तरम् ॥ (६५।३)

गृध्र उवाच । (६६।१)

अश्रुपातपरिक्लिन्नः पाणिस्पर्शनपीडितः । (६६।२)

धर्मराजप्रयोगाच्च दीर्घां निद्रां प्रवेशितः ॥ (६६।३)

तपसापि हि संयुक्तो न काले नोपहन्यते । (६७।१)

सर्वस्नेहावसानं तद् इदं तत् प्रेतपत्तनम् ॥ (६७।२)

बालवृद्धसहस्राणि सदा संत्यज्य बान्धवाः । (६८।१)

दिनानि चैव रात्रीश्च दुःखं तिष्ठन्ति भूतले ॥ (६८।२)

अलं निर्बन्धम् आगम्य शोकस्य परिवारणम् । (६९।१)

अप्रत्ययं कुतो ह्यस्य पुनर् अद्येह जीवितम् ॥ (६९।२)

नैष जम्बुकवाक्येन पुनः प्राप्स्यति जीवितम् । (७०।१)

मृतस्योत्सृष्टदेहस्य पुनर् देहो न विद्यते ॥ (७०।२)

न वै मूर्तिप्रदानेन न जम्बुकशतैर् अपि । (७१।१)

शक्यो जीवयितुं ह्येष बालो वर्षशतैर् अपि ॥ (७१।२)

अपि रुद्रः कुमारो वा ब्रह्मा वा विष्णुर् एव वा । (७२।१)

वरम् अस्मै प्रयच्छेयुस्ततो जीवेद् अयं शिशुः ॥ (७२।२)

न च बाष्पविमोक्षेण न चाश्वासकृतेन वै । (७३।१)

न दीर्घरुदितेनेह पुनर्जीवो भविष्यति ॥ (७३।२)

अहं च क्रोष्टुकश्चैव यूयं चैवास्य बान्धवाः । (७४।१)

धर्माधर्मौ गृहीत्वेह सर्वे वर्तामहे ऽध्वनि ॥ (७४।२)

अप्रियं परुषं चापि परद्रोहं परस्त्रियम् । (७५।१)

अधर्मम् अनृतं चैव दूरात् प्राज्ञो निवर्तयेत् ॥ (७५।२)

सत्यं धर्मं शुभं न्याय्यं प्राणिनां महतीं दयाम् । (७६।१)

अजिह्मत्वम् अशाठ्यं च यत्नतः परिमार्गत ॥ (७६।२)

मातरं पितरं चैव बान्धवान् सुहृदस्तथा । (७७।१)

जीवतो ये न पश्यन्ति तेषां धर्मविपर्ययः ॥ (७७।२)

यो न पश्यति चक्षुर्भ्यां नेङ्गते च कथंचन । (७८।१)

तस्य निष्ठावसानान्ते रुदन्तः किं करिष्यथ ॥ (७८।२)

भीष्म उवाच । (७९।१)

इत्युक्तास्तं सुतं त्यक्त्वा भूमौ शोकपरिप्लुताः । (७९।२)

दह्यमानाः सुतस्नेहात् प्रययुर् बान्धवा गृहान् ॥ (७९।३)

जम्बुक उवाच । (८०।१)

दारुणो मर्त्यलोको ऽयं सर्वप्राणिविनाशनः । (८०।२)

इष्टबन्धुवियोगश्च तथैवाल्पं च जीवितम् ॥ (८०।३)

बह्वलीकम् असत्यं च प्रतिवादाप्रियंवदम् । (८१।१)

इमं प्रेक्ष्य पुनर्भावं दुःखशोकाभिवर्धनम् ॥ (८१।२)

न मे मानुषलोको ऽयं मुहूर्तम् अपि रोचते । (८२।१)

अहो धिग् गृध्रवाक्येन संनिवर्तथ मानुषाः ॥ (८२।२)

प्रदीप्ताः पुत्रशोकेन यथैवाबुद्धयस्तथा । (८३।१)

