महाभारतMahābhārata

MBh, 5, 196

860 of 1995 · 39 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशंपायन उवाच । (१।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

1.2१.२

ततः प्रभाते विमले धार्तराष्ट्रेण चोदिताः । (१।२)

tataḥ prabhāte vimale dhārtarāṣṭreṇa coditāḥ |

1.3१.३

दुर्योधनेन राजानः प्रययुः पाण्डवान् प्रति ॥ (१।३)

duryodhanena rājānaḥ prayayuḥ pāṇḍavān prati ||

2.1२.१

आप्लाव्य शुचयः सर्वे स्रग्विणः शुक्लवाससः । (२।१)

āplāvya śucayaḥ sarve sragviṇaḥ śuklavāsasaḥ |

2.2२.२

गृहीतशस्त्रा ध्वजिनः स्वस्ति वाच्य हुताग्नयः ॥ (२।२)

gṛhītaśastrā dhvajinaḥ svasti vācya hutāgnayaḥ ||

3.1३.१

सर्वे वेदविदः शूराः सर्वे सुचरितव्रताः । (३।१)

sarve vedavidaḥ śūrāḥ sarve sucaritavratāḥ |

3.2३.२

सर्वे कर्मकृतश्चैव सर्वे चाहवलक्षणाः ॥ (३।२)

sarve karmakṛtaścaiva sarve cāhavalakṣaṇāḥ ||

4.1४.१

आहवेषु परांल् लोकाञ् जिगीषन्तो महाबलाः । (४।१)

āhaveṣu parāṃl lokāñ jigīṣanto mahābalāḥ |

4.2४.२

एकाग्रमनसः सर्वे श्रद्दधानाः परस्य च ॥ (४।२)

ekāgramanasaḥ sarve śraddadhānāḥ parasya ca ||

5.1५.१

विन्दानुविन्दावावन्त्यौ केकया बाह्लिकैः सह । (५।१)

vindānuvindāvāvantyau kekayā bāhlikaiḥ saha |

5.2५.२

प्रययुः सर्व एवैते भारद्वाजपुरोगमाः ॥ (५।२)

prayayuḥ sarva evaite bhāradvājapurogamāḥ ||

6.1६.१

अश्वत्थामा शांतनवः सैन्धवो ऽथ जयद्रथः । (६।१)

aśvatthāmā śāṃtanavaḥ saindhavo 'tha jayadrathaḥ |

6.2६.२

दाक्षिणात्याः प्रतीच्याश्च पार्वतीयाश्च ये रथाः ॥ (६।२)

dākṣiṇātyāḥ pratīcyāśca pārvatīyāśca ye rathāḥ ||

7.1७.१

गान्धारराजः शकुनिः प्राच्योदीच्याश्च सर्वशः । (७।१)

gāndhārarājaḥ śakuniḥ prācyodīcyāśca sarvaśaḥ |

7.2७.२

शकाः किराता यवनाः शिबयो ऽथ वसातयः ॥ (७।२)

śakāḥ kirātā yavanāḥ śibayo 'tha vasātayaḥ ||

8.1८.१

स्वैः स्वैर् अनीकैः सहिताः परिवार्य महारथम् । (८।१)

svaiḥ svair anīkaiḥ sahitāḥ parivārya mahāratham |

8.2८.२

एते महारथाः सर्वे द्वितीये निर्ययुर् बले ॥ (८।२)

ete mahārathāḥ sarve dvitīye niryayur bale ||

9.1९.१

कृतवर्मा सहानीकस्त्रिगर्ताश्च महाबलाः । (९।१)

kṛtavarmā sahānīkastrigartāśca mahābalāḥ |

9.2९.२

दुर्योधनश्च नृपतिर् भ्रातृभिः परिवारितः ॥ (९।२)

duryodhanaśca nṛpatir bhrātṛbhiḥ parivāritaḥ ||

10.1१०.१

शलो भूरिश्रवाः शल्यः कौसल्यो ऽथ बृहद्बलः । (१०।१)

