जनमेजय उवाच । (१।१)

भीष्मद्रोणौ महात्मानौ धृतराष्ट्रश् च पार्थिवः । (१।२)

विराटद्रुपदौ चोभौ शङ्खश् चैवोत्तरस् तथा ॥ (१।३)

धृष्टकेतुर् जयत्सेनो राजा चैव स सत्यजित् । (२।१)

दुर्योधनसुताश् चैव शकुनिश् चैव सौबलः ॥ (२।२)

कर्णपुत्राश् च विक्रान्ता राजा चैव जयद्रथः । (३।१)

घटोत्कचादयश् चैव ये चान्ये नानुकीर्तिताः ॥ (३।२)

ये चान्ये कीर्तितास् तत्र राजानो दीप्तमूर्तयः । (४।१)

स्वर्गे कालं कियन्तं ते तस्थुस् तद् अपि शंस मे ॥ (४।२)

आहो स्विच्छाश्वतं स्थानं तेषां तत्र द्विजोत्तम । (५।१)

अन्ते वा कर्मणः कां ते गतिं प्राप्ता नरर्षभाः । (५।२)

एतद् इच्छाम्यहं श्रोतुं प्रोच्यमानं त्वया द्विज ॥ (५।३)

सूत उवाच । (६।१)

इत्य् उक्तः स तु विप्रर्षिर् अनुज्ञातो महात्मना । (६।२)

व्यासेन तस्य नृपतेर् आख्यातुम् उपचक्रमे ॥ (६।३)

वैशंपायन उवाच । (७।१)

गन्तव्यं कर्मणाम् अन्ते सर्वेण मनुजाधिप । (७।२)

शृणु गुह्यम् इदं राजन् देवानां भरतर्षभ । (७।३)

यद् उवाच महातेजा दिव्यचक्षुः प्रतापवान् ॥ (७।४)

मुनिः पुराणः कौरव्य पाराशर्यो महाव्रतः । (८।१)

अगाधबुद्धिः सर्वज्ञो गतिज्ञः सर्वकर्मणाम् ॥ (८।२)

वसून् एव महातेजा भीष्मः प्राप महाद्युतिः । (९।१)

अष्टावेव हि दृश्यन्ते वसवो भरतर्षभ ॥ (९।२)

बृहस्पतिं विवेशाथ द्रोणो ह्य् अङ्गिरसां वरम् । (१०।१)

कृतवर्मा तु हार्दिक्यः प्रविवेश मरुद्गणम् ॥ (१०।२)

सनत्कुमारं प्रद्युम्नः प्रविवेश यथागतम् । (११।१)

धृतराष्ट्रो धनेशस्य लोकान् प्राप दुरासदान् ॥ (११।२)

धृतराष्ट्रेण सहिता गान्धारी च यशस्विनी । (१२।१)

पत्नीभ्यां सहितः पाण्डुर् महेन्द्रसदनं ययौ ॥ (१२।२)

विराटद्रुपदौ चोभौ धृष्टकेतुश् च पार्थिवः । (१३।१)

निशठाक्रूरसाम्बाश् च भानुः कम्पो विडूरथः ॥ (१३।२)

भूरिश्रवाः शलश् चैव भूरिश् च पृथिवीपतिः । (१४।१)

उग्रसेनस् तथा कंसो वसुदेवश् च वीर्यवान् ॥ (१४।२)

उत्तरश् च सह भ्रात्रा शङ्खेन नरपुंगवः । (१५।१)

विश्वेषां देवतानां ते विविशुर् नरसत्तमाः ॥ (१५।२)

वर्चा नाम महातेजाः सोमपुत्रः प्रतापवान् । (१६।१)

सो ऽभिमन्युर् नृसिंहस्य फल्गुनस्य सुतो ऽभवत् ॥ (१६।२)

स युद्ध्वा क्षत्रधर्मेण यथा नान्यः पुमान् क्वचित् । (१७।१)

विवेश सोमं धर्मात्मा कर्मणो ऽन्ते महारथः ॥ (१७।२)

आविवेश रविं कर्णः पितरं पुरुषर्षभ । (१८।१)

