MBh, 5, 99
Select a line for its word-by-word analysis.
अयं लोकः सुपर्णानां पक्षिणां पन्नगाशिनाम् । (१।२)
ayaṃ lokaḥ suparṇānāṃ pakṣiṇāṃ pannagāśinām |
कश्यपस्य ततो वंशे जातैर् भूतिविवर्धनैः ॥ (४।२)
kaśyapasya tato vaṃśe jātair bhūtivivardhanaiḥ ||
सर्वे ह्येते श्रिया युक्ताः सर्वे श्रीवत्सलक्षणाः । (५।१)
sarve hyete śriyā yuktāḥ sarve śrīvatsalakṣaṇāḥ |
सर्वे श्रियम् अभीप्सन्तो धारयन्ति बलान्युत ॥ (५।२)
sarve śriyam abhīpsanto dhārayanti balānyuta ||
कर्मणा क्षत्रियाश्चैते निर्घृणा भोगिभोजिनः । (६।१)
karmaṇā kṣatriyāścaite nirghṛṇā bhogibhojinaḥ |
ज्ञातिसंक्षयकर्तृत्वाद् ब्राह्मण्यं न लभन्ति वै ॥ (६।२)
jñātisaṃkṣayakartṛtvād brāhmaṇyaṃ na labhanti vai ||
नामानि चैषां वक्ष्यामि यथा प्राधान्यतः शृणु । (७।१)
nāmāni caiṣāṃ vakṣyāmi yathā prādhānyataḥ śṛṇu |
मातले श्लाघ्यम् एतद्धि कुलं विष्णुपरिग्रहम् ॥ (७।२)
mātale ślāghyam etaddhi kulaṃ viṣṇuparigraham ||
दैवतं विष्णुर् एतेषां विष्णुर् एव परायणम् । (८।१)
daivataṃ viṣṇur eteṣāṃ viṣṇur eva parāyaṇam |
हृदि चैषां सदा विष्णुर् विष्णुर् एव गतिः सदा ॥ (८।२)
hṛdi caiṣāṃ sadā viṣṇur viṣṇur eva gatiḥ sadā ||
काश्यपिर् ध्वजविष्कम्भो वैनतेयो ऽथ वामनः । (१०।१)
kāśyapir dhvajaviṣkambho vainateyo 'tha vāmanaḥ |
त्रिवारः सप्तवारश्च वाल्मीकिर् द्वीपकस्तथा । (११।१)
trivāraḥ saptavāraśca vālmīkir dvīpakastathā |
दैत्यद्वीपः सरिद्द्वीपः सारसः पद्मकेसरः ॥ (११।२)
daityadvīpaḥ sariddvīpaḥ sārasaḥ padmakesaraḥ ||
मेघकृत् कुमुदो दक्षः सर्पान्तः सोमभोजनः ॥ (१२।२)
meghakṛt kumudo dakṣaḥ sarpāntaḥ somabhojanaḥ ||
विष्णुधन्वा कुमारश्च परिबर्हो हरिस्तथा ॥ (१३।२)
viṣṇudhanvā kumāraśca paribarho haristathā ||
प्राधान्यतो ऽथ यशसा कीर्तिताः प्राणतश्च ते ॥ (१५।२)
prādhānyato 'tha yaśasā kīrtitāḥ prāṇataśca te ||
यद्यत्र न रुचिः काचिद् एहि गच्छाव मातले । (१६।१)
yadyatra na ruciḥ kācid ehi gacchāva mātale |
तं नयिष्यामि देशं त्वां रुचिं यत्रोपलप्स्यसे ॥ (१६।२)
taṃ nayiṣyāmi deśaṃ tvāṃ ruciṃ yatropalapsyase ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.