वसुदेव उवाच । (१।१)

श्रुतवान् अस्मि वार्ष्णेय संग्रामं परमाद्भुतम् । (१।२)

नराणां वदतां पुत्र कथोद्घातेषु नित्यशः ॥ (१।३)

त्वं तु प्रत्यक्षदर्शी च कार्यज्ञश्च महाभुज । (२।१)

तस्मात् प्रब्रूहि संग्रामं याथातथ्येन मे ऽनघ ॥ (२।२)

यथा तद् अभवद् युद्धं पाण्डवानां महात्मनाम् । (३।१)

भीष्मकर्णकृपद्रोणशल्यादिभिर् अनुत्तमम् ॥ (३।२)

अन्येषां क्षत्रियाणां च कृतास्त्राणाम् अनेकशः । (४।१)

नानावेषाकृतिमतां नानादेशनिवासिनाम् ॥ (४।२)

इत्युक्तः पुण्डरीकाक्षः पित्रा मातुस्तदन्तिके । (५।१)

शशंस कुरुवीराणां संग्रामे निधनं यथा ॥ (५।२)

वासुदेव उवाच । (६।१)

अत्यद्भुतानि कर्माणि क्षत्रियाणां महात्मनाम् । (६।२)

बहुलत्वान्न संख्यातुं शक्यान्यब्दशतैर् अपि ॥ (६।३)

प्राधान्यतस्तु गदतः समासेनैव मे शृणु । (७।१)

कर्माणि पृथिवीशानां यथावद् अमरद्युते ॥ (७।२)

भीष्मः सेनापतिर् अभूद् एकादशचमूपतिः । (८।१)

कौरव्यः कौरवेयाणां देवानाम् इव वासवः ॥ (८।२)

शिखण्डी पाण्डुपुत्राणां नेता सप्तचमूपतिः । (९।१)

बभूव रक्षितो धीमान् धीमता सव्यसाचिना ॥ (९।२)

तेषां तद् अभवद् युद्धं दशाहानि महात्मनाम् । (१०।१)

कुरूणां पाण्डवानां च सुमहद् रोमहर्षणम् ॥ (१०।२)

ततः शिखण्डी गाङ्गेयम् अयुध्यन्तं महाहवे । (११।१)

जघान बहुभिर् बाणैः सह गाण्डीवधन्वना ॥ (११।२)

अकरोत् स ततः कालं शरतल्पगतो मुनिः । (१२।१)

अयनं दक्षिणं हित्वा सम्प्राप्ते चोत्तरायणे ॥ (१२।२)

ततः सेनापतिर् अभूद् द्रोणो ऽस्त्रविदुषां वरः । (१३।१)

प्रवीरः कौरवेन्द्रस्य काव्यो दैत्यपतेर् इव ॥ (१३।२)

अक्षौहिणीभिः शिष्टाभिर् नवभिर् द्विजसत्तमः । (१४।१)

संवृतः समरश्लाघी गुप्तः कृपवृषादिभिः ॥ (१४।२)

धृष्टद्युम्नस्त्वभून्नेता पाण्डवानां महास्त्रवित् । (१५।१)

गुप्तो भीमेन तेजस्वी मित्रेण वरुणो यथा ॥ (१५।२)

पञ्चसेनापरिवृतो द्रोणप्रेप्सुर् महामनाः । (१६।१)

पितुर् निकारान् संस्मृत्य रणे कर्माकरोन्महत् ॥ (१६।२)

तस्मिंस्ते पृथिवीपाला द्रोणपार्षतसंगरे । (१७।१)

नानादिगागता वीराः प्रायशो निधनं गताः ॥ (१७।२)

दिनानि पञ्च तद् युद्धम् अभूत् परमदारुणम् । (१८।१)

ततो द्रोणः परिश्रान्तो धृष्टद्युम्नवशं गतः ॥ (१८।२)

