MBh, 4, 65
Select a line for its word-by-word analysis.
निषेदुः पावकप्रख्याः सर्वे धिष्ण्येष्विवाग्नयः ॥ (३।२)
niṣeduḥ pāvakaprakhyāḥ sarve dhiṣṇyeṣvivāgnayaḥ ||
श्रीमतः पाण्डवान् दृष्ट्वा ज्वलतः पावकान् इव । (५।१)
śrīmataḥ pāṇḍavān dṛṣṭvā jvalataḥ pāvakān iva |
अथ मत्स्यो ऽब्रवीत् कङ्कं देवरूपम् अवस्थितम् । (५।२)
atha matsyo 'bravīt kaṅkaṃ devarūpam avasthitam |
स किलाक्षातिवापस् त्वं सभास्तारो मया कृतः । (६।१)
sa kilākṣātivāpas tvaṃ sabhāstāro mayā kṛtaḥ |
स्मयमानो ऽर्जुनो राजन्न् इदं वचनम् अब्रवीत् ॥ (७।२)
smayamāno 'rjuno rājann idaṃ vacanam abravīt ||
इन्द्रस्याप्यासनं राजन्न् अयम् आरोढुम् अर्हति । (८।१)
indrasyāpyāsanaṃ rājann ayam āroḍhum arhati |
ब्रह्मण्यः श्रुतवांस्त्यागी यज्ञशीलो दृढव्रतः ॥ (८।२)
brahmaṇyaḥ śrutavāṃstyāgī yajñaśīlo dṛḍhavrataḥ ||
अयं कुरूणाम् ऋषभः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः । (९।१)
ayaṃ kurūṇām ṛṣabhaḥ kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ |
अस्य कीर्तिः स्थिता लोके सूर्यस्येवोद्यतः प्रभा ॥ (९।२)
asya kīrtiḥ sthitā loke sūryasyevodyataḥ prabhā ||
संसरन्ति दिशः सर्वा यशसो ऽस्य गभस्तयः । (१०।१)
saṃsaranti diśaḥ sarvā yaśaso 'sya gabhastayaḥ |
अन्वयुः पृष्ठतो राजन् यावद् अध्यावसत् कुरून् ॥ (११।२)
anvayuḥ pṛṣṭhato rājan yāvad adhyāvasat kurūn ||
त्रिंशद् एनं सहस्राणि रथाः काञ्चनमालिनः । (१२।१)
triṃśad enaṃ sahasrāṇi rathāḥ kāñcanamālinaḥ |
सदश्वैर् उपसंपन्नाः पृष्ठतो ऽनुययुः सदा ॥ (१२।२)
sadaśvair upasaṃpannāḥ pṛṣṭhato 'nuyayuḥ sadā ||
अस्तुवन्मागधैः सार्धं पुरा शक्रम् इवर्षयः ॥ (१३।२)
astuvanmāgadhaiḥ sārdhaṃ purā śakram ivarṣayaḥ ||
सर्वे च राजन् राजानो धनेश्वरम् इवामराः ॥ (१४।२)
sarve ca rājan rājāno dhaneśvaram ivāmarāḥ ||
वैश्यान् इव महाराज विवशान् स्ववशान् अपि ॥ (१५।२)
vaiśyān iva mahārāja vivaśān svavaśān api ||
एष वृद्धान् अनाथांश्च व्यङ्गान् पङ्गूंश्च मानवान् । (१७।१)
eṣa vṛddhān anāthāṃśca vyaṅgān paṅgūṃśca mānavān |
पुत्रवत् पालयामास प्रजा धर्मेण चाभिभो ॥ (१७।२)
putravat pālayāmāsa prajā dharmeṇa cābhibho ||
महाप्रसादो ब्रह्मण्यः सत्यवादी च पार्थिवः ॥ (१८।२)
mahāprasādo brahmaṇyaḥ satyavādī ca pārthivaḥ ||
न शक्यन्ते ह्यस्य गुणाः प्रसंख्यातुं नरेश्वर । (२०।१)
na śakyante hyasya guṇāḥ prasaṃkhyātuṃ nareśvara |
एष धर्मपरो नित्यम् आनृशंस्यश्च पाण्डवः ॥ (२०।२)
eṣa dharmaparo nityam ānṛśaṃsyaśca pāṇḍavaḥ ||
एवंयुक्तो महाराजः पाण्डवः पार्थिवर्षभः । (२१।१)
evaṃyukto mahārājaḥ pāṇḍavaḥ pārthivarṣabhaḥ |
कथं नार्हति राजार्हम् आसनं पृथिवीपतिः ॥ (२१।२)
kathaṃ nārhati rājārham āsanaṃ pṛthivīpatiḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.