भीष्म उवाच । (१।१)

एवम् उक्तो मतङ्गस्तु संशितात्मा यतव्रतः । (१।२)

अतिष्ठद् एकपादेन वर्षाणां शतम् अच्युत ॥ (१।३)

तम् उवाच ततः शक्रः पुनर् एव महायशाः । (२।१)

मतङ्ग परमं स्थानं प्रार्थयन्न् अतिदुर्लभम् ॥ (२।२)

मा कृथाः साहसं पुत्र नैष धर्मपथस्तव । (३।१)

अप्राप्यं प्रार्थयानो हि नचिराद् विनशिष्यसि ॥ (३।२)

मतङ्ग परमं स्थानं वार्यमाणो मया सकृत् । (४।१)

चिकीर्षस्येव तपसा सर्वथा न भविष्यसि ॥ (४।२)

तिर्यग्योनिगतः सर्वो मानुष्यं यदि गच्छति । (५।१)

स जायते पुल्कसो वा चण्डालो वा कदाचन ॥ (५।२)

पुंश्चलः पापयोनिर् वा यः कश्चिद् इह लक्ष्यते । (६।१)

स तस्याम् एव सुचिरं मतङ्ग परिवर्तते ॥ (६।२)

ततो दशगुणे काले लभते शूद्रताम् अपि । (७।१)

शूद्रयोनावपि ततो बहुशः परिवर्तते ॥ (७।२)

ततस्त्रिंशद्गुणे काले लभते वैश्यताम् अपि । (८।१)

वैश्यतायां चिरं कालं तत्रैव परिवर्तते ॥ (८।२)

ततः षष्टिगुणे काले राजन्यो नाम जायते । (९।१)

राजन्यत्वे चिरं कालं तत्रैव परिवर्तते ॥ (९।२)

ततः षष्टिगुणे काले लभते ब्रह्मबन्धुताम् । (१०।१)

ब्रह्मबन्धुश्चिरं कालं तत्रैव परिवर्तते ॥ (१०।२)

ततस्तु द्विशते काले लभते काण्डपृष्ठताम् । (११।१)

काण्डपृष्ठश्चिरं कालं तत्रैव परिवर्तते ॥ (११।२)

ततस्तु त्रिशते काले लभते द्विजताम् अपि । (१२।१)

तां च प्राप्य चिरं कालं तत्रैव परिवर्तते ॥ (१२।२)

ततश्चतुःशते काले श्रोत्रियो नाम जायते । (१३।१)

श्रोत्रियत्वे चिरं कालं तत्रैव परिवर्तते ॥ (१३।२)

तदैव क्रोधहर्षौ च कामद्वेषौ च पुत्रक । (१४।१)

अतिमानातिवादौ तम् आविशन्ति द्विजाधमम् ॥ (१४।२)

तांश्चेज्जयति शत्रून् स तदा प्राप्नोति सद्गतिम् । (१५।१)

अथ ते वै जयन्त्येनं तालाग्राद् इव पात्यते ॥ (१५।२)

मतङ्ग सम्प्रधार्यैतद् यद् अहं त्वाम् अचूचुदम् । (१६।१)

वृणीष्व कामम् अन्यं त्वं ब्राह्मण्यं हि सुदुर्लभम् ॥ (१६।२)