द्वापरं शकुनिः प्राप धृष्टद्युम्नस् तु पावकम् ॥ (१८।२)

धृतराष्ट्रात्मजाः सर्वे यातुधाना बलोत्कटाः । (१९।१)

ऋद्धिमन्तो महात्मानः शस्त्रपूता दिवं गताः । (१९।२)

धर्मम् एवाविशत् क्षत्ता राजा चैव युधिष्ठिरः ॥ (१९।३)

अनन्तो भगवान् देवः प्रविवेश रसातलम् । (२०।१)

पितामहनियोगाद्धि यो योगाद् गाम् अधारयत् ॥ (२०।२)

षोडशस्त्रीसहस्राणि वासुदेवपरिग्रहः । (२१।१)

न्यमज्जन्त सरस्वत्यां कालेन जनमेजय । (२१।२)

ताश् चाप्यप्सरसो भूत्वा वासुदेवम् उपागमन् ॥ (२१।३)

हतास् तस्मिन् महायुद्धे ये वीरास् तु महारथाः । (२२।१)

घटोत्कचादयः सर्वे देवान् यक्षांश् च भेजिरे ॥ (२२।२)

दुर्योधनसहायाश् च राक्षसाः परिकीर्तिताः । (२३।१)

प्राप्तास् ते क्रमशो राजन् सर्वलोकान् अनुत्तमान् ॥ (२३।२)

भवनं च महेन्द्रस्य कुबेरस्य च धीमतः । (२४।१)

वरुणस्य तथा लोकान् विविशुः पुरुषर्षभाः ॥ (२४।२)

एतत् ते सर्वम् आख्यातं विस्तरेण महाद्युते । (२५।१)

कुरूणां चरितं कृत्स्नं पाण्डवानां च भारत ॥ (२५।२)

सूत उवाच । (२६।१)

एतच्छ्रुत्वा द्विजश्रेष्ठात् स राजा जनमेजयः । (२६।२)

विस्मितो ऽभवद् अत्यर्थं यज्ञकर्मान्तरेष्व् अथ ॥ (२६।३)

ततः समापयामासुः कर्म तत् तस्य याजकाः । (२७।१)

आस्तीकश् चाभवत् प्रीतः परिमोक्ष्य भुजंगमान् ॥ (२७।२)

ततो द्विजातीन् सर्वांस् तान् दक्षिणाभिर् अतोषयत् । (२८।१)

पूजिताश् चापि ते राज्ञा ततो जग्मुर् यथागतम् ॥ (२८।२)

विसर्जयित्वा विप्रांस् तान् राजापि जनमेजयः । (२९।१)

ततस् तक्षशिलायाः स पुनर् आयाद् गजाह्वयम् ॥ (२९।२)

एतत् ते सर्वम् आख्यातं वैशंपायनकीर्तितम् । (३०।१)

व्यासाज्ञया समाख्यातं सर्पसत्रे नृपस्य ह ॥ (३०।२)

पुण्यो ऽयम् इतिहासाख्यः पवित्रं चेदम् उत्तमम् । (३१।१)

कृष्णेन मुनिना विप्र नियतं सत्यवादिना ॥ (३१।२)

सर्वज्ञेन विधिज्ञेन धर्मज्ञानवता सता । (३२।१)

अतीन्द्रियेण शुचिना तपसा भावितात्मना ॥ (३२।२)

ऐश्वर्ये वर्तता चैव सांख्ययोगविदा तथा । (३३।१)

नैकतन्त्रविबुद्धेन दृष्ट्वा दिव्येन चक्षुषा ॥ (३३।२)

कीर्तिं प्रथयता लोके पाण्डवानां महात्मनाम् । (३४।१)

अन्येषां क्षत्रियाणां च भूरिद्रविणतेजसाम् ॥ (३४।२)

य इदं श्रावयेद् विद्वान् सदा पर्वणि पर्वणि । (३५।१)

धूतपाप्मा जितस्वर्गो ब्रह्मभूयाय गच्छति ॥ (३५।२)

यश् चेदं श्रावयेच्छ्राद्धे ब्राह्मणान् पादम् अन्ततः । (३६।१)

