युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

एवम् एतत् करिष्यामि यथात्थ पृथिवीपते । (१।२)

भूयश्चैवानुशास्यो ऽहं भवता पार्थिवर्षभ ॥ (१।३)

भीष्मे स्वर्गम् अनुप्राप्ते गते च मधुसूदने । (२।१)

विदुरे संजये चैव को ऽन्यो मां वक्तुम् अर्हति ॥ (२।२)

यत् तु माम् अनुशास्तीह भवान् अद्य हिते स्थितः । (३।१)

कर्तास्म्येतन्महीपाल निर्वृतो भव भारत ॥ (३।२)

वैशंपायन उवाच । (४।१)

एवम् उक्तः स राजर्षिर् धर्मराजेन धीमता । (४।२)

कौन्तेयं समनुज्ञातुम् इयेष भरतर्षभ ॥ (४।३)

पुत्र विश्रम्यतां तावन्ममापि बलवाञ् श्रमः । (५।१)

इत्युक्त्वा प्राविशद् राजा गान्धार्या भवनं तदा ॥ (५।२)

तम् आसनगतं देवी गान्धारी धर्मचारिणी । (६।१)

उवाच काले कालज्ञा प्रजापतिसमं पतिम् ॥ (६।२)

अनुज्ञातः स्वयं तेन व्यासेनापि महर्षिणा । (७।१)

युधिष्ठिरस्यानुमते कदारण्यं गमिष्यसि ॥ (७।२)

धृतराष्ट्र उवाच । (८।१)

गान्धार्यहम् अनुज्ञातः स्वयं पित्रा महात्मना । (८।२)

युधिष्ठिरस्यानुमते गन्तास्मि नचिराद् वनम् ॥ (८।३)

अहं हि नाम सर्वेषां तेषां दुर्द्यूतदेविनाम् । (९।१)

पुत्राणां दातुम् इच्छामि प्रेत्यभावानुगं वसु । (९।२)

सर्वप्रकृतिसांनिध्यं कारयित्वा स्ववेश्मनि ॥ (९।३)

वैशंपायन उवाच । (१०।१)

इत्युक्त्वा धर्मराजाय प्रेषयामास पार्थिवः । (१०।२)

स च तद्वचनात् सर्वं समानिन्ये महीपतिः ॥ (१०।३)

ततो निष्क्रम्य नृपतिस्तस्माद् अन्तःपुरात् तदा । (११।१)

सर्वं सुहृज्जनं चैव सर्वाश्च प्रकृतीस्तथा । (११।२)

समवेतांश्च तान् सर्वान् पौरजानपदान् अथ ॥ (११।३)

ब्राह्मणांश्च महीपालान् नानादेशसमागतान् । (१२।१)

ततः प्राह महातेजा धृतराष्ट्रो महीपतिः ॥ (१२।२)

शृण्वन्त्येकाग्रमनसो ब्राह्मणाः कुरुजाङ्गलाः । (१३।१)

क्षत्रियाश्चैव वैश्याश्च शूद्राश्चैव समागताः ॥ (१३।२)

भवन्तः कुरवश्चैव बहुकालं सहोषिताः । (१४।१)

परस्परस्य सुहृदः परस्परहिते रताः ॥ (१४।२)

यद् इदानीम् अहं ब्रूयाम् अस्मिन् काल उपस्थिते । (१५।१)

तथा भवद्भिः कर्तव्यम् अविचार्य वचो मम ॥ (१५।२)

अरण्यगमने बुद्धिर् गान्धारीसहितस्य मे । (१६।१)

व्यासस्यानुमते राज्ञस्तथा कुन्तीसुतस्य च । (१६।२)

भवन्तो ऽप्यनुजानन्तु मा वो ऽन्या भूद् विचारणा ॥ (१६।३)

अस्माकं भवतां चैव येयं प्रीतिर् हि शाश्वती । (१७।१)

न चान्येष्वस्ति देशेषु राज्ञाम् इति मतिर् मम ॥ (१७।२)

श्रान्तो ऽस्मि वयसानेन तथा पुत्रविनाकृतः । (१८।१)

उपवासकृशश्चास्मि गान्धारीसहितो ऽनघाः ॥ (१८।२)

युधिष्ठिरगते राज्ये प्राप्तश्चास्मि सुखं महत् । (१९।१)

मन्ये दुर्योधनैश्वर्याद् विशिष्टम् इति सत्तमाः ॥ (१९।२)

मम त्वन्धस्य वृद्धस्य हतपुत्रस्य का गतिः । (२०।१)

ऋते वनं महाभागास्तन्मानुज्ञातुम् अर्हथ ॥ (२०।२)

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा सर्वे ते कुरुजाङ्गलाः । (२१।१)

बाष्पसंदिग्धया वाचा रुरुदुर् भरतर्षभ ॥ (२१।२)

तान् अविब्रुवतः किंचिद् दुःखशोकपरायणान् । (२२।१)

पुनर् एव महातेजा धृतराष्ट्रो ऽब्रवीद् इदम् ॥ (२२।२)