शौनक उवाच । (१।१)

को ऽपराधो महेन्द्रस्य कः प्रमादश्च सूतज । (१।२)

तपसा वालखिल्यानां सम्भूतो गरुडः कथम् ॥ (१।३)

कश्यपस्य द्विजातेश्च कथं वै पक्षिराट् सुतः । (२।१)

अधृष्यः सर्वभूतानाम् अवध्यश्चाभवत् कथम् ॥ (२।२)

कथं च कामचारी स कामवीर्यश्च खेचरः । (३।१)

एतद् इच्छाम्यहं श्रोतुं पुराणे यदि पठ्यते ॥ (३।२)

सूत उवाच । (४।१)

विषयो ऽयं पुराणस्य यन् मां त्वं परिपृच्छसि । (४।२)

शृणु मे वदतः सर्वम् एतत् संक्षेपतो द्विज ॥ (४।३)

यजतः पुत्रकामस्य कश्यपस्य प्रजापतेः । (५।१)

साहाय्यम् ऋषयो देवा गन्धर्वाश्च ददुः किल ॥ (५।२)

तत्रेध्मानयने शक्रो नियुक्तः कश्यपेन ह । (६।१)

मुनयो वालखिल्याश्च ये चान्ये देवतागणाः ॥ (६।२)

शक्रस्तु वीर्यसदृशम् इध्मभारं गिरिप्रभम् । (७।१)

समुद्यम्यानयामास नातिकृच्छ्राद् इव प्रभुः ॥ (७।२)

अथापश्यद् ऋषीन् ह्रस्वान् अङ्गुष्ठोदरपर्वणः । (८।१)

पलाशवृन्तिकाम् एकां सहितान् वहतः पथि ॥ (८।२)

प्रलीनान् स्वेष्विवाङ्गेषु निराहारांस्तपोधनान् । (९।१)

क्लिश्यमानान् मन्दबलान् गोष्पदे संप्लुतोदके ॥ (९।२)

तांश्च सर्वान् स्मयाविष्टो वीर्योन्मत्तः पुरंदरः । (१०।१)

अवहस्यात्यगाच्छीघ्रं लङ्घयित्वावमन्य च ॥ (१०।२)

ते ऽथ रोषसमाविष्टाः सुभृशं जातमन्यवः । (११।१)

आरेभिरे महत् कर्म तदा शक्रभयंकरम् ॥ (११।२)

जुहुवुस्ते सुतपसो विधिवज्जातवेदसम् । (१२।१)

मन्त्रैर् उच्चावचैर् विप्रा येन कामेन तच्छृणु ॥ (१२।२)

कामवीर्यः कामगमो देवराजभयप्रदः । (१३।१)

इन्द्रो ऽन्यः सर्वदेवानां भवेद् इति यतव्रताः ॥ (१३।२)

इन्द्राच्छतगुणः शौर्ये वीर्ये चैव मनोजवः । (१४।१)

तपसो नः फलेनाद्य दारुणः संभवत्विति ॥ (१४।२)

तद् बुद्ध्वा भृशसंतप्तो देवराजः शतक्रतुः । (१५।१)

जगाम शरणं तत्र कश्यपं संशितव्रतम् ॥ (१५।२)

तच्छ्रुत्वा देवराजस्य कश्यपो ऽथ प्रजापतिः । (१६।१)

वालखिल्यान् उपागम्य कर्मसिद्धिम् अपृच्छत । (१६।२)

काश्यपः । (१६।३)

वालखिल्याः । (१६।४)

केन कामेन चारब्धं भवद्भिर् होमकर्म च । (१६।५)

याथातथ्येन मे ब्रूत श्रोतुं कौतूहलं हि मे । (१६।६)

अवज्ञाताः सुरेन्द्रेण मूढेनाकृतबुद्धिना । (१६।७)

ऐश्वर्यमदमत्तेन सदाचारान् निरस्यता । (१६।८)

तद्विघातार्थम् आरम्भो विधिवत् तस्य काश्यप ॥ (१६।९)

एवम् अस्त्विति तं चापि प्रत्यूचुः सत्यवादिनः । (१७।१)

तान् कश्यप उवाचेदं सान्त्वपूर्वं प्रजापतिः ॥ (१७।२)

अयम् इन्द्रस्त्रिभुवने नियोगाद् ब्रह्मणः कृतः । (१८।१)

इन्द्रार्थं च भवन्तो ऽपि यत्नवन्तस्तपोधनाः ॥ (१८।२)

न मिथ्या ब्रह्मणो वाक्यं कर्तुम् अर्हथ सत्तमाः । (१९।१)

भवतां च न मिथ्यायं संकल्पो मे चिकीर्षितः ॥ (१९।२)

भवत्वेष पतत्रीणाम् इन्द्रो ऽतिबलसत्त्ववान् । (२०।१)

प्रसादः क्रियतां चैव देवराजस्य याचतः ॥ (२०।२)

एवम् उक्ताः कश्यपेन वालखिल्यास्तपोधनाः । (२१।१)

प्रत्यूचुर् अभिसंपूज्य मुनिश्रेष्ठं प्रजापतिम् ॥ (२१।२)

इन्द्रार्थो ऽयं समारम्भः सर्वेषां नः प्रजापते । (२२।१)

अपत्यार्थं समारम्भो भवतश्चायम् ईप्सितः ॥ (२२।२)

तद् इदं सफलं कर्म त्वया वै प्रतिगृह्यताम् । (२३।१)

तथा चैव विधत्स्वात्र यथा श्रेयो ऽनुपश्यसि ॥ (२३।२)

एतस्मिन्न् एव काले तु देवी दाक्षायणी शुभा । (२४।१)

विनता नाम कल्याणी पुत्रकामा यशस्विनी ॥ (२४।२)

तपस्तप्त्वा व्रतपरा स्नाता पुंसवने शुचिः । (२५।१)

उपचक्राम भर्तारं ताम् उवाचाथ कश्यपः ॥ (२५।२)

आरम्भः सफलो देवि भवितायं तवेप्सितः । (२६।१)

जनयिष्यसि पुत्रौ द्वौ वीरौ त्रिभुवनेश्वरौ ॥ (२६।२)

तपसा वालखिल्यानां मम संकल्पजौ तथा । (२७।१)

भविष्यतो महाभागौ पुत्रौ ते लोकपूजितौ ॥ (२७।२)

उवाच चैनां भगवान् मारीचः पुनर् एव ह । (२८।१)

धार्यताम् अप्रमादेन गर्भो ऽयं सुमहोदयः ॥ (२८।२)

एकः सर्वपतत्रीणाम् इन्द्रत्वं कारयिष्यति । (२९।१)

लोकसंभावितो वीरः कामवीर्यो विहंगमः ॥ (२९।२)

शतक्रतुम् अथोवाच प्रीयमाणः प्रजापतिः । (३०।१)

त्वत्सहायौ खगावेतौ भ्रातरौ ते भविष्यतः ॥ (३०।२)

नैताभ्यां भविता दोषः सकाशात् ते पुरंदर । (३१।१)

व्येतु ते शक्र संतापस्त्वम् एवेन्द्रो भविष्यसि ॥ (३१।२)

न चाप्येवं त्वया भूयः क्षेप्तव्या ब्रह्मवादिनः । (३२।१)

न चावमान्या दर्पात् ते वाग्विषा भृशकोपनाः ॥ (३२।२)

एवम् उक्तो जगामेन्द्रो निर्विशङ्कस्त्रिविष्टपम् । (३३।१)

विनता चापि सिद्धार्था बभूव मुदिता तदा ॥ (३३।२)

जनयामास पुत्रौ द्वावरुणं गरुडं तथा । (३४।१)

अरुणस्तयोस्तु विकल आदित्यस्य पुरःसरः ॥ (३४।२)

पतत्रीणां तु गरुड इन्द्रत्वेनाभ्यषिच्यत । (३५।१)

तस्यैतत् कर्म सुमहच्छ्रूयतां भृगुनन्दन ॥ (३५।२)