लोमश उवाच । (१।१)

यः कथ्यते मन्त्रविद् अग्र्यबुद्धिर् औद्दालकिः श्वेतकेतुः पृथिव्याम् । (१।२)

तस्याश्रमं पश्य नरेन्द्र पुण्यं सदाफलैर् उपपन्नं महीजैः ॥ (१।३)

साक्षाद् अत्र श्वेतकेतुर् ददर्श सरस्वतीं मानुषदेहरूपाम् । (२।१)

वेत्स्यामि वाणीम् इति सम्प्रवृत्तां सरस्वतीं श्वेतकेतुर् बभाषे ॥ (२।२)

तस्मिन् काले ब्रह्मविदां वरिष्ठावास्तां तदा मातुलभागिनेयौ । (३।१)

अष्टावक्रश् चैव कहोडसूनुर् औद्दालकिः श्वेतकेतुश् च राजन् ॥ (३।२)

विदेहराजस्य महीपतेस् तौ विप्रावुभौ मातुलभागिनेयौ । (४।१)

प्रविश्य यज्ञायतनं विवादे बन्दिं निजग्राहतुर् अप्रमेयम् ॥ (४।२)

युधिष्ठिर उवाच । (५।१)

कथंप्रभावः स बभूव विप्रस् तथायुक्तं यो निजग्राह बन्दिम् । (५।२)

अष्टावक्रः केन चासौ बभूव तत् सर्वं मे लोमश शंस तत्त्वम् ॥ (५।३)

लोमश उवाच । (६।१)

उद्दालकस्य नियतः शिष्य एको नाम्ना कहोडेति बभूव राजन् । (६।२)

शुश्रूषुर् आचार्यवशानुवर्ती दीर्घं कालं सो ऽध्ययनं चकार ॥ (६।३)

तं वै विप्राः पर्यभवंश् च शिष्यास् तं च ज्ञात्वा विप्रकारं गुरुः सः । (७।१)

तस्मै प्रादात् सद्य एव श्रुतं च भार्यां च वै दुहितरं स्वां सुजाताम् ॥ (७।२)

तस्या गर्भः समभवद् अग्निकल्पः सो ऽधीयानं पितरम् अथाभ्युवाच । (८।१)

सर्वां रात्रिम् अध्ययनं करोषि नेदं पितः सम्यग् इवोपवर्तते ॥ (८।२)

उपालब्धः शिष्यमध्ये महर्षिः स तं कोपाद् उदरस्थं शशाप । (९।१)

यस्मात् कुक्षौ वर्तमानो ब्रवीषि तस्माद् वक्रो भवितास्यष्टकृत्वः ॥ (९।२)

स वै तथा वक्र एवाभ्यजायद् अष्टावक्रः प्रथितो वै महर्षिः । (१०।१)

तस्यासीद् वै मातुलः श्वेतकेतुः स तेन तुल्यो वयसा बभूव ॥ (१०।२)

सम्पीड्यमाना तु तदा सुजाता विवर्धमानेन सुतेन कुक्षौ । (११।१)

उवाच भर्तारम् इदं रहोगता प्रसाद्य हीनं वसुना धनार्थिनी ॥ (११।२)

कथं करिष्याम्यधना महर्षे मासश् चायं दशमो वर्तते मे । (१२।१)

न चास्ति ते वसु किंचित् प्रजाता येनाहम् एताम् आपदं निस्तरेयम् ॥ (१२।२)

उक्तस् त्वेवं भार्यया वै कहोडो वित्तस्यार्थे जनकम् अथाभ्यगच्छत् । (१३।१)

स वै तदा वादविदा निगृह्य निमज्जितो बन्दिनेहाप्सु विप्रः ॥ (१३।२)

उद्दालकस् तं तु तदा निशम्य सूतेन वादे ऽप्सु तथा निमज्जितम् । (१४।१)

उवाच तां तत्र ततः सुजाताम् अष्टावक्रे गूहितव्यो ऽयम् अर्थः ॥ (१४।२)

ररक्ष सा चाप्यति तं सुमन्त्रं जातो ऽप्य् एवं न स शुश्राव विप्रः । (१५।१)

उद्दालकं पितृवच्चापि मेने अष्टावक्रो भ्रातृवच्छ्वेतकेतुम् ॥ (१५।२)

ततो वर्षे द्वादशे श्वेतकेतुर् अष्टावक्रं पितुर् अङ्के निषण्णम् । (१६।१)

अपाकर्षद् गृह्य पाणौ रुदन्तं नायं तवाङ्कः पितुर् इत्युक्तवांश् च ॥ (१६।२)

यत् तेनोक्तं दुरुक्तं तत् तदानीं हृदि स्थितं तस्य सुदुःखम् आसीत् । (१७।१)

गृहं गत्वा मातरं रोदमानः पप्रच्छेदं क्व नु तातो ममेति ॥ (१७।२)

ततः सुजाता परमार्तरूपा शापाद् भीता सर्वम् एवाचचक्षे । (१८।१)

तद् वै तत्त्वं सर्वम् आज्ञाय मातुर् इत्यब्रवीच्छ्वेतकेतुं स विप्रः ॥ (१८।२)

गच्छाव यज्ञं जनकस्य राज्ञो बह्वाश्चर्यः श्रूयते तस्य यज्ञः । (१९।१)

श्रोष्यावो ऽत्र ब्राह्मणानां विवादम् अन्नं चाग्र्यं तत्र भोक्ष्यावहे च । (१९।२)

विचक्षणत्वं च भविष्यते नौ शिवश् च सौम्यश् च हि ब्रह्मघोषः ॥ (१९।३)

तौ जग्मतुर् मातुलभागिनेयौ यज्ञं समृद्धं जनकस्य राज्ञः । (२०।१)

अष्टावक्रः पथि राज्ञा समेत्य उत्सार्यमाणो वाक्यम् इदं जगाद ॥ (२०।२)