अक्षय्यम् अन्नपानं वै पितॄंस्तस्योपतिष्ठते ॥ (३६।२)

अह्ना यद् एनः कुरुते इन्द्रियैर् मनसापि वा । (३७।१)

महाभारतम् आख्याय पश्चात् संध्यां प्रमुच्यते ॥ (३७।२)

धर्मे चार्थे च कामे च मोक्षे च भरतर्षभ । (३८।१)

यद् इहास्ति तद् अन्यत्र यन् नेहास्ति न तत् क्वचित् ॥ (३८।२)

जयो नामेतिहासो ऽयं श्रोतव्यो भूतिम् इच्छता । (३९।१)

राज्ञा राजसुतैश् चापि गर्भिण्या चैव योषिता ॥ (३९।२)

स्वर्गकामो लभेत् स्वर्गं जयकामो लभेज्जयम् । (४०।१)

गर्भिणी लभते पुत्रं कन्यां वा बहुभागिनीम् ॥ (४०।२)

अनागतं त्रिभिर् वर्षैः कृष्णद्वैपायनः प्रभुः । (४१।१)

संदर्भं भारतस्यास्य कृतवान् धर्मकाम्यया ॥ (४१।२)

नारदो ऽश्रावयद् देवान् असितो देवलः पितॄन् । (४२।१)

रक्षो यक्षाञ्शुको मर्त्यान् वैशंपायन एव तु ॥ (४२।२)

इतिहासम् इमं पुण्यं महार्थं वेदसंमितम् । (४३।१)

श्रावयेद् यस् तु वर्णांस् त्रीन् कृत्वा ब्राह्मणम् अग्रतः ॥ (४३।२)

स नरः पापनिर्मुक्तः कीर्तिं प्राप्येह शौनक । (४४।१)

गच्छेत् परमिकां सिद्धिम् अत्र मे नास्ति संशयः ॥ (४४।२)

भारताध्ययनात् पुण्याद् अपि पादम् अधीयतः । (४५।१)

श्रद्दधानस्य पूयन्ते सर्वपापान्य् अशेषतः ॥ (४५।२)

महर्षिर्भगवान् व्यासः कृत्वेमां संहितां पुरा । (४६।१)

श्लोकैश्चतुर्भिर्भगवान् पुत्रम् अध्यापयच्छुकम् ॥ (४६।२)

मातापितृसहस्राणि पुत्रदारशतानि च । (४७।१)

संसारेष्व् अनुभूतानि यान्ति यास्यन्ति चापरे ॥ (४७।२)

हर्षस्थानसहस्राणि भयस्थानशतानि च । (४८।१)

दिवसे दिवसे मूढम् आविशन्ति न पण्डितम् ॥ (४८।२)

ऊर्ध्वबाहुर्विरौम्येष न च कश्चिच्छृणोति मे । (४९।१)

धर्माद् अर्थश्च कामश्च स किमर्थं न सेव्यते ॥ (४९।२)

न जातु कामान् न भयान् न लोभाद् धर्मं त्यजेज् जीवितस्यापि हेतोः । (५०।१)

नित्यो धर्मः सुखदुःखे त्वनित्ये जीवो नित्यो हेतुर् अस्य त्व् अनित्यः ॥ (५०।२)

इमां भारतसावित्रीं प्रातर् उत्थाय यः पठेत् । (५१।१)

स भारतफलं प्राप्य परं ब्रह्माधिगच्छति ॥ (५१।२)

यथा समुद्रो भगवान् यथा च हिमवान् गिरिः । (५२।१)

ख्याताव् उभौ रत्ननिधी तथा भारतम् उच्यते ॥ (५२।२)

महाभारतम् आख्यानं यः पठेत् सुसमाहितः । (५३।१)

स गच्छेत् परमां सिद्धिम् इति मे नास्ति संशयः ॥ (५३।२)

द्वैपायनोष्ठपुटनिःसृतम् अप्रमेयं पुण्यं पवित्रम् अथ पापहरं शिवं च । (५४।१)

यो भारतं समधिगच्छति वाच्यमानं किं तस्य पुष्करजलैर् अभिषेचनेन ॥ (५४।२)