ततः सेनापतिर् अभूत् कर्णो दौर्योधने बले । (१९।१)

अक्षौहिणीभिः शिष्टाभिर् वृतः पञ्चभिर् आहवे ॥ (१९।२)

तिस्रस्तु पाण्डुपुत्राणां चम्वो बीभत्सुपालिताः । (२०।१)

हतप्रवीरभूयिष्ठा बभूवुः समवस्थिताः ॥ (२०।२)

ततः पार्थं समासाद्य पतंग इव पावकम् । (२१।१)

पञ्चत्वम् अगमत् सौतिर् द्वितीये ऽहनि दारुणे ॥ (२१।२)

हते कर्णे तु कौरव्या निरुत्साहा हतौजसः । (२२।१)

अक्षौहिणीभिस्तिसृभिर् मद्रेशं पर्यवारयन् ॥ (२२।२)

हतवाहनभूयिष्ठाः पाण्डवास्तु युधिष्ठिरम् । (२३।१)

अक्षौहिण्या निरुत्साहाः शिष्टया पर्यवारयन् ॥ (२३।२)

अवधीन्मद्रराजानं कुरुराजो युधिष्ठिरः । (२४।१)

तस्मिंस्तथार्धदिवसे कर्म कृत्वा सुदुष्करम् ॥ (२४।२)

हते शल्ये तु शकुनिं सहदेवो महामनाः । (२५।१)

आहर्तारं कलेस्तस्य जघानामितविक्रमः ॥ (२५।२)

निहते शकुनौ राजा धार्तराष्ट्रः सुदुर्मनाः । (२६।१)

अपाक्रामद् गदापाणिर् हतभूयिष्ठसैनिकः ॥ (२६।२)

तम् अन्वधावत् संक्रुद्धो भीमसेनः प्रतापवान् । (२७।१)

ह्रदे द्वैपायने चापि सलिलस्थं ददर्श तम् ॥ (२७।२)

ततः शिष्टेन सैन्येन समन्तात् परिवार्य तम् । (२८।१)

उपोपविविशुर् हृष्टा ह्रदस्थं पञ्च पाण्डवाः ॥ (२८।२)

विगाह्य सलिलं त्वाशु वाग्बाणैर् भृशविक्षतः । (२९।१)

उत्थाय स गदापाणिर् युद्धाय समुपस्थितः ॥ (२९।२)

ततः स निहतो राजा धार्तराष्ट्रो महामृधे । (३०।१)

भीमसेनेन विक्रम्य पश्यतां पृथिवीक्षिताम् ॥ (३०।२)

ततस्तत् पाण्डवं सैन्यं संसुप्तं शिबिरे निशि । (३१।१)

निहतं द्रोणपुत्रेण पितुर् वधम् अमृष्यता ॥ (३१।२)

हतपुत्रा हतबला हतमित्रा मया सह । (३२।१)

युयुधानद्वितीयेन पञ्च शिष्टाः स्म पाण्डवाः ॥ (३२।२)

सहैव कृपभोजाभ्यां द्रौणिर् युद्धाद् अमुच्यत । (३३।१)

युयुत्सुश्चापि कौरव्यो मुक्तः पाण्डवसंश्रयात् ॥ (३३।२)

निहते कौरवेन्द्रे च सानुबन्धे सुयोधने । (३४।१)

विदुरः संजयश्चैव धर्मराजम् उपस्थितौ ॥ (३४।२)

एवं तद् अभवद् युद्धम् अहान्यष्टादश प्रभो । (३५।१)

यत्र ते पृथिवीपाला निहताः स्वर्गम् आवसन् ॥ (३५।२)

वैशंपायन उवाच । (३६।१)

शृण्वतां तु महाराज कथां तां रोमहर्षणीम् । (३६।२)

दुःखहर्षपरिक्लेशा वृष्णीनाम् अभवंस्तदा ॥ (३६।३)