महाभारतMahābhārata

MBh, 10, 13

1296 of 1995 · 46 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशंपायन उवाच । (१।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

1.2१.२

एवम् उक्त्वा युधां श्रेष्ठः सर्वयादवनन्दनः । (१।२)

evam uktvā yudhāṃ śreṣṭhaḥ sarvayādavanandanaḥ |

1.3१.३

सर्वायुधवरोपेतम् आरुरोह महारथम् । (१।३)

sarvāyudhavaropetam āruroha mahāratham |

1.4१.४

युक्तं परमकाम्बोजैस्तुरगैर् हेममालिभिः ॥ (१।४)

yuktaṃ paramakāmbojaisturagair hemamālibhiḥ ||

2.1२.१

आदित्योदयवर्णस्य धुरं रथवरस्य तु । (२।१)

ādityodayavarṇasya dhuraṃ rathavarasya tu |

2.2२.२

दक्षिणाम् अवहत् सैन्यः सुग्रीवः सव्यतो ऽवहत् । (२।२)

dakṣiṇām avahat sainyaḥ sugrīvaḥ savyato 'vahat |

2.3२.३

पार्ष्णिवाहौ तु तस्यास्तां मेघपुष्पबलाहकौ ॥ (२।३)

pārṣṇivāhau tu tasyāstāṃ meghapuṣpabalāhakau ||

3.1३.१

विश्वकर्मकृता दिव्या नानारत्नविभूषिता । (३।१)

viśvakarmakṛtā divyā nānāratnavibhūṣitā |

3.2३.२

उच्छ्रितेव रथे माया ध्वजयष्टिर् अदृश्यत ॥ (३।२)

ucchriteva rathe māyā dhvajayaṣṭir adṛśyata ||

4.1४.१

वैनतेयः स्थितस्तस्यां प्रभामण्डलरश्मिवान् । (४।१)

vainateyaḥ sthitastasyāṃ prabhāmaṇḍalaraśmivān |

4.2४.२

तस्य सत्यवतः केतुर् भुजगारिर् अदृश्यत ॥ (४।२)

tasya satyavataḥ ketur bhujagārir adṛśyata ||

5.1५.१

अन्वारोहद्धृषीकेशः केतुः सर्वधनुष्मताम् । (५।१)

anvārohaddhṛṣīkeśaḥ ketuḥ sarvadhanuṣmatām |

5.2५.२

अर्जुनः सत्यकर्मा च कुरुराजो युधिष्ठिरः ॥ (५।२)

arjunaḥ satyakarmā ca kururājo yudhiṣṭhiraḥ ||

6.1६.१

अशोभेतां महात्मानौ दाशार्हम् अभितः स्थितौ । (६।१)

aśobhetāṃ mahātmānau dāśārham abhitaḥ sthitau |

6.2६.२

रथस्थं शार्ङ्गधन्वानम् अश्विनाविव वासवम् ॥ (६।२)

rathasthaṃ śārṅgadhanvānam aśvināviva vāsavam ||

7.1७.१

तावुपारोप्य दाशार्हः स्यन्दनं लोकपूजितम् । (७।१)

tāvupāropya dāśārhaḥ syandanaṃ lokapūjitam |

7.2७.२

प्रतोदेन जवोपेतान् परमाश्वान् अचोदयत् ॥ (७।२)

pratodena javopetān paramāśvān acodayat ||

8.1८.१

ते हयाः सहसोत्पेतुर् गृहीत्वा स्यन्दनोत्तमम् । (८।१)

te hayāḥ sahasotpetur gṛhītvā syandanottamam |

8.2८.२

आस्थितं पाण्डवेयाभ्यां यदूनाम् ऋषभेण च ॥ (८।२)

āsthitaṃ pāṇḍaveyābhyāṃ yadūnām ṛṣabheṇa ca ||

9.1९.१

वहतां शार्ङ्गधन्वानम् अश्वानां शीघ्रगामिनाम् । (९।१)

vahatāṃ śārṅgadhanvānam aśvānāṃ śīghragāminām |

9.2९.२

प्रादुरासीन्महाञ् शब्दः पक्षिणां पतताम् इव ॥ (९।२)

prādurāsīnmahāñ śabdaḥ pakṣiṇāṃ patatām iva ||

10.1१०.१

ते समार्छन्नरव्याघ्राः क्षणेन भरतर्षभ । (१०।१)

te samārchannaravyāghrāḥ kṣaṇena bharatarṣabha |

10.2१०.२

भीमसेनं महेष्वासं समनुद्रुत्य वेगिताः ॥ (१०।२)

bhīmasenaṃ maheṣvāsaṃ samanudrutya vegitāḥ ||

11.1११.१

क्रोधदीप्तं तु कौन्तेयं द्विषदर्थे समुद्यतम् । (११।१)

