धृतराष्ट्र उवाच । (१।१)

द्वैधीभवति मे चित्तं ह्रिया तुष्ट्या च संजय । (१।२)

मम पुत्रस्य यत् सैन्यं सौभद्रः समवारयत् ॥ (१।३)

विस्तरेणैव मे शंस सर्वं गावल्गणे पुनः । (२।१)

विक्रीडितं कुमारस्य स्कन्दस्येवासुरैः सह ॥ (२।२)

संजय उवाच । (३।१)

हन्त ते सम्प्रवक्ष्यामि विमर्दम् अतिदारुणम् । (३।२)

एकस्य च बहूनां च यथासीत् तुमुलो रणः ॥ (३।३)

अभिमन्युः कृतोत्साहः कृतोत्साहान् अरिंदमान् । (४।१)

रथस्थो रथिनः सर्वांस्तावकान् अप्यहर्षयत् ॥ (४।२)

द्रोणं कर्णं कृपं शल्यं द्रौणिं भोजं बृहद्बलम् । (५।१)

दुर्योधनं सौमदत्तिं शकुनिं च महाबलम् ॥ (५।२)

नानानृपान्नृपसुतान् सैन्यानि विविधानि च । (६।१)

अलातचक्रवत् सर्वांश्चरन् बाणैः समभ्ययात् ॥ (६।२)

निघ्नन्न् अमित्रान् सौभद्रः परमास्त्रः प्रतापवान् । (७।१)

अदर्शयत तेजस्वी दिक्षु सर्वासु भारत ॥ (७।२)

तद् दृष्ट्वा चरितं तस्य सौभद्रस्यामितौजसः । (८।१)

समकम्पन्त सैन्यानि त्वदीयानि पुनः पुनः ॥ (८।२)

अथाब्रवीन्महाप्राज्ञो भारद्वाजः प्रतापवान् । (९।१)

हर्षेणोत्फुल्लनयनः कृपम् आभाष्य सत्वरम् ॥ (९।२)

घट्टयन्न् इव मर्माणि तव पुत्रस्य मारिष । (१०।१)

अभिमन्युं रणे दृष्ट्वा तदा रणविशारदम् ॥ (१०।२)

एष गच्छति सौभद्रः पार्थानाम् अग्रतो युवा । (११।१)

नन्दयन् सुहृदः सर्वान् राजानं च युधिष्ठिरम् ॥ (११।२)

नकुलं सहदेवं च भीमसेनं च पाण्डवम् । (१२।१)

बन्धून् संबन्धिनश्चान्यान्मध्यस्थान् सुहृदस्तथा ॥ (१२।२)

नास्य युद्धे समं मन्ये कंचिद् अन्यं धनुर्धरम् । (१३।१)

इच्छन् हन्याद् इमां सेनां किमर्थम् अपि नेच्छति ॥ (१३।२)

द्रोणस्य प्रीतिसंयुक्तं श्रुत्वा वाक्यं तवात्मजः । (१४।१)

आर्जुनिं प्रति संक्रुद्धो द्रोणं दृष्ट्वा स्मयन्न् इव ॥ (१४।२)

अथ दुर्योधनः कर्णम् अब्रवीद् बाह्लिकं कृपम् । (१५।१)

दुःशासनं मद्रराजं तांस्तांश्चान्यान्महारथान् ॥ (१५।२)

सर्वमूर्धावसिक्तानाम् आचार्यो ब्रह्मवित्तमः । (१६।१)

अर्जुनस्य सुतं मूढं नाभिहन्तुम् इहेच्छति ॥ (१६।२)

न ह्यस्य समरे मुच्येद् अन्तको ऽप्याततायिनः । (१७।१)

किम् अङ्ग पुनर् एवान्यो मर्त्यः सत्यं ब्रवीमि वः ॥ (१७।२)

अर्जुनस्य सुतं त्वेष शिष्यत्वाद् अभिरक्षति । (१८।१)

पुत्राः शिष्याश्च दयितास्तद् अपत्यं च धर्मिणाम् ॥ (१८।२)

संरक्ष्यमाणो द्रोणेन मन्यते वीर्यम् आत्मनः । (१९।१)

आत्मसंभावितो मूढस्तं प्रमथ्नीत माचिरम् ॥ (१९।२)

एवम् उक्तास्तु ते राज्ञा सात्वतीपुत्रम् अभ्ययुः । (२०।१)

संरब्धास्तं जिघांसन्तो भारद्वाजस्य पश्यतः ॥ (२०।२)

दुःशासनस्तु तच्छ्रुत्वा दुर्योधनवचस्तदा । (२१।१)

अब्रवीत् कुरुशार्दूलो दुर्योधनम् इदं वचः ॥ (२१।२)

अहम् एनं हनिष्यामि महाराज ब्रवीमि ते । (२२।१)

मिषतां पाण्डुपुत्राणां पाञ्चालानां च पश्यताम् । (२२।२)

ग्रसिष्याम्यद्य सौभद्रं यथा राहुर् दिवाकरम् ॥ (२२।३)

उत्क्रुश्य चाब्रवीद् वाक्यं कुरुराजम् इदं पुनः । (२३।१)

श्रुत्वा कृष्णौ मया ग्रस्तं सौभद्रम् अतिमानिनौ । (२३।२)

गमिष्यतः प्रेतलोकं जीवलोकान्न संशयः ॥ (२३।३)

तौ च श्रुत्वा मृतौ व्यक्तं पाण्डोः क्षेत्रोद्भवाः सुताः । (२४।१)

एकाह्ना ससुहृद्वर्गाः क्लैब्याद्धास्यन्ति जीवितम् ॥ (२४।२)

तस्माद् अस्मिन् हते शत्रौ हताः सर्वे ऽहितास्तव । (२५।१)

शिवेन ध्याहि मा राजन्न् एष हन्मि रिपुं तव ॥ (२५।२)

एवम् उक्त्वा नदन् राजन् पुत्रो दुःशासनस्तव । (२६।१)

सौभद्रम् अभ्ययात् क्रुद्धः शरवर्षैर् अवाकिरन् ॥ (२६।२)

तम् अभिक्रुद्धम् आयान्तं तव पुत्रम् अरिंदमः । (२७।१)

अभिमन्युः शरैस्तीक्ष्णैः षड्विंशत्या समर्पयत् ॥ (२७।२)

दुःशासनस्तु संक्रुद्धः प्रभिन्न इव कुञ्जरः । (२८।१)

अयोधयत सौभद्रम् अभिमन्युश्च तं रणे ॥ (२८।२)

तौ मण्डलानि चित्राणि रथाभ्यां सव्यदक्षिणम् । (२९।१)

चरमाणावयुध्येतां रथशिक्षाविशारदौ ॥ (२९।२)

अथ पणवमृदङ्गदुन्दुभीनां कृकरमहानकभेरिझर्झराणाम् । (३०।१)

निनदम् अतिभृशं नराः प्रचक्रुर् लवणजलोद्भवसिंहनादमिश्रम् ॥ (३०।२)