śalo bhūriśravāḥ śalyaḥ kausalyo 'tha bṛhadbalaḥ |

10.2१०.२

एते पश्चाद् अवर्तन्त धार्तराष्ट्रपुरोगमाः ॥ (१०।२)

ete paścād avartanta dhārtarāṣṭrapurogamāḥ ||

11.1११.१

ते समेन पथा यात्वा योत्स्यमाना महारथाः । (११।१)

te samena pathā yātvā yotsyamānā mahārathāḥ |

11.2११.२

कुरुक्षेत्रस्य पश्चार्धे व्यवतिष्ठन्त दंशिताः ॥ (११।२)

kurukṣetrasya paścārdhe vyavatiṣṭhanta daṃśitāḥ ||

12.1१२.१

दुर्योधनस्तु शिबिरं कारयामास भारत । (१२।१)

duryodhanastu śibiraṃ kārayāmāsa bhārata |

12.2१२.२

यथैव हास्तिनपुरं द्वितीयं समलंकृतम् ॥ (१२।२)

yathaiva hāstinapuraṃ dvitīyaṃ samalaṃkṛtam ||

13.1१३.१

न विशेषं विजानन्ति पुरस्य शिबिरस्य वा । (१३।१)

na viśeṣaṃ vijānanti purasya śibirasya vā |

13.2१३.२

कुशला अपि राजेन्द्र नरा नगरवासिनः ॥ (१३।२)

kuśalā api rājendra narā nagaravāsinaḥ ||

14.1१४.१

तादृशान्येव दुर्गाणि राज्ञाम् अपि महीपतिः । (१४।१)

tādṛśānyeva durgāṇi rājñām api mahīpatiḥ |

14.2१४.२

कारयामास कौरव्यः शतशो ऽथ सहस्रशः ॥ (१४।२)

kārayāmāsa kauravyaḥ śataśo 'tha sahasraśaḥ ||

15.1१५.१

पञ्चयोजनम् उत्सृज्य मण्डलं तद् रणाजिरम् । (१५।१)

pañcayojanam utsṛjya maṇḍalaṃ tad raṇājiram |

15.2१५.२

सेनानिवेशास्ते राजन्न् आविशञ् शतसंघशः ॥ (१५।२)

senāniveśāste rājann āviśañ śatasaṃghaśaḥ ||

16.1१६.१

तत्र ते पृथिवीपाला यथोत्साहं यथाबलम् । (१६।१)

tatra te pṛthivīpālā yathotsāhaṃ yathābalam |

16.2१६.२

विविशुः शिबिराण्याशु द्रव्यवन्ति सहस्रशः ॥ (१६।२)

viviśuḥ śibirāṇyāśu dravyavanti sahasraśaḥ ||

17.1१७.१

तेषां दुर्योधनो राजा ससैन्यानां महात्मनाम् । (१७।१)

teṣāṃ duryodhano rājā sasainyānāṃ mahātmanām |

17.2१७.२

व्यादिदेश सबाह्यानां भक्ष्यभोज्यम् अनुत्तमम् ॥ (१७।२)

vyādideśa sabāhyānāṃ bhakṣyabhojyam anuttamam ||

18.1१८.१

सगजाश्वमनुष्याणां ये च शिल्पोपजीविनः । (१८।१)

sagajāśvamanuṣyāṇāṃ ye ca śilpopajīvinaḥ |

18.2१८.२

ये चान्ये ऽनुगतास्तत्र सूतमागधबन्दिनः ॥ (१८।२)

ye cānye 'nugatāstatra sūtamāgadhabandinaḥ ||

19.1१९.१

वणिजो गणिका वारा ये चैव प्रेक्षका जनाः । (१९।१)

vaṇijo gaṇikā vārā ye caiva prekṣakā janāḥ |

19.2१९.२

सर्वांस्तान् कौरवो राजा विधिवत् प्रत्यवैक्षत ॥ (१९।२)

sarvāṃstān kauravo rājā vidhivat pratyavaikṣata ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 5, 196

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit