भीष्म उवाच । (१।१)

रोचमानो महाराज पाण्डवानां महारथः । (१।२)

योत्स्यते ऽमरवत् संख्ये परसैन्येषु भारत ॥ (१।३)

पुरुजित् कुन्तिभोजश्च महेष्वासो महाबलः । (२।१)

मातुलो भीमसेनस्य स च मे ऽतिरथो मतः ॥ (२।२)

एष वीरो महेष्वासः कृती च निपुणश्च ह । (३।१)

चित्रयोधी च शक्तश्च मतो मे रथपुंगवः ॥ (३।२)

स योत्स्यति हि विक्रम्य मघवान् इव दानवैः । (४।१)

योधाश्चास्य परिख्याताः सर्वे युद्धविशारदाः ॥ (४।२)

भागिनेयकृते वीरः स करिष्यति संगरे । (५।१)

सुमहत् कर्म पाण्डूनां स्थितः प्रियहिते नृपः ॥ (५।२)

भैमसेनिर् महाराज हैडिम्बो राक्षसेश्वरः । (६।१)

मतो मे बहुमायावी रथयूथपयूथपः ॥ (६।२)

योत्स्यते समरे तात मायाभिः समरप्रियः । (७।१)

ये चास्य राक्षसाः शूराः सचिवा वशवर्तिनः ॥ (७।२)

एते चान्ये च बहवो नानाजनपदेश्वराः । (८।१)

समेताः पाण्डवस्यार्थे वासुदेवपुरोगमाः ॥ (८।२)

एते प्राधान्यतो राजन् पाण्डवस्य महात्मनः । (९।१)

रथाश्चातिरथाश्चैव ये चाप्यर्धरथा मताः ॥ (९।२)

नेष्यन्ति समरे सेनां भीमां यौधिष्ठिरीं नृप । (१०।१)

महेन्द्रेणेव वीरेण पाल्यमानां किरीटिना ॥ (१०।२)

तैर् अहं समरे वीर त्वाम् आयद्भिर् जयैषिभिः । (११।१)

योत्स्यामि जयम् आकाङ्क्षन्न् अथवा निधनं रणे ॥ (११।२)

पार्थं च वासुदेवं च चक्रगाण्डीवधारिणौ । (१२।१)

संध्यागताविवार्केन्दू समेष्ये पुरुषोत्तमौ ॥ (१२।२)

ये चैव ते रथोदाराः पाण्डुपुत्रस्य सैनिकाः । (१३।१)

सहसैन्यान् अहं तांश्च प्रतीयां रणमूर्धनि ॥ (१३।२)

एते रथाश्चातिरथाश्च तुभ्यं यथाप्रधानं नृप कीर्तिता मया । (१४।१)

तथा राजन्न् अर्धरथाश्च केचित् तथैव तेषाम् अपि कौरवेन्द्र ॥ (१४।२)

अर्जुनं वासुदेवं च ये चान्ये तत्र पार्थिवाः । (१५।१)

सर्वान् आवारयिष्यामि यावद् द्रक्ष्यामि भारत ॥ (१५।२)

पाञ्चाल्यं तु महाबाहो नाहं हन्यां शिखण्डिनम् । (१६।१)

उद्यतेषुम् अभिप्रेक्ष्य प्रतियुध्यन्तम् आहवे ॥ (१६।२)

लोकस्तद् वेद यद् अहं पितुः प्रियचिकीर्षया । (१७।१)

प्राप्तं राज्यं परित्यज्य ब्रह्मचर्ये धृतव्रतः ॥ (१७।२)

चित्राङ्गदं कौरवाणाम् अहं राज्ये ऽभ्यषेचयम् । (१८।१)

विचित्रवीर्यं च शिशुं यौवराज्ये ऽभ्यषेचयम् ॥ (१८।२)

देवव्रतत्वं विख्याप्य पृथिव्यां सर्वराजसु । (१९।१)

नैव हन्यां स्त्रियं जातु न स्त्रीपूर्वं कथंचन ॥ (१९।२)

स हि स्त्रीपूर्वको राजञ् शिखण्डी यदि ते श्रुतः । (२०।१)

कन्या भूत्वा पुमाञ् जातो न योत्स्ये तेन भारत ॥ (२०।२)

सर्वांस्त्वन्यान् हनिष्यामि पार्थिवान् भरतर्षभ । (२१।१)

यान् समेष्यामि समरे न तु कुन्तीसुतान्नृप ॥ (२१।२)