नारद उवाच । (१।१)

विनीय दुःखम् अबला सा त्वतीवायतेक्षणा । (१।२)

उवाच प्राञ्जलिर् भूत्वा लतेवावर्जिता तदा ॥ (१।३)

त्वया सृष्टा कथं नारी मादृशी वदतां वर । (२।१)

रौद्रकर्माभिजायेत सर्वप्राणिभयंकरी ॥ (२।२)

बिभेम्यहम् अधर्मस्य धर्म्यम् आदिश कर्म मे । (३।१)

त्वं मां भीताम् अवेक्षस्व शिवेनेश्वर चक्षुषा ॥ (३।२)

बालान् वृद्धान् वयःस्थांश्च न हरेयम् अनागसः । (४।१)

प्राणिनः प्राणिनाम् ईश नमस्ते ऽभिप्रसीद मे ॥ (४।२)

प्रियान् पुत्रान् वयस्यांश्च भ्रातॄन्मातॄः पितॄन् अपि । (५।१)

अपध्यास्यन्ति यद् देव मृतांस्तेषां बिभेम्यहम् ॥ (५।२)

कृपणाश्रुपरिक्लेदो दहेन्मां शाश्वतीः समाः । (६।१)

तेभ्यो ऽहं बलवद् भीता शरणं त्वाम् उपागता ॥ (६।२)

यमस्य भवने देव यात्यन्ते पापकर्मिणः । (७।१)

प्रसादये त्वा वरद प्रसादं कुरु मे प्रभो ॥ (७।२)

एतम् इच्छाम्यहं कामं त्वत्तो लोकपितामह । (८।१)

इच्छेयं त्वत्प्रसादाच्च तपस्तप्तुं सुरेश्वर ॥ (८।२)

पितामह उवाच । (९।१)

मृत्यो संकल्पिता मे त्वं प्रजासंहारहेतुना । (९।२)

गच्छ संहर सर्वास्त्वं प्रजा मा च विचारय ॥ (९।३)

एतद् एवम् अवश्यं हि भविता नैतद् अन्यथा । (१०।१)

क्रियताम् अनवद्याङ्गि यथोक्तं मद्वचो ऽनघे ॥ (१०।२)

नारद उवाच । (११।१)

एवम् उक्ता महाबाहो मृत्युः परपुरंजय । (११।२)

न व्याजहार तस्थौ च प्रह्वा भगवदुन्मुखी ॥ (११।३)

पुनः पुनर् अथोक्ता सा गतसत्त्वेव भामिनी । (१२।१)

तूष्णीम् आसीत् ततो देवो देवानाम् ईश्वरेश्वरः ॥ (१२।२)

प्रससाद किल ब्रह्मा स्वयम् एवात्मनात्मवान् । (१३।१)

स्मयमानश्च लोकेशो लोकान् सर्वान् अवैक्षत ॥ (१३।२)

निवृत्तरोषे तस्मिंस्तु भगवत्यपराजिते । (१४।१)

सा कन्यापजगामास्य समीपाद् इति नः श्रुतम् ॥ (१४।२)

अपसृत्याप्रतिश्रुत्य प्रजासंहरणं तदा । (१५।१)

त्वरमाणेव राजेन्द्र मृत्युर् धेनुकम् अभ्ययात् ॥ (१५।२)

सा तत्र परमं देवी तपो ऽचरत दुश्चरम् । (१६।१)

समा ह्येकपदे तस्थौ दश पद्मानि पञ्च च ॥ (१६।२)

तां तथा कुर्वतीं तत्र तपः परमदुश्चरम् । (१७।१)

पुनर् एव महातेजा ब्रह्मा वचनम् अब्रवीत् ॥ (१७।२)

कुरुष्व मे वचो मृत्यो तद् अनादृत्य सत्वरा । (१८।१)

तथैवैकपदे तात पुनर् अन्यानि सप्त सा ॥ (१८।२)

तस्थौ पद्मानि षट् चैव पञ्च द्वे चैव मानद । (१९।१)

भूयः पद्मायुतं तात मृगैः सह चचार सा ॥ (१९।२)

पुनर् गत्वा ततो राजन्मौनम् आतिष्ठद् उत्तमम् । (२०।१)

अप्सु वर्षसहस्राणि सप्त चैकं च पार्थिव ॥ (२०।२)

ततो जगाम सा कन्या कौशिकीं भरतर्षभ । (२१।१)

तत्र वायुजलाहारा चचार नियमं पुनः ॥ (२१।२)

ततो ययौ महाभागा गङ्गां मेरुं च केवलम् । (२२।१)

तस्थौ दार्विव निश्चेष्टा भूतानां हितकाम्यया ॥ (२२।२)

ततो हिमवतो मूर्ध्नि यत्र देवाः समीजिरे । (२३।१)