कथं गच्छथ सस्नेहाः सुतस्नेहं विसृज्य च । (८३।२)

श्रुत्वा गृध्रस्य वचनं पापस्येहाकृतात्मनः ॥ (८३।३)

सुखस्यानन्तरं दुःखं दुःखस्यानन्तरं सुखम् । (८४।१)

सुखदुःखान्विते लोके नेहास्त्येकम् अनन्तकम् ॥ (८४।२)

इमं क्षितितले न्यस्य बालं रूपसमन्वितम् । (८५।१)

कुलशोकाकरं मूढाः पुत्रं त्यक्त्वा क्व यास्यथ ॥ (८५।२)

रूपयौवनसम्पन्नं द्योतमानम् इव श्रिया । (८६।१)

जीवन्तम् एनं पश्यामि मनसा नात्र संशयः ॥ (८६।२)

विनाशश्चाप्यनर्हो ऽस्य सुखं प्राप्स्यथ मानुषाः । (८७।१)

पुत्रशोकाग्निदग्धानां मृतम् अप्यद्य वः क्षमम् ॥ (८७।२)

दुःखसंभावनां कृत्वा धारयित्वा स्वयं सुखम् । (८८।१)

त्यक्त्वा गमिष्यथ क्वाद्य समुत्सृज्याल्पबुद्धिवत् ॥ (८८।२)

भीष्म उवाच । (८९।१)

तथा धर्मविरोधेन प्रियमिथ्याभिध्यायिना । (८९।२)

श्मशानवासिना नित्यं रात्रिं मृगयता तदा ॥ (८९।३)

ततो मध्यस्थतां नीता वचनैर् अमृतोपमैः । (९०।१)

जम्बुकेन स्वकार्यार्थं बान्धवास्तस्य धिष्ठिताः ॥ (९०।२)

गृध्र उवाच । (९१।१)

अयं प्रेतसमाकीर्णो यक्षराक्षससेवितः । (९१।२)

दारुणः काननोद्देशः कौशिकैर् अभिनादितः ॥ (९१।३)

भीमः सुघोरश्च तथा नीलमेघसमप्रभः । (९२।१)

अस्मिञ् शवं परित्यज्य प्रेतकार्याण्युपासत ॥ (९२।२)

भानुर् यावन्न यात्यस्तं यावच्च विमला दिशः । (९३।१)

तावद् एनं परित्यज्य प्रेतकार्याण्युपासत ॥ (९३।२)

नदन्ति परुषं श्येनाः शिवाः क्रोशन्ति दारुणाः । (९४।१)

मृगेन्द्राः प्रतिनन्दन्ति रविर् अस्तं च गच्छति ॥ (९४।२)

चिताधूमेन नीलेन संरज्यन्ते च पादपाः । (९५।१)

श्मशाने च निराहाराः प्रतिनन्दन्ति देहिनः ॥ (९५।२)

सर्वे विक्रान्तवीर्याश्च अस्मिन् देशे सुदारुणाः । (९६।१)

युष्मान् प्रधर्षयिष्यन्ति विकृता मांसभोजनाः ॥ (९६।२)

दूराच्चायं वनोद्देशो भयम् अत्र भविष्यति । (९७।१)

त्यज्यतां काष्ठभूतो ऽयं मृष्यतां जाम्बुकं वचः ॥ (९७।२)

यदि जम्बुकवाक्यानि निष्फलान्यनृतानि च । (९८।१)

श्रोष्यथ भ्रष्टविज्ञानास्ततः सर्वे विनङ्क्ष्यथ ॥ (९८।२)

जम्बुक उवाच । (९९।१)

स्थीयतां नेह भेतव्यं यावत् तपति भास्करः । (९९।२)

तावद् अस्मिन् सुतस्नेहाद् अनिर्वेदेन वर्तत ॥ (९९।३)

स्वैरं रुदत विस्रब्धाः स्वैरं स्नेहेन पश्यत । (१००।१)

स्थीयतां यावद् आदित्यः किं वः क्रव्यादभाषितैः ॥ (१००।२)

