जनमेजय उवाच । (१।१)

कथं नागायुतप्राणो भीमसेनो महाबलः । (१।२)

भयम् आहारयत्तीव्रं तस्माद् अजगरान् मुने ॥ (१।३)

पौलस्त्यं य आह्वयद् युद्धे धनदं बलदर्पितः । (२।१)

नलिन्यां कदनं कृत्वा वराणां यक्षरक्षसाम् ॥ (२।२)

तं शंससि भयाविष्टम् आपन्नम् अरिकर्षणम् । (३।१)

एतद् इच्छाम्यहं श्रोतुं परं कौतूहलं हि मे ॥ (३।२)

वैशम्पायन उवाच । (४।१)

बह्वाश्चर्ये वने तेषां वसताम् उग्रधन्विनाम् । (४।२)

प्राप्तानाम् आश्रमाद् राजन् राजर्षेर् वृषपर्वणः ॥ (४।३)

यदृच्छया धनुष्पाणिर् बद्धखड्गो वृकोदरः । (५।१)

ददर्श तद् वनं रम्यं देवगन्धर्वसेवितम् ॥ (५।२)

स ददर्श शुभान् देशान् गिरेर् हिमवतस् तदा । (६।१)

देवर्षिसिद्धचरितान् अप्सरोगणसेवितान् ॥ (६।२)

चकोरैश् चक्रवाकैश्च पक्षिभिर् जीवजीवकैः । (७।१)

कोकिलैर् भृङ्गराजैश्च तत्र तत्र विनादितान् ॥ (७।२)

नित्यपुष्पफलैर् वृक्षैर् हिमसंस्पर्शकोमलैः । (८।१)

उपेतान् बहुलच्छायैर् मनोनयननन्दनैः ॥ (८।२)

स संपश्यन् गिरिनदीर् वैडूर्यमणिसंनिभैः । (९।१)

सलिलैर् हिमसंस्पर्शैर् हंसकारण्डवायुतैः ॥ (९।२)

वनानि देवदारूणां मेघानाम् इव वागुराः । (१०।१)

हरिचन्दनमिश्राणि तुङ्गकालीयकान्यपि ॥ (१०।२)

मृगयां परिधावन् स समेषु मरुधन्वसु । (११।१)

विध्यन् मृगाञ्शरैः शुद्धैश् चचार सुमहाबलः ॥ (११।२)

स ददर्श महाकायं भुजंगं लोमहर्षणम् । (१२।१)

गिरिदुर्गे समापन्नं कायेनावृत्य कन्दरम् ॥ (१२।२)

पर्वताभोगवर्ष्माणं भोगैश् चन्द्रार्कमण्डलैः । (१३।१)

चित्राङ्गम् अजिनैश् चित्रैर् हरिद्रासदृशच्छविम् ॥ (१३।२)

गुहाकारेण वक्त्रेण चतुर्दंष्ट्रेण राजता । (१४।१)

दीप्ताक्षेणातिताम्रेण लिहन्तं सृक्किणी मुहुः ॥ (१४।२)

त्रासनं सर्वभूतानां कालान्तकयमोपमम् । (१५।१)

निःश्वासक्ष्वेडनादेन भर्त्सयन्तम् इव स्थितम् ॥ (१५।२)

स भीमं सहसाभ्येत्य पृदाकुः क्षुधितो भृशम् । (१६।१)

जग्राहाजगरो ग्राहो भुजयोर् उभयोर् बलात् ॥ (१६।२)

तेन संस्पृष्टमात्रस्य भीमसेनस्य वै तदा । (१७।१)

संज्ञा मुमोह सहसा वरदानेन तस्य ह ॥ (१७।२)

दश नागसहस्राणि धारयन्ति हि यद् बलम् । (१८।१)

तद् बलं भीमसेनस्य भुजयोर् असमं परैः ॥ (१८।२)

स तेजस्वी तथा तेन भुजगेन वशीकृतः । (१९।१)

विस्फुरञ्शनकैर् भीमो न शशाक विचेष्टितुम् ॥ (१९।२)

नागायुतसमप्राणः सिंहस्कन्धो महाभुजः । (२०।१)

गृहीतो व्यजहात् सत्त्वं वरदानेन मोहितः ॥ (२०।२)

स हि प्रयत्नम् अकरोत् तीव्रम् आत्मविमोक्षणे । (२१।१)

न चैनम् अशकद् वीरः कथंचित् प्रतिबाधितुम् ॥ (२१।२)