तत्राङ्गुष्ठेन राजेन्द्र निखर्वम् अपरं ततः । (२३।२)

तस्थौ पितामहं चैव तोषयामास यत्नतः ॥ (२३।३)

ततस्ताम् अब्रवीत् तत्र लोकानां प्रभवाप्ययः । (२४।१)

किम् इदं वर्तते पुत्रि क्रियतां तद् वचो मम ॥ (२४।२)

ततो ऽब्रवीत् पुनर् मृत्युर् भगवन्तं पितामहम् । (२५।१)

न हरेयं प्रजा देव पुनस्त्वाहं प्रसादये ॥ (२५।२)

ताम् अधर्मभयत्रस्तां पुनर् एव च याचतीम् । (२६।१)

तदाब्रवीद् देवदेवो निगृह्येदं वचस्ततः ॥ (२६।२)

अधर्मो नास्ति ते मृत्यो संयच्छेमाः प्रजाः शुभे । (२७।१)

मया ह्युक्तं मृषा भद्रे भविता नेह किंचन ॥ (२७।२)

धर्मः सनातनश्च त्वाम् इहैवानुप्रवेक्ष्यते । (२८।१)

अहं च विबुधाश्चैव त्वद्धिते निरताः सदा ॥ (२८।२)

इमम् अन्यं च ते कामं ददामि मनसेप्सितम् । (२९।१)

न त्वा दोषेण यास्यन्ति व्याधिसंपीडिताः प्रजाः ॥ (२९।२)

पुरुषेषु च रूपेण पुरुषस्त्वं भविष्यसि । (३०।१)

स्त्रीषु स्त्रीरूपिणी चैव तृतीयेषु नपुंसकम् ॥ (३०।२)

सैवम् उक्ता महाराज कृताञ्जलिर् उवाच ह । (३१।१)

पुनर् एव महात्मानं नेति देवेशम् अव्ययम् ॥ (३१।२)

ताम् अब्रवीत् तदा देवो मृत्यो संहर मानवान् । (३२।१)

अधर्मस्ते न भविता तथा ध्यास्याम्यहं शुभे ॥ (३२।२)

यान् अश्रुबिन्दून् पतितान् अपश्यं ये पाणिभ्यां धारितास्ते पुरस्तात् । (३३।१)

ते व्याधयो मानवान् घोररूपाः प्राप्ते काले पीडयिष्यन्ति मृत्यो ॥ (३३।२)

सर्वेषां त्वं प्राणिनाम् अन्तकाले कामक्रोधौ सहितौ योजयेथाः । (३४।१)

एवं धर्मस्त्वाम् उपैष्यत्यमेयो न चाधर्मं लप्स्यसे तुल्यवृत्तिः ॥ (३४।२)

एवं धर्मं पालयिष्यस्यथोक्तं न चात्मानं मज्जयिष्यस्यधर्मे । (३५।१)

तस्मात् कामं रोचयाभ्यागतं त्वं संयोज्याथो संहरस्वेह जन्तून् ॥ (३५।२)

सा वै तदा मृत्युसंज्ञापदेशाच् छापाद् भीता बाढम् इत्यब्रवीत् तम् । (३६।१)

अथो प्राणान् प्राणिनाम् अन्तकाले कामक्रोधौ प्राप्य निर्मोह्य हन्ति ॥ (३६।२)

मृत्योर् ये ते व्याधयश्चाश्रुपाता मनुष्याणां रुज्यते यैः शरीरम् । (३७।१)

सर्वेषां वै प्राणिनां प्राणनान्ते तस्माच्छोकं मा कृथा बुध्य बुद्ध्या ॥ (३७।२)

सर्वे देवाः प्राणिनां प्राणनान्ते गत्वा वृत्ताः संनिवृत्तास्तथैव । (३८।१)

एवं सर्वे मानवाः प्राणनान्ते गत्वावृत्ता देववद् राजसिंह ॥ (३८।२)

वायुर् भीमो भीमनादो महौजाः सर्वेषां च प्राणिनां प्राणभूतः । (३९।१)

नानावृत्तिर् देहिनां देहभेदे तस्माद् वायुर् देवदेवो विशिष्टः ॥ (३९।२)

सर्वे देवा मर्त्यसंज्ञाविशिष्टाः सर्वे मर्त्या देवसंज्ञाविशिष्टाः । (४०।१)

तस्मात् पुत्रं मा शुचो राजसिंह पुत्रः स्वर्गं प्राप्य ते मोदते ह ॥ (४०।२)

एवं मृत्युर् देवसृष्टा प्रजानां प्राप्ते काले संहरन्ती यथावत् । (४१।१)

तस्याश्चैव व्याधयस्ते ऽश्रुपाताः प्राप्ते काले संहरन्तीह जन्तून् ॥ (४१।२)