krodhadīptaṃ tu kaunteyaṃ dviṣadarthe samudyatam |

11.2११.२

नाशक्नुवन् वारयितुं समेत्यापि महारथाः ॥ (११।२)

nāśaknuvan vārayituṃ sametyāpi mahārathāḥ ||

12.1१२.१

स तेषां प्रेक्षताम् एव श्रीमतां दृढधन्विनाम् । (१२।१)

sa teṣāṃ prekṣatām eva śrīmatāṃ dṛḍhadhanvinām |

12.2१२.२

ययौ भागीरथीकच्छं हरिभिर् भृशवेगितैः । (१२।२)

yayau bhāgīrathīkacchaṃ haribhir bhṛśavegitaiḥ |

12.3१२.३

यत्र स्म श्रूयते द्रौणिः पुत्रहन्ता महात्मनाम् ॥ (१२।३)

yatra sma śrūyate drauṇiḥ putrahantā mahātmanām ||

13.1१३.१

स ददर्श महात्मानम् उदकान्ते यशस्विनम् । (१३।१)

sa dadarśa mahātmānam udakānte yaśasvinam |

13.2१३.२

कृष्णद्वैपायनं व्यासम् आसीनम् ऋषिभिः सह ॥ (१३।२)

kṛṣṇadvaipāyanaṃ vyāsam āsīnam ṛṣibhiḥ saha ||

14.1१४.१

तं चैव क्रूरकर्माणं घृताक्तं कुशचीरिणम् । (१४।१)

taṃ caiva krūrakarmāṇaṃ ghṛtāktaṃ kuśacīriṇam |

14.2१४.२

रजसा ध्वस्तकेशान्तं ददर्श द्रौणिम् अन्तिके ॥ (१४।२)

rajasā dhvastakeśāntaṃ dadarśa drauṇim antike ||

15.1१५.१

तम् अभ्यधावत् कौन्तेयः प्रगृह्य सशरं धनुः । (१५।१)

tam abhyadhāvat kaunteyaḥ pragṛhya saśaraṃ dhanuḥ |

15.2१५.२

भीमसेनो महाबाहुस् तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ (१५।२)

bhīmaseno mahābāhus tiṣṭha tiṣṭheti cābravīt ||

16.1१६.१

स दृष्ट्वा भीमधन्वानं प्रगृहीतशरासनम् । (१६।१)

sa dṛṣṭvā bhīmadhanvānaṃ pragṛhītaśarāsanam |

16.2१६.२

भ्रातरौ पृष्ठतश्चास्य जनार्दनरथे स्थितौ । (१६।२)

bhrātarau pṛṣṭhataścāsya janārdanarathe sthitau |

16.3१६.३

व्यथितात्माभवद् द्रौणिः प्राप्तं चेदम् अमन्यत ॥ (१६।३)

vyathitātmābhavad drauṇiḥ prāptaṃ cedam amanyata ||

17.1१७.१

स तद् दिव्यम् अदीनात्मा परमास्त्रम् अचिन्तयत् । (१७।१)

sa tad divyam adīnātmā paramāstram acintayat |

17.2१७.२

जग्राह च स चैषीकां द्रौणिः सव्येन पाणिना । (१७।२)

jagrāha ca sa caiṣīkāṃ drauṇiḥ savyena pāṇinā |

17.3१७.३

स ताम् आपदम् आसाद्य दिव्यम् अस्त्रम् उदीरयत् ॥ (१७।३)

sa tām āpadam āsādya divyam astram udīrayat ||

18.1१८.१

अमृष्यमाणस्ताञ् शूरान् दिव्यायुधधरान् स्थितान् । (१८।१)

amṛṣyamāṇastāñ śūrān divyāyudhadharān sthitān |

18.2१८.२

अपाण्डवायेति रुषा व्यसृजद् दारुणं वचः ॥ (१८।२)

apāṇḍavāyeti ruṣā vyasṛjad dāruṇaṃ vacaḥ ||

19.1१९.१

इत्युक्त्वा राजशार्दूल द्रोणपुत्रः प्रतापवान् । (१९।१)

ityuktvā rājaśārdūla droṇaputraḥ pratāpavān |

19.2१९.२

सर्वलोकप्रमोहार्थं तद् अस्त्रं प्रमुमोच ह ॥ (१९।२)

sarvalokapramohārthaṃ tad astraṃ pramumoca ha ||

20.1२०.१

ततस्तस्याम् इषीकायां पावकः समजायत । (२०।१)

tatastasyām iṣīkāyāṃ pāvakaḥ samajāyata |

20.2२०.२

प्रधक्ष्यन्न् इव लोकांस्त्रीन् कालान्तकयमोपमः ॥ (२०।२)

pradhakṣyann iva lokāṃstrīn kālāntakayamopamaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 10, 13

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit