वैशंपायन उवाच । (१।१)

एतच्छ्रुत्वा महाबाहुः केशवः प्रहसन्न् इव । (१।२)

अभूतपूर्वं भीमस्य मार्दवोपगतं वचः ॥ (१।३)

गिरेर् इव लघुत्वं तच्छीतत्वम् इव पावके । (२।१)

मत्वा रामानुजः शौरिः शार्ङ्गधन्वा वृकोदरम् ॥ (२।२)

संतेजयंस्तदा वाग्भिर् मातरिश्वेव पावकम् । (३।१)

उवाच भीमम् आसीनं कृपयाभिपरिप्लुतम् ॥ (३।२)

त्वम् अन्यदा भीमसेन युद्धम् एव प्रशंससि । (४।१)

वधाभिनन्दिनः क्रूरान् धार्तराष्ट्रान् मिमर्दिषुः ॥ (४।२)

न च स्वपिषि जागर्षि न्युब्जः शेषे परंतप । (५।१)

घोराम् अशान्तां रुशतीं सदा वाचं प्रभाषसे ॥ (५।२)

निःश्वसन्न् अग्निवर्णेन संतप्तः स्वेन मन्युना । (६।१)

अप्रशान्तमना भीम सधूम इव पावकः ॥ (६।२)

एकान्ते निष्टनञ् शेषे भारार्त इव दुर्बलः । (७।१)

अपि त्वां केचिद् उन्मत्तं मन्यन्ते ऽतद्विदो जनाः ॥ (७।२)

आरुज्य वृक्षान्निर्मूलान् गजः परिभुजन्न् इव । (८।१)

निघ्नन् पद्भिः क्षितिं भीम निष्टनन् परिधावसि ॥ (८।२)

नास्मिञ् जने ऽभिरमसे रहः क्षियसि पाण्डव । (९।१)

नान्यं निशि दिवा वापि कदाचिद् अभिनन्दसि ॥ (९।२)

अकस्मात् स्मयमानश्च रहस्यास्से रुदन्न् इव । (१०।१)

जान्वोर् मूर्धानम् आधाय चिरम् आस्से प्रमीलितः ॥ (१०।२)

भ्रुकुटिं च पुनः कुर्वन्न् ओष्ठौ च विलिहन्न् इव । (११।१)

अभीक्ष्णं दृश्यसे भीम सर्वं तन्मन्युकारितम् ॥ (११।२)

यथा पुरस्तात् सविता दृश्यते शुक्रम् उच्चरन् । (१२।१)

यथा च पश्चान्निर्मुक्तो ध्रुवं पर्येति रश्मिवान् ॥ (१२।२)

तथा सत्यं ब्रवीम्येतन्नास्ति तस्य व्यतिक्रमः । (१३।१)

हन्ताहं गदयाभ्येत्य दुर्योधनम् अमर्षणम् ॥ (१३।२)

इति स्म मध्ये भ्रातॄणां सत्येनालभसे गदाम् । (१४।१)

तस्य ते प्रशमे बुद्धिर् धीयते ऽद्य परंतप ॥ (१४।२)

अहो युद्धप्रतीपानि युद्धकाल उपस्थिते । (१५।१)

पश्यसीवाप्रतीपानि किं त्वां भीर् भीम विन्दति ॥ (१५।२)

अहो पार्थ निमित्तानि विपरीतानि पश्यसि । (१६।१)

स्वप्नान्ते जागरान्ते च तस्मात् प्रशमम् इच्छसि ॥ (१६।२)

अहो नाशंससे किंचित् पुंस्त्वं क्लीब इवात्मनि । (१७।१)

कश्मलेनाभिपन्नो ऽसि तेन ते विकृतं मनः ॥ (१७।२)

उद्वेपते ते हृदयं मनस्ते प्रविषीदति । (१८।१)

ऊरुस्तम्भगृहीतो ऽसि तस्मात् प्रशमम् इच्छसि ॥ (१८।२)

अनित्यं किल मर्त्यस्य चित्तं पार्थ चलाचलम् । (१९।१)

वातवेगप्रचलिता अष्ठीला शाल्मलेर् इव ॥ (१९।२)

तवैषा विकृता बुद्धिर् गवां वाग् इव मानुषी । (२०।१)

मनांसि पाण्डुपुत्राणां मज्जयत्यप्लवान् इव ॥ (२०।२)

इदं मे महद् आश्चर्यं पर्वतस्येव सर्पणम् । (२१।१)

यदीदृशं प्रभाषेथा भीमसेनासमं वचः ॥ (२१।२)

स दृष्ट्वा स्वानि कर्माणि कुले जन्म च भारत । (२२।१)

उत्तिष्ठस्व विषादं मा कृथा वीर स्थिरो भव ॥ (२२।२)

न चैतद् अनुरूपं ते यत् ते ग्लानिर् अरिंदम । (२३।१)

यद् ओजसा न लभते क्षत्रियो न तद् अश्नुते ॥ (२३।२)