युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

कथं धर्मे स्थातुम् इच्छन् राजा वर्तेत धार्मिकः । (१।२)

पृच्छामि त्वा कुरुश्रेष्ठ तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ (१।३)

भीष्म उवाच । (२।१)

अत्राप्युदाहरन्तीमम् इतिहासं पुरातनम् । (२।२)

गीतं दृष्टार्थतत्त्वेन वामदेवेन धीमता ॥ (२।३)

राजा वसुमना नाम कौसल्यो बलवाञ् शुचिः । (३।१)

महर्षिं परिपप्रच्छ वामदेवं यशस्विनम् ॥ (३।२)

धर्मार्थसहितं वाक्यं भगवन्न् अनुशाधि माम् । (४।१)

येन वृत्तेन वै तिष्ठन्न च्यवेयं स्वधर्मतः ॥ (४।२)

तम् अब्रवीद् वामदेवस्तपस्वी जपतां वरः । (५।१)

हेमवर्णम् उपासीनं ययातिम् इव नाहुषम् ॥ (५।२)

धर्मम् एवानुवर्तस्व न धर्माद् विद्यते परम् । (६।१)

धर्मे स्थिता हि राजानो जयन्ति पृथिवीम् इमाम् ॥ (६।२)

अर्थसिद्धेः परं धर्मं मन्यते यो महीपतिः । (७।१)

ऋतां च कुरुते बुद्धिं स धर्मेण विरोचते ॥ (७।२)

अधर्मदर्शी यो राजा बलाद् एव प्रवर्तते । (८।१)

क्षिप्रम् एवापयातो ऽस्माद् उभौ प्रथममध्यमौ ॥ (८।२)

असत्पापिष्ठसचिवो वध्यो लोकस्य धर्महा । (९।१)

सहैव परिवारेण क्षिप्रम् एवावसीदति ॥ (९।२)

अर्थानाम् अननुष्ठाता कामचारी विकत्थनः । (१०।१)

अपि सर्वां महीं लब्ध्वा क्षिप्रम् एव विनश्यति ॥ (१०।२)

अथाददानः कल्याणम् अनसूयुर् जितेन्द्रियः । (११।१)

वर्धते मतिमान् राजा स्रोतोभिर् इव सागरः ॥ (११।२)

न पूर्णो ऽस्मीति मन्येत धर्मतः कामतो ऽर्थतः । (१२।१)

बुद्धितो मित्रतश्चापि सततं वसुधाधिपः ॥ (१२।२)

एतेष्वेव हि सर्वेषु लोकयात्रा प्रतिष्ठिता । (१३।१)

एतानि शृण्वंल् लभते यशः कीर्तिं श्रियः प्रजाः ॥ (१३।२)

एवं यो धर्मसंरम्भी धर्मार्थपरिचिन्तकः । (१४।१)

अर्थान् समीक्ष्यारभते स ध्रुवं महद् अश्नुते ॥ (१४।२)

अदाता ह्यनतिस्नेहो दण्डेनावर्तयन् प्रजाः । (१५।१)

साहसप्रकृती राजा क्षिप्रम् एव विनश्यति ॥ (१५।२)

अथ पापं कृतं बुद्ध्या न च पश्यत्यबुद्धिमान् । (१६।१)

अकीर्त्यापि समायुक्तो मृतो नरकम् अश्नुते ॥ (१६।२)

अथ मानयितुर् दातुः शुक्लस्य रसवेदिनः । (१७।१)

व्यसनं स्वम् इवोत्पन्नं विजिघांसन्ति मानवाः ॥ (१७।२)

यस्य नास्ति गुरुर् धर्मे न चान्यान् अनुपृच्छति । (१८।१)

सुखतन्त्रो ऽर्थलाभेषु न चिरं महद् अश्नुते ॥ (१८।२)

गुरुप्रधानो धर्मेषु स्वयम् अर्थान्ववेक्षिता । (१९।१)

धर्मप्रधानो लोकेषु सुचिरं महद् अश्नुते ॥ (१९।२)