यदि गृध्रस्य वाक्यानि तीव्राणि रभसानि च । (१०१।१)

गृह्णीत मोहितात्मानः सुतो वो न भविष्यति ॥ (१०१।२)

भीष्म उवाच । (१०२।१)

गृध्रो ऽनस्तमिते त्वाह गते ऽस्तम् इति जम्बुकः । (१०२।२)

मृतस्य तं परिजनम् ऊचतुस्तौ क्षुधान्वितौ ॥ (१०२।३)

स्वकार्यदक्षिणौ राजन् गृध्रो जम्बुक एव च । (१०३।१)

क्षुत्पिपासापरिश्रान्तौ शास्त्रम् आलम्ब्य जल्पतः ॥ (१०३।२)

तयोर् विज्ञानविदुषोर् द्वयोर् जम्बुकपत्रिणोः । (१०४।१)

वाक्यैर् अमृतकल्पैर् हि प्रातिष्ठन्त व्रजन्ति च ॥ (१०४।२)

शोकदैन्यसमाविष्टा रुदन्तस्तस्थिरे तदा । (१०५।१)

स्वकार्यकुशलाभ्यां ते संभ्राम्यन्ते ह नैपुणात् ॥ (१०५।२)

तथा तयोर् विवदतोर् विज्ञानविदुषोर् द्वयोः । (१०६।१)

बान्धवानां स्थितानां च उपातिष्ठत शंकरः ॥ (१०६।२)

ततस्तान् आह मनुजान् वरदो ऽस्मीति शूलभृत् । (१०७।१)

ते प्रत्यूचुर् इदं वाक्यं दुःखिताः प्रणताः स्थिताः ॥ (१०७।२)

एकपुत्रविहीनानां सर्वेषां जीवितार्थिनाम् । (१०८।१)

पुत्रस्य नो जीवदानाज्जीवितं दातुम् अर्हसि ॥ (१०८।२)

एवम् उक्तः स भगवान् वारिपूर्णेन पाणिना । (१०९।१)

जीवं तस्मै कुमाराय प्रादाद् वर्षशताय वै ॥ (१०९।२)

तथा गोमायुगृध्राभ्याम् अददत् क्षुद्विनाशनम् । (११०।१)

वरं पिनाकी भगवान् सर्वभूतहिते रतः ॥ (११०।२)

ततः प्रणम्य तं देवं श्रेयोहर्षसमन्विताः । (१११।१)

कृतकृत्याः सुखं हृष्टाः प्रातिष्ठन्त तदा विभो ॥ (१११।२)

अनिर्वेदेन दीर्घेण निश्चयेन ध्रुवेण च । (११२।१)

देवदेवप्रसादाच्च क्षिप्रं फलम् अवाप्यते ॥ (११२।२)

पश्य देवस्य संयोगं बान्धवानां च निश्चयम् । (११३।१)

कृपणानां हि रुदतां कृतम् अश्रुप्रमार्जनम् ॥ (११३।२)

पश्य चाल्पेन कालेन निश्चयान्वेषणेन च । (११४।१)

प्रसादं शंकरात् प्राप्य दुःखिताः सुखम् आप्नुवन् ॥ (११४।२)

ते विस्मिताः प्रहृष्टाश्च पुत्रसंजीवनात् पुनः । (११५।१)

बभूवुर् भरतश्रेष्ठ प्रसादाच्छंकरस्य वै ॥ (११५।२)

ततस्ते त्वरिता राजञ् श्रुत्वा शोकम् अघोद्भवम् । (११६।१)

विविशुः पुत्रम् आदाय नगरं हृष्टमानसाः । (११६।२)

एषा बुद्धिः समस्तानां चातुर्वर्ण्ये निदर्शिता ॥ (११६।३)

धर्मार्थमोक्षसंयुक्तम् इतिहासम् इमं शुभम् । (११७।१)

श्रुत्वा मनुष्यः सततम् इह प्रेत्य च मोदते ॥ (११७।२)