संजय उवाच । (१।१)

ततो दुर्योधनो राजा मोहात् प्रत्यागतस्तदा । (१।२)

शरवर्षैः पुनर् भीमं प्रत्यवारयद् अच्युतम् ॥ (१।३)

एकीभूताः पुनश्चैव तव पुत्रा महारथाः । (२।१)

समेत्य समरे भीमं योधयामासुर् उद्यताः ॥ (२।२)

भीमसेनो ऽपि समरे सम्प्राप्य स्वरथं पुनः । (३।१)

समारुह्य महाबाहुर् ययौ येन तवात्मजः ॥ (३।२)

प्रगृह्य च महावेगं परासुकरणं दृढम् । (४।१)

चित्रं शरासनं संख्ये शरैर् विव्याध ते सुतान् ॥ (४।२)

ततो दुर्योधनो राजा भीमसेनं महाबलम् । (५।१)

नाराचेन सुतीक्ष्णेन भृशं मर्मण्यताडयत् ॥ (५।२)

सो ऽतिविद्धो महेष्वासस्तव पुत्रेण धन्विना । (६।१)

क्रोधसंरक्तनयनो वेगेनोत्क्षिप्य कार्मुकम् ॥ (६।२)

दुर्योधनं त्रिभिर् बाणैर् बाह्वोर् उरसि चार्पयत् । (७।१)

स तथाभिहतो राजा नाचलद् गिरिराड् इव ॥ (७।२)

तौ दृष्ट्वा समरे क्रुद्धौ विनिघ्नन्तौ परस्परम् । (८।१)

दुर्योधनानुजाः सर्वे शूराः संत्यक्तजीविताः ॥ (८।२)

संस्मृत्य मन्त्रितं पूर्वं निग्रहे भीमकर्मणः । (९।१)

निश्चयं मनसा कृत्वा निग्रहीतुं प्रचक्रमुः ॥ (९।२)

तान् आपतत एवाजौ भीमसेनो महाबलः । (१०।१)

प्रत्युद्ययौ महाराज गजः प्रतिगजान् इव ॥ (१०।२)

भृशं क्रुद्धश्च तेजस्वी नाराचेन समर्पयत् । (११।१)

चित्रसेनं महाराज तव पुत्रं महायशाः ॥ (११।२)

तथेतरांस्तव सुतांस्ताडयामास भारत । (१२।१)

शरैर् बहुविधैः संख्ये रुक्मपुङ्खैः सुवेगितैः ॥ (१२।२)

ततः संस्थाप्य समरे स्वान्यनीकानि सर्वशः । (१३।१)

अभिमन्युप्रभृतयस्ते द्वादश महारथाः ॥ (१३।२)

प्रेषिता धर्मराजेन भीमसेनपदानुगाः । (१४।१)

प्रत्युद्ययुर् महाराज तव पुत्रान्महाबलान् ॥ (१४।२)

दृष्ट्वा रथस्थांस्ताञ् शूरान् सूर्याग्निसमतेजसः । (१५।१)

सर्वान् एव महेष्वासान् भ्राजमानाञ् श्रिया वृतान् ॥ (१५।२)

महाहवे दीप्यमानान् सुवर्णकवचोज्ज्वलान् । (१६।१)

तत्यजुः समरे भीमं तव पुत्रा महाबलाः ॥ (१६।२)

तान्नामृष्यत कौन्तेयो जीवमाना गता इति । (१७।१)

अन्वीय च पुनः सर्वांस्तव पुत्रान् अपीडयत् ॥ (१७।२)

अथाभिमन्युं समरे भीमसेनेन संगतम् । (१८।१)

पार्षतेन च सम्प्रेक्ष्य तव सैन्ये महारथाः ॥ (१८।२)

दुर्योधनप्रभृतयः प्रगृहीतशरासनाः । (१९।१)

भृशम् अश्वैः प्रजवितैः प्रययुर् यत्र ते रथाः ॥ (१९।२)

अपराह्णे ततो राजन् प्रावर्तत महान् रणः । (२०।१)

तावकानां च बलिनां परेषां चैव भारत ॥ (२०।२)

अभिमन्युर् विकर्णस्य हयान् हत्वा महाजवान् । (२१।१)

अथैनं पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समाचिनोत् ॥ (२१।२)

हताश्वं रथम् उत्सृज्य विकर्णस्तु महारथः । (२२।१)

आरुरोह रथं राजंश्चित्रसेनस्य भास्वरम् ॥ (२२।२)

स्थितावेकरथे तौ तु भ्रातरौ कुरुवर्धनौ । (२३।१)

आर्जुनिः शरजालेन छादयामास भारत ॥ (२३।२)

दुर्जयो ऽथ विकर्णश्च कार्ष्णिं पञ्चभिर् आयसैः । (२४।१)

विव्यधाते न चाकम्पत् कार्ष्णिर् मेरुर् इवाचलः ॥ (२४।२)

दुःशासनस्तु समरे केकयान् पञ्च मारिष । (२५।१)

योधयामास राजेन्द्र तद् अद्भुतम् इवाभवत् ॥ (२५।२)

द्रौपदेया रणे क्रुद्धा दुर्योधनम् अवारयन् । (२६।१)

एकैकस्त्रिभिर् आनर्छत् पुत्रं तव विशां पते ॥ (२६।२)

पुत्रो ऽपि तव दुर्धर्षो द्रौपद्यास्तनयान् रणे । (२७।१)

सायकैर् निशितै राजन्न् आजघान पृथक् पृथक् ॥ (२७।२)

तैश्चापि विद्धः शुशुभे रुधिरेण समुक्षितः । (२८।१)

गिरिप्रस्रवणैर् यद्वद् गिरिर् धातुविमिश्रितैः ॥ (२८।२)

भीष्मो ऽपि समरे राजन् पाण्डवानाम् अनीकिनीम् । (२९।१)

कालयामास बलवान् पालः पशुगणान् इव ॥ (२९।२)

ततो गाण्डीवनिर्घोषः प्रादुरासीद् विशां पते । (३०।१)

दक्षिणेन वरूथिन्याः पार्थस्यारीन् विनिघ्नतः ॥ (३०।२)

उत्तस्थुः समरे तत्र कबन्धानि समन्ततः । (३१।१)

कुरूणां चापि सैन्येषु पाण्डवानां च भारत ॥ (३१।२)

शोणितोदं रथावर्तं गजद्वीपं हयोर्मिणम् । (३२।१)

रथनौभिर् नरव्याघ्राः प्रतेरुः सैन्यसागरम् ॥ (३२।२)

छिन्नहस्ता विकवचा विदेहाश्च नरोत्तमाः । (३३।१)

पतितास्तत्र दृश्यन्ते शतशो ऽथ सहस्रशः ॥ (३३।२)

निहतैर् मत्तमातङ्गैः शोणितौघपरिप्लुतैः । (३४।१)

भूर् भाति भरतश्रेष्ठ पर्वतैर् आचिता यथा ॥ (३४।२)

तत्राद्भुतम् अपश्याम तव तेषां च भारत । (३५।१)

न तत्रासीत् पुमान् कश्चिद् यो योद्धुं नाभिकाङ्क्षति ॥ (३५।२)

एवं युयुधिरे वीराः प्रार्थयाना महद् यशः । (३६।१)

तावकाः पाण्डवैः सार्धं काङ्क्षमाणा जयं युधि ॥ (३६।२)