महाभारतMahābhārata

MBh, 4, 28

625 of 1995 · 29 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशंपायन उवाच । (१।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

1.2१.२

ततः शारद्वतो वाक्यम् इत्युवाच कृपस्तदा । (१।२)

tataḥ śāradvato vākyam ityuvāca kṛpastadā |

1.3१.३

युक्तं प्राप्तं च वृद्धेन पाण्डवान् प्रति भाषितम् ॥ (१।३)

yuktaṃ prāptaṃ ca vṛddhena pāṇḍavān prati bhāṣitam ||

2.1२.१

धर्मार्थसहितं श्लक्ष्णं तत्त्वतश्च सहेतुमत् । (२।१)

dharmārthasahitaṃ ślakṣṇaṃ tattvataśca sahetumat |

2.2२.२

तत्रानुरूपं भीष्मेण ममाप्यत्र गिरं शृणु ॥ (२।२)

tatrānurūpaṃ bhīṣmeṇa mamāpyatra giraṃ śṛṇu ||

3.1३.१

तेषां चैव गतिस्तीर्थैर् वासश्चैषां प्रचिन्त्यताम् । (३।१)

teṣāṃ caiva gatistīrthair vāsaścaiṣāṃ pracintyatām |

3.2३.२

नीतिर् विधीयतां चापि सांप्रतं या हिता भवेत् ॥ (३।२)

nītir vidhīyatāṃ cāpi sāṃprataṃ yā hitā bhavet ||

4.1४.१

नावज्ञेयो रिपुस्तात प्राकृतो ऽपि बुभूषता । (४।१)

nāvajñeyo ripustāta prākṛto 'pi bubhūṣatā |

4.2४.२

किं पुनः पाण्डवास्तात सर्वास्त्रकुशला रणे ॥ (४।२)

kiṃ punaḥ pāṇḍavāstāta sarvāstrakuśalā raṇe ||

5.1५.१

तस्मात् सत्रं प्रविष्टेषु पाण्डवेषु महात्मसु । (५।१)

tasmāt satraṃ praviṣṭeṣu pāṇḍaveṣu mahātmasu |

5.2५.२

गूढभावेषु छन्नेषु काले चोदयम् आगते ॥ (५।२)

gūḍhabhāveṣu channeṣu kāle codayam āgate ||

6.1६.१

स्वराष्ट्रपरराष्ट्रेषु ज्ञातव्यं बलम् आत्मनः । (६।१)

svarāṣṭrapararāṣṭreṣu jñātavyaṃ balam ātmanaḥ |

6.2६.२

उदये पाण्डवानां च प्राप्ते काले न संशयः ॥ (६।२)

udaye pāṇḍavānāṃ ca prāpte kāle na saṃśayaḥ ||

7.1७.१

निवृत्तसमयाः पार्था महात्मानो महाबलाः । (७।१)

nivṛttasamayāḥ pārthā mahātmāno mahābalāḥ |

7.2७.२

महोत्साहा भविष्यन्ति पाण्डवा ह्यतितेजसः ॥ (७।२)

mahotsāhā bhaviṣyanti pāṇḍavā hyatitejasaḥ ||

8.1८.१

तस्माद् बलं च कोशं च नीतिश्चापि विधीयताम् । (८।१)

tasmād balaṃ ca kośaṃ ca nītiścāpi vidhīyatām |

8.2८.२

यथा कालोदये प्राप्ते सम्यक् तैः संदधामहे ॥ (८।२)

yathā kālodaye prāpte samyak taiḥ saṃdadhāmahe ||

9.1९.१

तात मन्यामि तत् सर्वं बुध्यस्व बलम् आत्मनः । (९।१)

tāta manyāmi tat sarvaṃ budhyasva balam ātmanaḥ |

9.2९.२

नियतं सर्वमित्रेषु बलवत्स्वबलेषु च ॥ (९।२)

niyataṃ sarvamitreṣu balavatsvabaleṣu ca ||

10.1१०.१

उच्चावचं बलं ज्ञात्वा मध्यस्थं चापि भारत । (१०।१)

uccāvacaṃ balaṃ jñātvā madhyasthaṃ cāpi bhārata |

10.2१०.२

प्रहृष्टम् अप्रहृष्टं च संदधाम तथा परैः ॥ (१०।२)

prahṛṣṭam aprahṛṣṭaṃ ca saṃdadhāma tathā paraiḥ ||

11.1११.१

साम्ना भेदेन दानेन दण्डेन बलिकर्मणा । (११।१)

sāmnā bhedena dānena daṇḍena balikarmaṇā |

11.2११.२

न्यायेनानम्य च परान् बलाच्चानम्य दुर्बलान् ॥ (११।२)

nyāyenānamya ca parān balāccānamya durbalān ||

12.1१२.१

सान्त्वयित्वा च मित्राणि बलं चाभाष्यतां सुखम् । (१२।१)

sāntvayitvā ca mitrāṇi balaṃ cābhāṣyatāṃ sukham |

12.2१२.२

सकोशबलसंवृद्धः सम्यक् सिद्धिम् अवाप्स्यसि ॥ (१२।२)

sakośabalasaṃvṛddhaḥ samyak siddhim avāpsyasi ||

13.1१३.१

योत्स्यसे चापि बलिभिर् अरिभिः प्रत्युपस्थितैः । (१३।१)

yotsyase cāpi balibhir aribhiḥ pratyupasthitaiḥ |

13.2१३.२

अन्यैस्त्वं पाण्डवैर् वापि हीनस्वबलवाहनैः ॥ (१३।२)

anyaistvaṃ pāṇḍavair vāpi hīnasvabalavāhanaiḥ ||

14.1१४.१

एवं सर्वं विनिश्चित्य व्यवसायं स्वधर्मतः । (१४।१)

evaṃ sarvaṃ viniścitya vyavasāyaṃ svadharmataḥ |

14.2१४.२

यथाकालं मनुष्येन्द्र चिरं सुखम् अवाप्स्यसि ॥ (१४।२)

yathākālaṃ manuṣyendra ciraṃ sukham avāpsyasi ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 4, 28

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit