MBh, 1, 225
Select a line for its word-by-word analysis.
युष्माकं परिरक्षार्थं विज्ञप्तो ज्वलनो मया । (१।२)
yuṣmākaṃ parirakṣārthaṃ vijñapto jvalano mayā |
अग्निना च तथेत्य् एवं पूर्वम् एव प्रतिश्रुतम् ॥ (१।३)
agninā ca tathety evaṃ pūrvam eva pratiśrutam ||
अग्नेर् वचनम् आज्ञाय मातुर् धर्मज्ञतां च वः । (२।१)
agner vacanam ājñāya mātur dharmajñatāṃ ca vaḥ |
युष्माकं च परं वीर्यं नाहं पूर्वम् इहागतः ॥ (२।२)
yuṣmākaṃ ca paraṃ vīryaṃ nāhaṃ pūrvam ihāgataḥ ||
न संतापो हि वः कार्यः पुत्रका मरणं प्रति । (३।१)
na saṃtāpo hi vaḥ kāryaḥ putrakā maraṇaṃ prati |
ऋषीन् वेद हुताशो ऽपि ब्रह्म तद् विदितं च वः ॥ (३।२)
ṛṣīn veda hutāśo 'pi brahma tad viditaṃ ca vaḥ ||
एवम् आश्वास्य पुत्रान् स भार्यां चादाय भारत । (४।२)
evam āśvāsya putrān sa bhāryāṃ cādāya bhārata |
भगवान् अपि तिग्मांशुः समिद्धं खाण्डवं वनम् । (५।१)
bhagavān api tigmāṃśuḥ samiddhaṃ khāṇḍavaṃ vanam |
अगच्छत् परमां तृप्तिं दर्शयामास चार्जुनम् ॥ (६।२)
agacchat paramāṃ tṛptiṃ darśayāmāsa cārjunam ||
ततो ऽन्तरिक्षाद् भगवान् अवतीर्य सुरेश्वरः । (७।१)
tato 'ntarikṣād bhagavān avatīrya sureśvaraḥ |
मरुद्गणवृतः पार्थं माधवं चाब्रवीद् इदम् ॥ (७।२)
marudgaṇavṛtaḥ pārthaṃ mādhavaṃ cābravīd idam ||
कृतं युवाभ्यां कर्मेदम् अमरैर् अपि दुष्करम् । (८।१)
kṛtaṃ yuvābhyāṃ karmedam amarair api duṣkaram |
वरान् वृणीतं तुष्टो ऽस्मि दुर्लभान् अप्य् अमानुषान् ॥ (८।२)
varān vṛṇītaṃ tuṣṭo 'smi durlabhān apy amānuṣān ||
पार्थस् तु वरयामास शक्राद् अस्त्राणि सर्वशः । (९।१)
pārthas tu varayāmāsa śakrād astrāṇi sarvaśaḥ |
ग्रहीतुं तच्च शक्रो ऽस्य तदा कालं चकार ह ॥ (९।२)
grahītuṃ tacca śakro 'sya tadā kālaṃ cakāra ha ||
तुभ्यं तदा प्रदास्यामि पाण्डवास्त्राणि सर्वशः ॥ (१०।२)
tubhyaṃ tadā pradāsyāmi pāṇḍavāstrāṇi sarvaśaḥ ||
वासुदेवो ऽपि जग्राह प्रीतिं पार्थेन शाश्वतीम् । (१३।१)
vāsudevo 'pi jagrāha prītiṃ pārthena śāśvatīm |
ददौ च तस्मै देवेन्द्रस् तं वरं प्रीतिमांस् तदा ॥ (१३।२)
dadau ca tasmai devendras taṃ varaṃ prītimāṃs tadā ||
दत्त्वा ताभ्यां वरं प्रीतः सह देवैर् मरुत्पतिः । (१४।१)
dattvā tābhyāṃ varaṃ prītaḥ saha devair marutpatiḥ |
पावकश् चापि तं दावं दग्ध्वा समृगपक्षिणम् । (१५।१)
pāvakaś cāpi taṃ dāvaṃ dagdhvā samṛgapakṣiṇam |
जग्ध्वा मांसानि पीत्वा च मेदांसि रुधिराणि च । (१६।१)
jagdhvā māṃsāni pītvā ca medāṃsi rudhirāṇi ca |
युक्तः परमया प्रीत्या तावुवाच विशां पते ॥ (१६।२)
yuktaḥ paramayā prītyā tāvuvāca viśāṃ pate ||
युवाभ्यां पुरुषाग्र्याभ्यां तर्पितो ऽस्मि यथासुखम् । (१७।१)
yuvābhyāṃ puruṣāgryābhyāṃ tarpito 'smi yathāsukham |
अनुजानामि वां वीरौ चरतं यत्र वाञ्छितम् ॥ (१७।२)
anujānāmi vāṃ vīrau carataṃ yatra vāñchitam ||
परिक्रम्य ततः सर्वे त्रयो ऽपि भरतर्षभ । (१९।१)
parikramya tataḥ sarve trayo 'pi bharatarṣabha |
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.